Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili

Halil Kaya

TR EN

Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili

Öz

Bu makalede, Hz. Peygamberin resmi/tasvîri ile ilgili rivâyetler sened ve metin yönüyle incelenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda Hz. Peygamber’in resmi ile ilgili ‘Ubâde b. Şâmit, Dıhye b. Halîfe, Cübeyr b. Mut‘ım ve Hişâm b. ‘Âs olmak üzere dört farklı sahabeden asli kaynaklarda on beşten fazla rivayet tespit edilmiştir. ‘Ubâde b. Şâmit ve Hişâm b. ‘Âs tarikıyle nakledilen haberlerin içerikleri uzun olup birbirine çok yakındırlar. Dıhye b. Halîfe ve Cübeyr b. Mut‘ım vasıtasıyla gelen rivâyetler ise kısa olup hem birbirinden hem de diğer iki sahabenin naklettikleri haberlerden farklı içeriklere sahiptir. Rivâyetlerin ortak yönü, çalışmanın isminden de anlaşıldığı üzere rivâyetlerde Hz. Peygamber’in tasviri ile ilgili bilgilerin yer almasıdır. Ancak bu haberlerden hiçbiri “sahîh” veya “hasen” derecesinde değildir ve 'Ubâde b. Şâmit ve Dıhye b. Halîfe’den nakledilen rivâyetlerin, kaynaklarda verilen bilgilere göre i'tibar dahi edilemeyecek derecede çok zayıf oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Hadis,Hz. Peygamber,Peygamberler,Tasvîr/Resim,Rivâyetler

Kaynakça

Âcurrî, Ebû Bekr Muhammed b. el-Ḥuseyn el-Âcurrî. Kitâbu’ş-şerîa‘. Thk. ‘Abdullah b. Ömer b. Süleymân ed-Dümeycî. 6 Cilt. Riyâd: Dâru’l-vatan, 1418/1997.
Elbânî, Muhammed Nâsıruddîn. Silsiletü’l-eḥâdîsü’d-da‘îfe ve’l-mevzû‘a ve eseruhü’s-seyyie fi’l-ümmeti. 14 Cilt. Riyad: y.y., 1425/2004.
Ali el-Muttaḳî, ‘Alâuddîn Ali b. Ḥisâmi’d-Dîn el-Hindî. Kenzu’l-‘ummâl fî süneni’l-aḳvâli ve’l-ef‘âli. 14 Cilt. b.y.: Muessesetü’r-risâle, 5. Basım, 1401/1981.
Beyhaḳî, Ebû Bekr Aḥmed b. Hüseyin b. Ali el-Beyhaḳî. Delâilu’n-nübüvve ve ma‘rifetu aḥvâli sâhibi’ş-şarîa‘. Thk. Abdülmu‘tî Ḳal‘acî. 7 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 1405/1985.
Buḫârî, Ebû ‘Abdillah Muhammed b. İsmâil el-Buḫârî. Târîḫu’l-kebîr. Thk. Mustafa ‘Abdülḳādir Aḥmed ‘Atâ. 9 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kutûbi’l-‘ilmiyye, 1422/2001.
Ebû Nu‘aym, Aḥmed b. ‘Abdillah el-Asbahânî. Delâilu’n-nübüvve. Nşr. Muhammed Ravvâs Ḳal‘acî-‘Abdulber ‘Abbâs. Beyrut: Dâru’n-nefâis, 1406/1986.
Ebû Nu‘aym, Aḥmed b. ‘Abdillah el-Asbahânî. Târîḫu Asbahân (Aḫbâru Asbahân). 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kutûbi’l-‘ilmiyye, 1410/1990.
Ebû Nu‘aym, Aḥmed b. ‘Abdillah el-Asbahânî. Ma‘rifetu’ṣ-ṣaḥâbe. Thk. ‘Âdil b. Yusuf el-‘Azâzî. 17 Cilt. Riyad: Dâru’l-vatan, 1419/1998.
Ḫatîb, Ebû Bekr Aḥmed b. Ali b. Sâbit el-Ḫatîb el-Bağdâdî. Târîḫu Bağdâd. Thk. Beşâr ‘Avâd Ma‘rûf. 17 Cilt. Beyrut: Dâru’l-ğarbi’l-İslâmî, 1422/2002.
Heyet (İbrâhîm Mustafâ-Aḥmed ez-Zeyyât-Ḥâmid ‘Abdülḳādir-Muhammed en-Necâr). el-Mu‘cemü’l-vesît. 2 Cilt. Kahire: Dâru’d-da‘ve, ts.

