Derleme

Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları

Cilt: 8 Sayı: 2 11 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları

Öz

Çocuklarda diş ameliyatlarında genel anestezi uygulamaları, özellikle davranış yönünden iş birliği kurulamayan, yaygın diş çürükleri tespit edilen veya özel gereksinimli çocuklarda güvenli ve etkili tedavi imkânı sunmaktadır. Ancak genel anestezi süreci yalnızca tıbbi bir tedavi uygulaması olmayıp, çocuk ve ebeveyn üzerinde önemli fizyolojik, psikolojik ve davranışsal etki oluşturabilmektedir. Anestezi öncesi, çocuklarda genellikle korku, kaygı, ayrılma anksiyetesi ve güvensizlik duygusunun gelişimine sebep olurken; ebeveynlerde ise kaygı, suçluluk ve belirsizlik duygusu oluşturmaktadır. Anestezi sonrası dönemde ise çocuklarda ağrı, bulantı, uyku düzensizliği, geçici davranış değişiklikleri ebeveynlerde devam eden endişeye sebep olmaktadır. Bu nedenle hemşirelerin, çocuğun yaş ve gelişim özelliklerine uygun bireyselleştirilmiş bakım planı oluşturması büyük önem taşır. Pediatri hemşireleri; yenidoğan, okul öncesi, okul çağı ve adölesan dönem çocuklarının gelişim düzeylerine uygun iletişim kurmalı, ebeveynleri bilgilendirmeli, kaygıyı azaltıcı oyun, eğitim, bilgilendirme ve destekleyici yaklaşımları kullanmalıdır. Çocuk diş ameliyatlarında genel anestezinin etkilerinin azaltılmasında hemşirenin rolü yalnızca klinik bakım ile sınırlı değildir, aynı zamanda ebeveynlere rehberlik hizmeti sunmak, duygusal destek sağlamak ve eğitim sürecinin etkin yürütülmesini sağlamak da hemşirelik bakımının temel bileşenleri arasında yer almaktadır. Bu derlemede, çocuklarda diş ameliyatları sürecinde gerçekleştirilen genel anestezi uygulamalarının çocuk ve aile üzerine etkilerinin güncel hemşirelik yaklaşımları çerçevesinde irdelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ameliyat, Anestezi, Çocuk, Diş Hekimliği, Hemşire

Kaynakça

  1. AAPD, American Academy of Pediatric Dentistry. (2020). Behavior guidance for the pediatric dental patient. The reference manual of pediatric dentistry. Chicago, Ill.: American Academy of Pediatric Dentistry, 292-310.
  2. Albalooshy, A. M. (2024). Parental perspectives on paediatric dental treatment under general anaesthesia. Oral Health & Preventive Dentistry, 22, 231-236. doi:10.3290/j.ohpd.b5569239
  3. Alfarraj, J., Alsaad, S., Alturki, R., Alshehri, F. S., Parameaswari, P. J. (2023). Parents’ perceptions and concerns regarding pediatric dental care under general anesthesia in Riyadh (Saudi Arabia): A cross-sectional study. Journal of Clinical Pediatric Dentistry, 47(1), 27-35. doi:10.22514/jocpd.2022.030
  4. Arun, F. (2023). Anesthetic risks in general anesthesia practices in pediatric dentistry: A retrospective study. Selcuk Dental Journal, 10(4), 230-234. doi:10.15311/selcukdentj.1230411
  5. ASA, American Society of Anesthesiologists. (2020). Committee on Economics. Statement on ASA physical status classification system. Standards and practice parameters. Erişim tarihi 13.12.2024. https://www.asahq.org/standards-and-practice-parameters/statement-onasa-physical-status-classification-system
  6. Azak, M., Aksucu, G., Çağlar, S. (2022). The effect of parental presence on pain levels of children during invasive procedures: A systematic review. Pain Management Nursing, 23(5), 682-688. doi:10.1016/j.pmn.2022.03.011
  7. Bakkal, M. (2018). Evaluation of dental treatments in children performed under general anesthesia. Bezmialem Science, 6(4), 248-252. doi:10.14235/bs.2018.1792
  8. Bataineh, M., Al‐Skafi, A., AlJundi, S. (2025). The effect of a preoperative preparation video on preoperative anxiety among children undergoing dental treatment under general anesthesia: a randomized controlled trial. International Journal of Paediatric Dentistry, 35(6), 1113-1123. doi:10.1111/ipd.70001
  9. Bülbül, F., Arıkan, B. (2018). Çocuklarda ameliyat öncesi psikolojik hazırlık: Güncel yaklaşımlar. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 101-107.
  10. Campbell, R. L., Shetty, N. S., Shetty, K. S., Pope, H. L., Campbell, J. R. (2018). Pediatric dental surgery under general anesthesia: Uncooperative children. Anesthesia Progress, 65(4), 225-230. doi:10.2344/anpr-65-03-04

Kaynak Göster

APA
Boran, S., & Kahriman, İ. (2026). Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 8(2), 710-720. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1814748
AMA
1.Boran S, Kahriman İ. Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;8(2):710-720. doi:10.46413/boneyusbad.1814748
Chicago
Boran, Serpil, ve İlknur Kahriman. 2026. “Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 8 (2): 710-20. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1814748.
EndNote
Boran S, Kahriman İ (01 Ağustos 2026) Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 8 2 710–720.
IEEE
[1]S. Boran ve İ. Kahriman, “Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 710–720, Ağu. 2026, doi: 10.46413/boneyusbad.1814748.
ISNAD
Boran, Serpil - Kahriman, İlknur. “Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Ağustos 2026): 710-720. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1814748.
JAMA
1.Boran S, Kahriman İ. Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;8:710–720.
MLA
Boran, Serpil, ve İlknur Kahriman. “Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Ağustos 2026, ss. 710-2, doi:10.46413/boneyusbad.1814748.
Vancouver
1.Serpil Boran, İlknur Kahriman. Çocuklarda Diş Ameliyatlarında Uygulanan Genel Anestezinin Çocuk ve Ebeveyn Üzerine Etkileri ve Güncel Hemşirelik Yaklaşımları. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2026;8(2):710-2. doi:10.46413/boneyusbad.1814748