BİYOMATERYALLER VE SAĞLIKTA KULLANIMI
Öz
Biyomateryaller, biyomedikal alanda önemli bir yere sahiptir. Bunlar ağırlıklı olarak tıbbi uygulamalar ve biyoteknoloji alanında kullanılırlar. Canlı vücudunun çeşitli yerlerinde pek çok farklı kullanımı mevcuttur. Biyomateryaller, insan vücudundaki canlı dokuların işlevlerini yerine getirmek amacıyla kullanılan doğal veya kompozit materyallerdir. Kompozit materyaller; belirli bir amaca yönelik olarak en az iki farklı materyalin bir araya getirilmesiyle meydana gelen materyal grubudur. Bu üç boyutlu özelliği bir araya getirmenin amacı, tek başına herhangi bir bileşende bulunmayan bir özellik elde etmektir. Bir başka deyişle, amaçlanan doğrultuda bileşenlerin daha üstün özelliklere sahip bir materyal üretilmesi hedeflenmektedir. Biyomateryaller, sürekli olarak veya belli bir süre için vücut içindeki sıvılar ile temas halindedir. Canlı vücudunun, bu materyallere karşı verdiği tepkiler son derece farklıdır. Biyouyumluluk, kullanım sürecinde materyalin, vücut sistemine uygun cevap verebilme, vücutla uyuşma, kendini çevreleyen dokuların normal fonksiyonlarına engel olmama ve iltihaplanma oluşturmama yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Son yıllarda, biyomateryal-doku etkileşimleri üzerine önemli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar ışığında, vücudun doğal dokularını yeniden yapılandırmaya yönelik biyouyumlu materyallerin geliştirilmiş olduğu görülüyor. Kullanılmakta olan biyouyumluluğu yüksek biyomateryaller; metalik biyomateryaller, biyoseramikler, polimer biyomateryaller ve biyokompozitlerdir. Bu çalışmada, tıp dünyasında biyomateryal seçiminde bulunacak ortopedistlere - uygulayıcılara, protez ve implant imalatçılarına, biyomateryallerin biyouyumluluk ve mekanik özellikleri hakkında bilgiler verilmektedir. Ayrıca ameliyat sırasında plak olarak kullanılan metal malzemeler ve implant üst yapılar kompozit malzeme olarak kullanıldığında, bunların yeterliliği benzer metal gruplarıyla karşılaştırılacak ve mekanik malzeme özellikleri, ömrü ve dayanıklılığı açısından bir karşılaştırma yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Ayhan, H. Biyomateryaller, Hacettepe Üniversitesi Bilim Teknik Dergisi, 2002: 17.
- 2. Biehl, V., Breme, J., Metallic biomaterials, Mat.-wiss.u.Werkstofftech. 2001: 32, 137-141.
- 3. Bulut, M., Karakurt, L., Seramikler. TOTBİD Dergisi, 2011: 10(2):87–95.
- 4. Ceyhan T, Köse N. Ortopedide biyomateryal kullanımı. Genel bilgiler ve tanımlar. TOTBİD Dergisi, 2011: 10(2):79–82.
- 5. Chevalier J, Gremillard L. Ceramics for medical applications: a picture for the next 20 years. J Eur Ceram Soc, 2009: 29:1245-55.
- 6. Çal, B., Gündüz, O., Biyoseramiklerin kaplama yöntemlerinin karşılaştırılması, Yüzey İşlemler, 2010: 70, 12-26.
- 7. Enderle, J.D., Blanchard M.S., Bronzino D.J., Introduction To Biomedical Engineering, 2012.
- 8. Gümüşderelioğlu, M., Tıbbın geleceği biyomateryaller, Bilim ve Teknik Dergisi, 2002: 2-4.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Zülfü Tüylek
INONU UNIV
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
13 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2017
Kabul Tarihi
17 Ekim 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 4