Kur’ân’ın Ana Konuları Açısından Bedevilik
Öz
Bedevîler, Kur’ân’ın indiği dönemde Arap Yarımadası’nda yaşayanların bir kesimini teşkil etmekteydiler. Bu yüzden Kur’ân’da bedevîlerden bahsedilmesi tabii bir durumdur. Genel olarak yerleşik hayatın hâkim olduğu günümüzde Kur’ân’ın bedevîlere dair anlatımının doğru bir şekilde anlaşılması önemlidir. Bu makalede bedevîlik konusu Kur’ân’ın temel konuları olan inanç, ibadet, ahlak ve sosyal hayat konuları ile bağlantılı olarak incelenmektedir. Bedevîlerle ilgili âyetlerde iman-amel bütünlüğünün önemi vurgulanmakta; inananlar, onlardaki olumsuz inanç ve davranışlardan sakındırılmaktadır. Mekânın insan üzerindeki etkisine işaret edilmekte, akıl ve iradenin doğru bir şekilde kullanılmasının önemi ortaya konmaktadır. Şartlar tahakkuk ettiğinde vatanı korumak için cihada katılma bilinci yerleştirilmekte, infak eyleminin Allah’a iman ile olan bağı pekiştirilmektedir. Hz. Peygamber’e ve genel olarak diğer insanlara karşı uyulması gereken davranış kuralları telkin edilmektedir. Dini tebliğ konusunda da çeşitli ilkelere vurgu yapılmaktadır. Bunlar; muhatapların durumunun dikkate alınması, onlarla ilgili genelleme yapılmaması, olumsuz düşünce ve davranışların bir süreç dahilinde ortadan kaldırılabileceği, telkin edilecek hakikatlerin içselleştirilmesi, şüphe ve itirazlarının ikna edici bir yöntemle giderilmesi şeklinde ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali, Cevâd. el-Mufassal fî târîhi’l-‘Arab kable’l-İslâm. y.y: Neşru Câmi‘ati Bağdâd, 1993.
- Altan, Mehmet. Kent Dindarlığı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2010.
- Avcı, Casim. Muhammedü’l-Emin Hz. Muhammed’in Peygamberlik Öncesi Hayatı. İstanbul: Hayykitap, 2008.
- Aydın, Mustafa. İslâm’ın Tarih Sosyolojisi İlk İslâm Toplumunun Şekillenişi. İstanbul: Pınar Yayınları, 2001.
- Cevherî, İsmâîl b. Hammâd. es-Sıhâh tâcu’l-luğa ve sıhâhu’l-‘Arabiyye. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1987.
- Ebubekir, Müncid Mahmud Rıdvan Ahmed, “Mustalahu’l-A’râb fi’l-Kur’âni’l-Kerîm: Mefhûmühû ve Delâletühû”, Mecelletü Câmiati’l-Medîneti’l-‘Âlemiyye 16 (Nisan 2016), 287-326.
- Ebü’s-Suûd, Muhammed b. Muhammed el-Amâdî. İrşâdu ‘akli’s-selîm ilâ mezâya’l-Kur’âni’l-Kerîm. 9 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, ts.
- Erkut, Abdülkadir. Kur’ân’da Bedevilik. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010.
- Erkut, Abdülkadir. “Kur’ân ve Sünnet Çerçevesinde Bedevilerin İslami Değerleri Benimseme Süreci”, Uluslararası İnsani Değerlerin Yeniden İnşası Sempozyumu, ed. Cengiz Gündoğdu 3/293-311. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2014.
- Derveze, Muhammed İzzet. et-Tefsîru’l-hadîs. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmî, 2000.