Kırâatlerde İhtilaf Kavramı
Öz
Kur'ân-ı Kerîm’in yirmi üç yıllık teşekkül evresinde, ilahî vahiyle insanlar inşa edilirken, birçok kelime ve kavram kullanılmaya başlanmış, bu kavramlardan bir kısmı İslam’dan önceki manalarını korumuş bir kısmı ise hem yeni anlamlar kazanmış hem de bazı anlam kaymaları ve daralmalarına maruz kalmıştır. Bu anlam kayma ve daralmalarından etkilenmiş kelimelerden biri de ihtilâf kavramıdır. Kelimenin birçok manaya ihtimali olduğu halde, Türkçede sadece belli anlamlarıyla yorumlanmakta ve anlaşılmaktadır. Kırâat ilminde ihtilâf terimi ise, çok sık kullanılan bir kavram olmakla birlikte bu lafza, “karşı çıkmak, zıt ve tezat” manasını ifade eden anlamlarının yüklendiği gözlemlenmektedir. Bu çalışmada ihtilâf kavramının, kırâat ilmindeki ve diğer ilmî disiplinlerdeki kullanılan manaları üzerinde durulmakta ve kırâat ilminde ise hangi anlamda kullanılması gerektiği tespit edilmektedir. Bu bağlamda ihtilâf kavramının Kur’ân ve kırâat ilmi terminolojisinde hangi manaları ihtiva ettiği ve nasıl anlamlandırılması gerektiği üzerinde durulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akalın, Şükrü Halûk vd. Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu, 11. Baskı, 2011.
- Altundağ, Mustafa. Kur'ân’ın Dil ve Yazım Özelliği (Mushafta Lahn Meselesi). Bakü: Nurlar Neşriyat-Poliqrafya Merkezi, 2004.
- Avcı, Aykut. “Fıkhi İhtilâfların Tarihsel Gelişimi”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/8 (Ağustos 2015), 119-132.
- A’zami, Muhammed Mustafa. Vahyedilişinden Derlenişine “Kur'ân Tarihi”. İstanbul: İz Yayıncılık, 2. Baskı, 2011.
- İbnu’l-Cezerî, el-Hâfız Ebî’l-Hayr Muhammed b. Muhammed ed-Dımeşkî. en-Neşr fi’l-kırââti’l-‘aşr. tsh. Ali Muhammed ed-Dabbâ’. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1380/1960.
- Cevherî, Ebû Nasr İsmail b. Hammâd. es-Sıhâh tâcü’l-luga ve sıhâhi’l-‘arabiyye. thk. Muhammed Tamir. Kâhire: Dâru’l-Hadîs, 1430/2009.
- Çalışkan, İsmail. Kur'ân’da Din Kavramı. İstanbul: Ankara Yayınları, 2000.
- Dânî, Ebû Amr Osman b. Saîd. Câmi’u’l-beyân fi'l-kırââti's-seb’ı’l-meşhûra. thk. Muhammed Sadûk el-Cezâirî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1426/2005.
- _______, el-Ahrufu’s-seb’a li’l-Kur’ân, thk. Abdulmuheymin Tahhân. Mekke: Dâru’l-Münâre, 1418/1997.
- Ebû Ubeyd el-Kâsım b. Sellâm el-Herevî. Kitâbü fedâili’l-Kur’ân. thk. Mervan el-Atiyye, Muhsin Harabe, Vefâ Tekıyyiddîn. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, Ts.