Diyabetik Hastalarda Dikkat Kontrolü ve Korelasyonları

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 1 - 6, 15.03.2026

Güven Arslan , Yasin Şimşek , Güneş Albayrak

https://doi.org/10.16919/bozoktip.1347563

https://izlik.org/JA25CS76FT

Öz

Amaç: Diyabet hastalarında, diyabetik ilaçların dikkat eksikliğine bağlı uygunsuz kullanımı glisemik kontrol dengesizliklerine yol açarak beyin ve diğer organlara geri dönüşü olmayan zararlar verebileceğinden, hastalarda dikkat kontrolü çok önemlidir. Bu istenmeyen sonucu önlemek için hastaların dikkat düzeylerindeki eksiklikler açısından zamanında değerlendirilmesi gerekir. Literatürde diyabetik hastalarda bu konuda yapılmış çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı diyabet hastalarının dikkat durumlarını değerlendirmek ve sık görülen psikiyatrik komorbiditeler ile ilişkisini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 61 diyabetik hasta ve 53 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılara Dikkat Kontrol Ölçeği (ATTC) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) uygulandı. Ayrıca katılımcıların demografik ve tıbbi öykü verileri toplandı.
Bulgular: Odaklanma, odak değiştirme ve toplam dikkat puanları diyabetik hastalar ve sağlıklı kontroller arasında benzerdi. Bununla birlikte, depresif ve kaygılı hastalar, diğer hastalara göre anlamlı olarak daha düşük dikkat puanlarına sahipti. Dikkatin etkilenen alt alanı odak değiştirmeden ziyade odaklanmanın kendisiydi. Hastalık değişkeni olan HbA1c seviyeleri ile dikkat ölçeği puanları arasında pozitif korelasyon görüldü.
Sonuç: Diyabetik bireylerin dikkat durumları kaygı ve depresyon belirtilerinden etkilenmektedir. ATTC ölçeği, diyabetik hastalarda dikkati değerlendirmek için iyi bir testtir ve gerekirse özellikle kaygının tedavisi, dikkatin bozulmadan kalmasına yardımcı olabilir ve tıbbi hataları ve hayatı tehdit eden komplikasyonları önleyebilir.

Anahtar Kelimeler

kaygı , dikkat , diabetes mellitus , depresyon , hemoglobin A1c

Attention Control And Its Correlates In Diabetic Patients

https://izlik.org/JA25CS76FT

Öz

Aim: Attention control is crucial for diabetic patients since inappropriate usage of diabetic medications may result in imbalances of glycemic control, which in turn may irreversibly harm the brain and other organs. The patients need to be evaluated timely for deficits in their attention control to prevent this unwanted outcome. The literature lacks studies on this issue of diabetic patients. Our study aims to evaluate the attention status of diabetic patients and to reveal its relation to common psychiatric comorbidities.
Material and Methods: Sixty one diabetic patients and fifty three healthy controls were enrolled in the study. The Attention Control Scale (ATTC), and the Hospital Anxiety and Depression Scales (HADs) were applied to all participants. Also, the demographic and medical history data of the participants were collected.
Results: Attention focusing, shifting, and total attention scores were similar between diabetic patients and healthy controls. However, the depressed and anxious patients had significantly lower attention scores compared to other patients. The affected subarea of attention was focusing rather than shifting. HbA1c levels were correlated with better attention scores.
Conclusion: The attention status of diabetic individuals is affected by anxiety and depression symptoms. The ATTC scale is a good test to assess attention in diabetic patients, and if needed, treatment of anxiety in particular may help maintain attention intact and prevent medical errors and life threatening complications.

Anahtar Kelimeler

anxiety , attention , diabetes mellitus , depression , hemoglobin A1c

Kaynakça

• 1. Oyebode F. Clinical errors and medical negligence. Med Princ Pract. 2013;22(4):323-33
• 2. Eysenck MW, Derakshan N, Santos R, Calvo MG. Anxiety and cognitive performance: attentional control theory. Emotion. 2007;7(2):336-53.
• 3. Abasi I, Mohammadkhani P, Pourshahbaz A, Dolatshahi B. The Psychometric Properties of Attentional Control Scale and Its Relationship with Symptoms of Anxiety and Depression: A Study on Iranian Population. Iran J Psychiatry. 2017;12(2):109-17.
• 4. Ólafsson RP, Smári J, Guðmundsdóttir F, Olafsdóttir G, Harðardóttir HL, Einarsson SM. Self reported attentional control with the Attentional Control Scale: factor structure and relationship with symptoms of anxiety and depression. J Anxiety Disord. 2011;25(6):777-82.
• 5. Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L,Kültür S. Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 1997; 8(4): 280-7.
• 6. Wilson MR, Wood G, Vine SJ. Anxiety, attentional control and performance impairment in penalty kicks. J Sport Exerc Psychol. 2009;31(6):761-75.
• 7. Eysenck MW, Moser JS, Derakshan N, Hepsomali P, Allen P. A neurocognitive account of attentional control theory: how does trait anxiety affect the brain's attentional networks? Cogn Emot. 2023;37(2):220-237.
• 8. Coombes SA, Higgins T, Gamble KM, Cauraugh JH, Janelle CM. Attentional control theory: anxiety, emotion, and motor planning. J Anxiety Disord. 2009;23(8):1072-9.
• 9. Blankstein Kirk R., Brenda B. Toner, Gordon L. Flett. Test Anxiety and the Contents of Consciousness: Thought-listing and Endorsement Measures. Journal of Research in Personality, 1989; 23(3): 269-86.
• 10. Silverman JM, Schmeidler J, Lee PG, Alexander NB, Beeri MS, Guerrero-Berroa E, et al. Associations of hemoglobin A1c with cognition reduced for long diabetes duration. Alzheimers Dement (N Y). 2019;11(5):926-32.
• 11. Sattar L, Renneboog B, Decaux G. Hyperglycemia induces attention and gait deficits in diabetic mellitus patients. Acta Diabetol. 2017;54(10):953-9.
• 12. Swaminathan A, Ramanathan Raj, Manickam Thirunavukarasu. Assessment of attention concentration and memory in patients with type 2 diabetes mellitus. Biomedicine: 2019; 39(4): 604-7.
• 13. Keller AS, Leikauf JE, Holt-Gosselin B, Staveland BR, Williams LM. Paying attention to attention in depression. Transl Psychiatry. 2019;9(1):279.