EN
TR
EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi
Öz
Amaç: Gelişen teknolojiyle birlikte bireyler gereğinden fazla tıbbi müdahaleye maruz kalmaktadır. Dördüncül
koruma aşırı risk altındaki bireyleri tanıyarak, bu bireyleri gereksiz müdahalelerden korumayı hedeflemektedir.
Bu araştırmada tıp fakültesi pre-klinik dönem öğrencilerinin dördüncül korumaya ilişkin farkındalık
ve tutumları incelenmiştir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup, Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi
pre-klinik dönem öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara literatür verileri doğrultusunda
araştırmacı tarafından hazırlanan 29 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya toplam 310 pre-klinik dönem öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması
20,83±1,80 (min:18- max:36) bulunmuştur. Katılımcıların %26,1’i (n=81) dönem I, %31, 9’u (n=99) dönem II,
%41,9’u (n=130) dönem III öğrencisidir. Katılımcıların %68,4’ü (n=212) hastanın her rahatsızlığının bir tanısını
olmayabileceğini belirtirken, %86,8’i (n=269) hastanın her rahatsızlığına yönelik reçete düzenlenmesi gerekmediğini
belirtmiştir. Mesleki tecrübenin artmasıyla aşırı tanı ve tedavi yaklaşımlarından hastaları daha kolay
koruyacağını düşünenlerin, dördüncül koruma tutum puanları daha yüksek olup istatistiki olarak anlamlıdır
(p=0,006). Hastanın her şikayetine yönelik reçete düzenlenmemesi gerektiğini düşünenlerin, dördüncül koruma
tutum puanları daha yüksek olup istatistiki olarak anlamlıdır (p=0,025).
Sonuç: Pre-klinik dönem tıp fakültesi öğrencileri, dördüncül korumaya yönelik belirli bir düzeyde farkındalık
ve olumlu tutum sergilese de, bu tutumların klinik karar alma süreçlerine entegre edilmesi için daha fazla
vurgu yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Pandve HT. Changing concept of disease prevention: From primordial to quaternary. Archives of Medicine and Health Sciences, 2014;2(2):254-7.
- 2. Wonca International Classification Committtee. An international glossary for general/family practice. WONCA Classification Committee. Family Practice.1995; 12(3): 341–69.
- 3. Carter SM, Degeling C, Doust J, Barratt A. A definition and ethical evaluation of overdiagnosis. J Med Ethics. 2016; 42:705–14.
- 4. Jamoulle M. Quaternary prevention, an answer of family doctors to overmedicalization. Int J Health Policy Manag. 2015;4(2):61–4.
- 5. Brodersen J, Schwartz LM, Woloshin S. Overdiagnosis: how cancer screening can turn indolent pathology into illness. APMIS. 2014; 122(8):683-9.
- 6. Martins C, Godycki-Cwirko M, Heleno B, Brodersen J. Quaternary prevention: an evidence-based concept aiming to protect patients from medical harm. Br J Gen Pract.2019; 69(689):614-5.
- 7. Büyükokudan U, Avcı K. Quaternary prevention and overmedicalization. TJFMPC, 2023; 17 (4) :572-81.
- 8. Hofmann B. Medicalization and overdiagnosis: different but alike. Med Health Care Philos. 2016;19(2):253-64.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
14 Mart 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
16 Aralık 2024
Kabul Tarihi
19 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1
APA
Uyar Zekey, K., & Zekey, F. S. (2025). EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi, 15(1), 15-22. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1657771
AMA
1.Uyar Zekey K, Zekey FS. EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi. 2025;15(1):15-22. doi:10.16919/bozoktip.1657771
Chicago
Uyar Zekey, Kübra, ve Fethi Sada Zekey. 2025. “EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi”. Bozok Tıp Dergisi 15 (1): 15-22. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1657771.
EndNote
Uyar Zekey K, Zekey FS (01 Mart 2025) EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi 15 1 15–22.
IEEE
[1]K. Uyar Zekey ve F. S. Zekey, “EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi”, Bozok Tıp Dergisi, c. 15, sy 1, ss. 15–22, Mar. 2025, doi: 10.16919/bozoktip.1657771.
ISNAD
Uyar Zekey, Kübra - Zekey, Fethi Sada. “EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi”. Bozok Tıp Dergisi 15/1 (01 Mart 2025): 15-22. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1657771.
JAMA
1.Uyar Zekey K, Zekey FS. EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi. 2025;15:15–22.
MLA
Uyar Zekey, Kübra, ve Fethi Sada Zekey. “EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi”. Bozok Tıp Dergisi, c. 15, sy 1, Mart 2025, ss. 15-22, doi:10.16919/bozoktip.1657771.
Vancouver
1.Kübra Uyar Zekey, Fethi Sada Zekey. EXAMINATION OF THE AWARENESS AND ATTITUDES OF PRE-CLINICAL MEDICAL STUDENTS TOWARD QUATERNARY PREVENTION Tıp Fakültesi Pre-Klinik Dönem Öğrencilerinin Dördüncül Korumaya İlişkin Farkındalık ve Tutumlarının İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi. 01 Mart 2025;15(1):15-22. doi:10.16919/bozoktip.1657771