Heysemî, Ebü’l-Hasan Nureddîn Ali b. Ebî Bekr b. Sülayman el-Heysemî. Mecma‘u’z-zevâid ve menbe‘u’l-fevâid. Thk. Husâmeddîn el-Ḳutsî. 10 Cilt. Kahire: Mektebetu’l-ḳutsî, 1414/1994.
İbn ‘Abdilberr, Ebû ‘Amr Yûsuf b. Abdillâh b. Muhammed b. ‘Abdilberr el-Ḳurtubî en-Nemirî. el-İstî‘âb fî ma‘rifeti’l-ashâb. thk. ‘Âdil Mürşid. Beyrut: Dâru’l-a‘lâm, 1423/2002.
İbn ‘Asâkir, Ali b. Hasen b. ‘Asâkir. Târîḫu medîneti Dımaşḳ. Thk. ‘Amr b. Ğarâme el-‘Amrevî. 80 Cilt. Beyrut: Dâru’l-fikr, 1415-1421/1995-2001.
İbn Ebî Ḥâtim, Ebû Muhammed Abdurrahman b. Muhammed b. İdris et-Temîmî er-Râzî. 9 Cilt. el-Cerḥ ve’t-ta‘dîl. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 1371-1373/1952-1953.
İbn Ḥacer, Aḥmed b. Ali b. Ḥacer el-‘Asḳalânî. Fetḥu’l-bârî bi-şerhi Ṣaḥîḥi’l-Buḫârî. 15 Cilt. Beyrût: Dâru’l-kutûbi’l-‘ilmiyye, 1424/2003.
İbn Ḥacer, Aḥmed b. Ali b. Ḥacer el-‘ Asḳalânî. el-İṣâbe fî temyîzi’ṣ-ṣaḥâbe. Beyrut: y.y., ts. (ofset baskı).
İbn Ḥacer, Aḥmed b. Ali b. Ḥacer el-‘ Asḳalânî. Lisânü’l-Mîzân. Thk. Abdulfettah Ebû Ğudde. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-beşâiru’l-İslâmiye, 2002.
İbn Ḥacer, Aḥmed b. Ali b. Ḥacer el-‘ Asḳalânî. Taḳrîbu’t-Tehzîb. Thk. Muhammed ‘Avvâme. Suriye: Dâru’r-Reşîd, 1406/1986.
İbn Ḥacer, Aḥmed b. Ali b. Ḥacer el-‘ Asḳalânî. Tehzîbü’t-Tehzîb. 4 Cilt. Beyrut: y.y., 1421/2001.
İbn Ḥibbân, Muhammed b. Ḥibbân b. Aḥmed et-Temîmî ed-Dârimî el-Bustî. el-Mecrûḥîn mine’l-muḥaddisîn ve’d-du‘afâi ve’l-metrûkîn. Thk. Mahmud İbrâhîm Zâyid. 3 Cilt. Haleb: Dâru’l-va‘yî, 1396.
İbn Ḥibbân, Muhammed b. Ḥibbân b. Aḥmed et-Temîmî ed-Dârimî el-Bustî. es-Siḳāt. 9 Cilt. Haydarabat: Dâiretu’l-me‘ârifi’l-Osmâniyye, 1393-1403/1973-1983.
İbn Kesîr, Ebü’l-Fedâ İsmâil b. Ömer b. Kesîr el-Ḳureşî. Tefsîrü’l-Ḳur’âni’l-‘azîm. Thk. Abdülaziz Ġanîm-Muhammed Aḥmed Âşûr-Muhammed İbrâhîm el-Benâ. 8 Cilt. Kahire: y.y., ts.
İbn Kesîr, Ebü’l-Fedâ İsmâil b. Ömer b. Kesîr el-Ḳureşî. el-Bidâye ve’n-nihâye. Thk. ‘Abdullah b. ‘Abdilmuḥsin et-Turkî. 21 Cilt. b.y.: Dâru hicre, 1424/2003.
İbn Sam‘ûn, Ebü’l-Ḥuseyn Muhammed b. Aḥmed el-Bağdâdî. Emâlî. Thk. Âmir Hasen Sabrî. Beyrut: y.y., 1423/2002.
İbn Teymiyye, Ebü’l-Abbas Aḥmed b. Abdilalîm el-Ḥarrânî el-Ḥanbelî. el-Cevâbu’s-ṣaḥîḥ limen beddele Dîne’l-Mesîḥ. 6 Cilt. Suudi Arabistan: Dâru’l-‘âsıme, 2. Basım, 1419/1999.
İbn Zafer, Muhammed b. ‘Abdillah b. Muhammed İbn Zafer es-Ṣıḳallî el-Mekkî el-Ḥamevî. Ḫayru’l-bişer bi ḫayri’l-beşer. Beyrut: Dâru’l-kutûbi’l-‘ilmiyye, 2010.
İbnü’l-Esîr, Mecduddîn Ebü’s-Se‘âdât el-Mübârek b. Muhammed b. Muhammed eş-Şeybânî el-Cezerî. en-Nihâye fî ğarîbi’l-hadîsi ve’l-eser. Thk. Tâhir Aḥmed ez-Zâvî-Mahmûd Aḥmed et-Tanâhî. 5 Cilt. Beyrût: el-Mektebetü’l-‘ilmiyye, 1399/1979.
İsḥâk b. İbrâhîm b. Muhammed b. Ḫâzim b. Suneyn Ebü’l-Ḳāsım el-Ḫuttelî. Kitâbu’d-dibâc. Thk. İbrâhîm Salih. b.y.: Dâru’l-beşâir, 1994.
İsmâil b. Muhammed b. Fazl b. Ali el-Ḳureşî el-Asbahânî. Delâilu’n-nübüvve. Thk. Muhammed Muhammed el-Heddâd. Riyad: Dâru taybe, 1409.
