Kadınların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin İklim Değişikliği Kaygısı Üzerindeki Etkisi
Öz
Amaç: Çalışmada sağlık okuryazarlığı düzeyinin, iklim değişikliği kaygısı üzerindeki etkisi incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan araştırma verileri Haziran- Aralık 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde “Kişisel Bilgi Formu”, “Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği” (SOYÖ) ve “İklim Değişikliği Kadın Kaygı Ölçeği” (İDKKÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların SOYÖ toplam puanı 105.35 ± 15.00 ve İDKKÖ toplam puanı 55.89 ± 16.76’dır. İDKKÖ ile SOYÖ toplam puanı arasındaki korelasyonlar incelendiğinde, fizyolojik sağlık ile SOYÖ arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki saptanmıştır. Fizyolojik sağlık ve toplumsal cinsiyet alt boyutlarının, bilgiye erişim alt boyutu ile düşük düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Regresyon analizinde SOYÖ ve alt boyut puanlarının İDKKÖ üzerindeki etkisini açıklayan model anlamlı bulunmamıştır (p=0.064).
Sonuç: Kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin iyi düzeyde olduğu, iklim değişikliği kaygı düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu tespit edilmiş olup, sağlık okuryazarlığı düzeyinin kadınlarda iklim değişikliği kaygısı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Sağlık Okuryazarlığı, İklim, İklim Değişikliği, Kaygı
Destekleyen Kurum
TUBİTAK
Proje Numarası
1919B012318675
Etik Beyan
Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulundan 29.05.2024 tarihinde E-11811414-050.04-387713 sayılı etik kurul kararı ile onaylanıp araştırmanın yapılması planlanan Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinin Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğünden 12.06.2024 tarihinde E-93559075-044-393246 sayılı kararın kurum onayı ile gerçekleştirilmiştir.
Teşekkür
YOK
Kaynakça
- Bayık Temel, A., Aras, Z. (2017). Sağlık okuryazarlığı ölçeği türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 25(2), 85-94. doi:10.17672/fnhd.94626 Centersfor Disease Control and Prevention. (2016). What is healthliteracy?: Erişim tarihi: 12.06.2024, https://www.cdc.gov/healthliteracy/learn/index.ht ml.
- Dağlar, Ö. Ş., Oskay, Ü. (2022). Sağlık okuryazarlığının kadın sağlığı üzerine etkileri: bir sistematik derleme. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(3), 585-595.
- Dündar, T., Özsoy, S. (2020). İklim değişikliğinin kadın üreme sağlığına etkileri Archives Medical Review Journal, 29(3):190-198 doi:10.17827/721528
- Estrela, M., Semedo, G., Roque, F., Ferreira, P. L., Herdeiro, M. T. (2023). Sociodemographic determinants of digital health literacy: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Medical Informatics, 177, 105124. doi:10.1016/j.ijmedinf.2023.105124
- Gökkaya, D., Alpaslan, M. N. (2023). Sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam farkındalığı ile ilişkisi: Yozgat ili örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 582-594. doi:10.32709/akusosbil.1055880
- Gözlü, K. (2020). Sağlığın sosyal bir belirleyicisi: sağlık okuryazarlığı. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 27(1), 137-144. doi:10.17343/sdutfd.569301
- Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2018). Erişim tarihi: 04 Kasım 2024. https://hips.hacettepe.edu.tr/tr/2018_turkiye_nufus_ve_saglik_arastirmasi-55 internet.
- Hamlaci Baskaya, Y., Unlu Bidik, N., Yolcu, B. (2024). The effect of level of anxiety about climate change on the use of feminine hygiene products. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 165(3), 1158-1166. doi:10.1002/ijgo.15324
- Kaya, S., Şantaş, G. (2024). Covid-19 Salgınına yönelik tutumda sağlık okuryazarlığının etkisi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 27(2), 205-224. doi:10.61859/hacettepesid.1366205
- Kerkez, N., Şahin, T. (2023). A study on investigation of the relationship between health literacy and health perception. BAUN Health Sci J, 12(2), 336-346. doi:10.53424/balikesirsbd.1177899