İnfertil Kadınlarda Stres ile Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki: Kesitsel Araştırma
Öz
Amaç: Bu araştırmada infertil kadınlarda stres ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipte yürütülen bu araştırmanın örneklemini 114 infertil kadın oluşturmuştur. Veriler, “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “İnfertilite Stres Ölçeği” ve “Doğurganlık Sorunu Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi ve ANOVA ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada, özellikle düşük öğrenim düzeyine sahip, çalışmayan ve daha önce gebelik deneyimi olmayan kadınların daha yüksek stres düzeyine ve daha düşük yaşam kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir (p < 0.05). Ayrıca, kadın faktörlü infertilitenin ve özellikle intrauterin inseminasyon tedavisi görmüş olmanın stres düzeyini arttıran ve yaşam kalitesini azaltan faktörler olduğu saptanmıştır (p < 0.05). İnfertilite Stres Ölçeği ile Doğurganlık Sorunu Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki bulunmuştur (p < 0.001).
Sonuç: Düşük öğrenim düzeyi, çalışmama, gebelik deneyimsizliği ve kadın kaynaklı infertilite ve intrauterin inseminasyon tedavisi gibi faktörler bağlı stresi artırırken yaşam kalitesini azaltmaktadır. Dolayısıyla elde edilen tüm bulgular infertilite sürecinin sadece biyolojik değil, aynı zamanda psikolojik, sosyal ve ilişkisel boyutlarıyla da ele alınması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Awtani, M., Mathur, K., Shah, S., Banker, M. (2017). Infertility stress in couples undergoing intrauterine insemination and in vitro fertilization treatments. Journal of Human Reproductive Sciences, 10(3), 221–225. doi: 10.4103/jhrs.JHRS_39_17
- Boivin, J., Takefman, J., Braverman, A. (2011). The fertility quality of life (FertiQoL) tool: Development and general psychometric properties. Human Reproduction, 26, 2084–2091. doi: 10.1093/humrep/der171
- Cheng, C. Y., Stevenson, E. L., Yang, C. T., Liou, S. R. (2018). Stress and quality of life for Taiwanese women who underwent infertility treatment. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 47(4), 498–508. doi: 10.1016/j.jogn.2018.03.005
- Çağlar, M., Satılmış, İ. G. (2019). İnfertilite ve yaşam kalitesi: Sistematik derleme. [Infertility and quality of life: A systematic review]. Androloji Bülteni, 21, 170–176. doi: 10.24898/tandro.2019.79836
- Çelik, A. S., Kırca, N. (2018). Primer infertil kadınların infertiliteye bağlı yaşadıkları stres düzeyleri ve etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(2), 104-114.
- Çetinbaş, A., Dağdeviren, H. N., Öztora, S., Çaylan, A., Sezer, Ö. (2014). Doğurganlık Sorunu Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun iç güvenilirlik analizi. Eurasian Journal of Family Medicine, 3, 105–110.
- Dağlar, G., Bilgiç, D., Çakır, D. (2024). İnfertil kadınlarda fertilite yaşam kalitesinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Anatolian Clinic the Journal of Medical Sciences, 29(1), 19-28. doi: 10.21673/anadoluklin.1256788
- Damayanti, F., Hakim, M., Anwar, M., Puspandari, D. A. (2022). Characteristics of people with infertility in Indonesia reflected in FertiQoL scores. Malaysian Journal of Public Health Medicine, 22(1), 100–108. doi: 10.37268/mjphm/vol.22/no.Suppl.1/art.1089
- Deka, P. K., Sarma, S. (2010). Psychological aspects of infertility. British Journal of Medical Practitioners, 3(3), 336–338.
- Domar, A. D., Rooney, K., Hacker, M. R., Sakkas, D., Dodge, L. E. (2018). Burden of care is the primary reason why insured women terminate in vitro fertilization treatment. Fertility and Sterility, 109(6), 1121–1126. doi: 10.1016/j.fertnstert.2018.02.130 Eroğlu, N., Temiz, G. (2020). İnfertilite tedavisi gören hastalarda eğitimin stres ve stresle başa çıkma durumlarına etkisi. Çukurova Medical Journal, 45(4), 1309–1317. doi: 10.17826/cumj.702020