Ḳāḍî Ebü’l-Ḥuseyn, el-Ḳāḍî ‘Abdulcebbâr b. Aḥmed b. ‘Abdulcebbâr el-Hemezânî Ebü’l-Ḥuseyn el-Mu‘tezilî. Tesbîtu delâilu’n-nübüvve, 2 Cilt. Kahire: Dâru’l-Mustafâ, ts. (şamile).
Ḳastalânî, Aḥmed b. Muhammed el-Ḳastalânî. el-Mevâhibu’l-ledunniyye bi’l-minehi’l-Muhammediyye. Thk. Salih Aḥmed eş-Şâmî. 4 Cilt. b.y.: el-Mektebetu’l-İslâmî, 2. Basım 1425/2004.
Mizzî, Yusuf b. Abdirrahmân b. Yusuf el-Mizzî. Tehzîbu’l-Kemâl fî esmâ’i’r-ricâl. Thk. Beşâr ‘Avâd Ma‘rûf. 35 Cilt. Beyrut: Muessesetü’r-risâle. 1400/1988.
Mu‘âfî b. Zekeriyya, Ebü’l-Ferac el-Mu‘âfî b. Zekeriyya b. Yahya el-Cerîrî en-Nehrevânî. el-Celîsu’s-ṣâlîḥ el-kâfî ve’l-enîsu’n-nâṣıḥ eş-şâfî. Thk. Abdulkerim Sâmî el-Cündî. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 1426/2005.
Muhammed er-Rebî‘î, Ebû Süleyman Muhammed b. ‘Abdillah b. Aḥmed er-Rebî‘î ed-Dımaşḳî. Târîḫu mevlidi ‘ulemâi ve vefiyâtihim. Thk. ‘Abdullah b. Aḥmed b. Süleyman. 2 Cilt. Riyad: Dâru’l-‘âsıme, 1410.
Râfi‘î, Abdulkerim b. Muhammed b. Abdulkerim, Ebü’l-Ḳāsım er-Râfi‘î el-Ḳazvînî. ed-Tedvîn fî aḫbâri Ḳazvîn. Thk. ‘Azizullâh el-A‘târitî. 4 Cilt. by.: Dâru’l-kütübi’l-‘ilmiyye, 1408/1987.
Sa‘lebî, Ebû İsḥâk Aḥmed b. Muhammed b. İbrâhîm es-Sa‘lebî. el-Keşf ve’l-beyân ‘an tefsîri’l-Ḳur’ân. Thk. Ebû Muhammed b. ‘Âşûr. 10 Cilt. Beyrut: Dâru ihyâu’t-turâsi’l-‘Arabî, 1422/2002.
Sem‘ânî, Ebü’l-Muzaffer Mansûr b. Muhammed b. ‘Abdilcebbâr es-Sem‘ânî. Tefsîru’l-Ḳur’ân. Thk. Yâsir b. İbrâhîm – Ġanîm b. ‘Abbâs b. Ġanîm. Riyad: Dâru’l-vatan, 1418/1997.
Taberânî, Ebü’l-Ḳāsım Süleyman b. Aḥmed. el-Mu‘cemu’l-kebîr. Thk. Ḥamdî Abdülmecîd es-Silefî. 25 Cilt. Kahire: Mektebetu İbn Teymiyye, ts.
Taberânî, Ebü’l-Ḳāsım Süleyman b. Aḥmed. el-Mu‘cemu’l-evsat. 10 Cilt. Kahire: Dâru’l-Harameyn, 1415/1995.
Vâḥıdî, Ebü’l-Hasan Ali b. Aḥmed b. Muhammed el- Vâḥıdî. el-Vasit fî tefsîri’l-Ḳur’âni’l-mecît. Thk. ‘Âdil Aḥmed ‘Abdü’l-Mevcût - Ali Muhammed Mu‘avviḍ - Aḥmed Muhammed Ṣıra - Aḥmed ‘Abdü’l-Ġanî – Abdurrâhmân ‘Uveys. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kutûbi’l-‘ilmiyye, 1415/1994.
Zehebî, Ebû ‘Abdillah Muhammed b. Aḥmed b. Osman ez-Zehebî. Mîzânü’l-i‘tidâl fî naḳdi’r-ricâl. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-ma‘rife, 1382/1963.
Zehebî, Ebû ‘Abdillah Muhammed b. Aḥmed b. Osman ez-Zehebî. Siyeru a‘lâmi’n-nübelâ. 25 Cilt. Beyrut: Muessesetü’r-risâle, 1402-1409/1982-1988.
Zehebî, Ebû ‘Abdillah Muhammed b. Aḥmed b. Osman ez-Zehebî. Târîḫu’l-İslâm ve vefeyâtü’l-meşâhîr ve’l-a‘lâm. Thk. Beşâr ‘Avvâd Ma‘rûf. 15 Cilt. b.y.: Dâru’l-ğarbi’l-İslâm, 2003.
Zehebî. Ebû ‘Abdillah Muhammed b. Aḥmed b. Osman ez-Zehebî. Târîḫu’l-İslâm ve vefeyâtü’l-meşâhîr ve’l-a‘lâm. Trc. Muzaffer Can. 6 Cilt. b.y.: Cantaş Yayınları, ts.
Ziriklî, Ḫayruddîn b. Mahmud b. Muhammed ez-Ziriklî ed-Dımaşḳî. el-A‘lâm. b.y.: Dâru’l-‘ilmi li’l-Meyâyîn, 15. Basım, 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Halil Kaya ^*
0000-0002-9773-4988
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2019

