YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE HASTA ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN KANDİDA TÜRLERİNİN VE KANDİDEMİ RİSK FAKTÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Evaluation Of Candida Species and Candidemia Risk Factors Isolated From Patient Samples In Intensive Care Unit

ÖZET Amaç: Kandida enfeksiyonları ciddi, hayatı tehdit edici hastalıklardır. Böyle bir hastalığın epidemiyolojisini ve risk faktörlerini anlamak hastalığa daha erken tanı konulmasını ve erken, etkin tedavi planlanmasına yardımcı olacaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda hastanemiz üçüncü basamak yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) takip edilen erişkin hastalarda çeşitli örneklerden üreyen kandida türlerini ve kandidemi risk faktörlerini belirlemeyi amaçladık. YBÜ’de bir yıl boyunca takip edilen erişkin hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Hastaların 30’unda kan kültüründe, 58’inde idrar kültüründe, 5’inde yara kültüründe, 32’sinde trakeal aspirat kültüründe kandida üremesi oldu. Santral venöz katater bulunması, total parenteral nutrisyon verilmesi ve cerrahi operasyon geçirilmesi kandidemi için önemli bir risk faktörü olarak gözlendi (p=0,019, p=0,001, p=0,001). Kandidemi gelişen hastaların kandidemi tespit edildiği sırada ve diğer hastalardan mevcut üremeleri esnasında alınan laboratuvar parametrelerinin karşılaştırılmasında sodyum, magnezyum, CRP, lökosit, prokalsitonin düzeylerinde kandidemi gelişen hastalarda daha yüksek olmak üzere istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmişken (p=0,001,0,027,0,001,0,034,0,001), albümin düzeyi kandidemi gelişmeyen hastalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek idi (0,04). Non-C.albicans üremesi olan hastaların yoğun bakım yatış süreleri C.albicans üreyen hastalara nazaran daha yüksek olarak gözlendi (p=0,032). Tüm nedenlere bağlı kandidemi sonrası 30 günlük mortalite oranı %57,1 olarak tespit edildi. Sonuç: Çalışmamız verileri doğrultusunda santral venöz katater kullanımı, total parenteral nutrisyon verilmesi ve geçirilmiş cerrahi operasyon kandidemi için risk faktörlerinin başında gelmekteydi. Ayrıca non-C. albicans üremesi olan hastalarda yoğun bakım yatış süresi C.albicans üremesi olanlara nazaran daha uzun olarak gözlendi. Anahtar Kelimeler: Kandida; Kandidemi; Yoğun Bakım ABSTRACT Objective: Candida bloodstream infection is a serious, life-threatening condition. A better understanding of the epidemiology and risk factors of this disease would facilitate earlier diagnosis and effective treatment planning. Material and Methods: We aimed to identify Candida species in various specimens and the risk factors for candidemia in adult patients in the level 3 intensive care unit (ICU) of our center. Data of adult patients treated in our ICU over a period of one year were evaluated retrospectively. Results: Candida growth was detected in various samples from a total of 72 patients, including blood culture in 30 patients, urine culture in 58 patients, wound culture in 5 patients, and tracheal aspirate culture in 32 patients. Presence of a central venous catheter, total parenteral nutrition, and surgical history were identified as significant risk factors for candidemia (p=0.019, p=0.001, p=0.001). Comparison of laboratory parameters in patients with candidemia at time of positive blood culture and other patients at time of positive urine, wound, or tracheal aspirate cultures showed significant differences in sodium (p=0.001), magnesium (p=0.027), C-reactive protein (p=0.001), leukocyte (p=0.034), and procalcitonin (p=0.001) levels, while albumin levels were significantly higher in patients who did not develop candidemia (p=0.04). Length of ICU stay was significantly greater in patients with non-C. albicans growth compared to patients with C. albicans growth (p=0.032). The 30-day all-cause mortality rate after candidemia was 57.1%. Conclusion: Our results indicate that central venous catheter, total parenteral nutrition, and surgical history are the leading risk factors for candidemia. In addition, non-C. albicans growth was associated with longer ICU stay than C. albicans growth. Keywords: Candida; Candidemia; Care Unit