Araştırma Makalesi

Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma

Cilt: 15 Sayı: 4 15 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Özet Giriş: İleri yaşlarda malnütrisyon, depresyon, bilişsel bozukluk, kırılganlık, düşme ve fonksiyonel yetersizlikler sık görülen geriatrik sendromlardır. Bu sendromlar sıklıkla bir arada bulunur ve yaşlı bireylerin morbidite, mortalite ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Çalışmamızın amacı, Adana’da toplum temelli 80 yaş ve üzeri bireylerde çok boyutlu geriatrik değerlendirme yaparak geriatrik sendromların sıklığını ve birbirleriyle ilişkisini incelemektir. Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı bu çalışmada Adana’da yaşayan 80 yaş ve üzeri bireyler ev ziyaretleri kapsamında değerlendirildi (n=86). Katılımcılara demografik veri formu yanında Mini Nutritional Assessment-Short Form (MNA-SF), Geriatrik Depresyon Ölçeği-15 (GDS-15), Mini Mental Test (MMT), Clinical Frailty Scale (CFS), Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA), Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri (EGYA), Timed Up and Go (TUG) ve 5 Tekrar Otur-Kalk Testi (5xSST) uygulandı. Veriler tanımlayıcı istatistiklerle sunuldu; değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon ve eğitim düzeyi farklılıkları tek yönlü ANOVA testi ile incelendi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 85.83 ± 3.04 yıl olup, %57’si kadın, %43’ü erkekti. Ortalama skorlar: MNA-SF 11.58 ± 1.71, GDS-15 4.11 ± 3.04, MMT 24.63 ± 2.58, CFS 3.64 ± 0.65, TUG 10.51 ± 3.14 sn (n=68), 5×SST 14.30 ± 4.64 sn (n=20). Katılımcıların %32.9’u malnütrisyon riski altında, %2.5’i malnütrisyon grubundaydı. Korelasyon analizinde, MNA-SF ile GDS-15 arasında orta düzeyde negatif (r = −0.39, p = 0.001), MNA-SF ile MMT arasında pozitif (r = 0.47, p < 0.001) ilişki saptandı. Kırılganlık (CFS), hem GYA (r = −0.57, p < 0.001) hem EGYA (r = −0.63, p < 0.001) skorlarıyla güçlü negatif korelasyon gösterdi. GDS-15, CFS (r = 0.48, p < 0.001) ve EGYA (r = −0.41, p < 0.001) ile anlamlı ilişkilidir. Eğitim düzeyine göre test puanları arasında anlamlı fark saptanmadı (tüm testlerde p > 0.05). Sonuç: Adana’da toplum temelli 80 yaş üzeri bireylerde malnütrisyon riski, depresyon, bilişsel bozulma ve kırılganlık sık görülmekte olup bu parametreler birbirleriyle ilişkili bulunmuştur. Bulgular, çok ileri yaş popülasyonunda çok boyutlu geriatrik değerlendirmenin önemini ortaya koymaktadır. Bu bulguların nedenselliğini ve klinik yansımalarını belirlemek üzere prospektif ve randomize araştırmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Toplantı Sayısı: 17, Karar Tarihi: 25.09.2025, Karar No: 759). Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılardan veya yasal temsilcilerinden yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Katılımcı bilgilerinin gizliliği, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun şekilde korunmuştur.

Teşekkür

Bu çalışmanın yürütülmesi sürecinde destek veren tüm çalışma arkadaşlarımıza ve katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Laura T, Melvin C, Yoong DY. Depressive symptoms and malnutrition are associated with other geriatric syndromes and increase risk for 30-day readmission in hospitalized older adults: a prospective cohort study. J BMC Geriatr. 2022;22:634.
  2. 2. Kaiser MJ, Bauer JM, Ramsch C, Uter W, Guigoz Y, Cederholm T, et al. Validation of the Mini Nutritional Assessment–Short Form (MNASF): a practical tool for identification of nutritional status. J Nutr Health Aging. 2009;13(9):782–8.
  3. 3. Sheikh JI, Yesavage JA. Geriatric Depression Scale (Short Form). Clin Gerontol. 1986;5(1–2):165–73.
  4. 4. Güngen C, Ertan T, Eker E, Yaşar R, Engin F. Reliability and validity of the standardized Mini Mental State Examination in the diagnosis of mild dementia in Turkish population. Turk Psikiyatri Derg. 2002;13(4):273–81.
  5. 5. Aşık Z, Kılınç Ş, Kurşun Ö, Özen M. Validation of the Clinical Frailty Scale version 2.0 in Turkish older patients. Geriatr Gerontol Int. 2022;22(9):730–5.
  6. 6. Arik G, Varan HD, Yavuz BB, Karabulut E, Kara O, Kilic MK, et al. Validation of Katz Index of Independence in Activities of Daily Living in Turkish older adults. Arch Gerontol Geriatr. 2015;61(3):344–50.
  7. 7. Isik EI, Yilmaz S, Uysal I, Basar S. Adaptation of the Lawton Instrumental Activities of Daily Living Scale to Turkish: validity and reliability study. Ann Geriatr Med Res. 2020;24(1):35–40.
  8. 8. Podsiadlo D, Richardson S. The timed “Up & Go”: a test of basic functional mobility for frail elderly persons. J Am Geriatr Soc. 1991;39(2):142–8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Geriatri ve Gerontoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kahyaoğlu, Z., Dağdelen, E., & Gözükara, M. G. (2025). Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Bozok Tıp Dergisi, 15(4), 496-501. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1805622
AMA
1.Kahyaoğlu Z, Dağdelen E, Gözükara MG. Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Bozok Tıp Dergisi. 2025;15(4):496-501. doi:10.16919/bozoktip.1805622
Chicago
Kahyaoğlu, Zeynep, Esma Dağdelen, ve Melih Gaffar Gözükara. 2025. “Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma”. Bozok Tıp Dergisi 15 (4): 496-501. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1805622.
EndNote
Kahyaoğlu Z, Dağdelen E, Gözükara MG (01 Aralık 2025) Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Bozok Tıp Dergisi 15 4 496–501.
IEEE
[1]Z. Kahyaoğlu, E. Dağdelen, ve M. G. Gözükara, “Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma”, Bozok Tıp Dergisi, c. 15, sy 4, ss. 496–501, Ara. 2025, doi: 10.16919/bozoktip.1805622.
ISNAD
Kahyaoğlu, Zeynep - Dağdelen, Esma - Gözükara, Melih Gaffar. “Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma”. Bozok Tıp Dergisi 15/4 (01 Aralık 2025): 496-501. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1805622.
JAMA
1.Kahyaoğlu Z, Dağdelen E, Gözükara MG. Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Bozok Tıp Dergisi. 2025;15:496–501.
MLA
Kahyaoğlu, Zeynep, vd. “Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma”. Bozok Tıp Dergisi, c. 15, sy 4, Aralık 2025, ss. 496-01, doi:10.16919/bozoktip.1805622.
Vancouver
1.Zeynep Kahyaoğlu, Esma Dağdelen, Melih Gaffar Gözükara. Adana’da 80 Yaş ve Üzeri Bireylerde Toplum Temelli Geriatrik Değerlendirme: Tanımlayıcı Kesitsel Bir Çalışma. Bozok Tıp Dergisi. 01 Aralık 2025;15(4):496-501. doi:10.16919/bozoktip.1805622