Kabul Tarihi

7 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 17 Sayı: 17

IZ

https://izlik.org/JA55ME45MR

APA

Kaya, H. (2020). Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(17), 189-220. https://izlik.org/JA55ME45MR

AMA

1.Kaya H. Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili. BOZIFDER. 2020;17(17):189-220. https://izlik.org/JA55ME45MR

Chicago

Kaya, Halil. 2020. “Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (17): 189-220. https://izlik.org/JA55ME45MR.

EndNote

Kaya H (01 Haziran 2020) Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 17 189–220.

IEEE

[1]H. Kaya, “Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili”, BOZIFDER, c. 17, sy 17, ss. 189–220, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ME45MR

ISNAD

Kaya, Halil. “Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/17 (01 Haziran 2020): 189-220. https://izlik.org/JA55ME45MR.

JAMA

1.Kaya H. Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili. BOZIFDER. 2020;17:189–220.

MLA

Kaya, Halil. “Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 17, sy 17, Haziran 2020, ss. 189-20, https://izlik.org/JA55ME45MR.

Vancouver

1.Halil Kaya. Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili. BOZIFDER [Internet]. 01 Haziran 2020;17(17):189-220. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ME45MR

download

Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (BOZİFDER) Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC ND) ile lisanslanmıştır.

Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili

Hz. Peygamber’in Resmi İle İlgili Rivâyetlerin Tahlili

Öz

Anahtar Kelimeler

Analysis of Narratives Concerning Images of the Prophet

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster