Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi
Öz
ÖZET Yüzlerce farklı psikoterapi yaklaşımından biri olan EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, başlangıçta travma odaklı bir müdahale biçimi olarak geliştirilmiş olsa da günümüzde psikoterapinin çok çeşitli alanlarında yaygın biçimde kullanılmaktadır. EMDR’nin travmatik anıları doğrudan hedef alan özgün yapısı, nörobilim alanındaki güncel gelişmelerle birlikte ele alındığında, psikoterapötik süreçlerin beyinde özellikle bellek sistemleri ve duygu düzenleme ağları üzerinde nasıl derin değişiklikler yarattığını anlamaya yönelik son derece önemli bir çerçeve sunmaktadır. Yapılan nörogörüntüleme ve elektrofizyolojik çalışmalar; anı işlemeye dayalı bu tür müdahalelerin duygu ve farkındalık yönetiminde birincil işleve sahip prefrontal korteksin duygu düzenleme kapasitesini belirgin şekilde güçlendirebildiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu araştırmalar aynı zamanda ödül-ceza ve hoşnutluk-hoşnutsuzluk değerlendirmesinde temel nörobiyolojik bir role sahip limbik sistemdeki aşırı uyarılmayı azaltabildiğini de kanıtlamaktadır. Bununla birlikte EMDR’nin, bellek ağları üzerinde duygu yönetimini olumlu yönde etkileyecek son derece uyumlu bir bellek bütünleşmesi sağlayabildiği görülmektedir. Bu bağlamda, çalışmada EMDR terapisinin karmaşık nörobiyolojik etkileşimleri kapsamlı bir şekilde ele alınmış; özellikle anıların adaptif biçimde yeniden işlenmesi, duygu düzenleme becerisinin yeniden dengelenmesi ve nöral konsolidasyon süreçlerinin güçlenmesi üzerindeki klinik etkileri ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alberini, C.M. (2005). Mechanisms of memory stabilization: are consolidation and reconsolidation similar or distinct processes? Trends in Neurosciences, 28(1), 51-56.(pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
- Alberini, C. M., ve Ledoux, J. E. (2013). Memory reconsolidation. Current biology: CB, 23(17), R746–R750. https://doi.org/10.1016/j.cub.2013.06.046
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorder(5th ed., pp. 271–272). American Psychiatric Publishing.
- Bailey, Ch. Bartsch, D. ve Kandel, Er. (1996). Toward a molecular definitionof long-term memory storage. Proc. Natl. Acad. Sci., 93, 13445–13452. Doi: https://doi.org/10.1073/pnas.93.24.13445
- Bergmann, U. (2008). The neurobiology of EMDR: Exploring the thalamus and neural integration. Journal of EMDR Practice and Research, 2(4), 300–314. https://doi.org/10.1891/1933-3196.2.4.300
- Boore, J. (1993). EMDR- A New Procedure. The California Therapist. Professional Exchange. 40-42. Erişim adresi: https://dr.blair-west.com/wp-content/uploads/2009/10/EMDR-Handouts1.pdf
- Calancie, O. G., Khalid-Khan, S., Booij, L., ve Munoz, D. P. (2018). Eye movement desensitization and reprocessing as a treatment for PTSD: current neurobiological theories and a new hypothesis. Annals of the New York Academy of Sciences, 10.1111/nyas.13882. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/nyas.13882
- Coubard O.A. (2016) An Integrative Model for the Neural Mechanism of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Front. Behav. Neurosci. 10,52. doi: 10.3389/fnbeh.2016.00052
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Nöropsikoloji, Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Vildan Çelik
*
0000-0002-5768-5683
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
10 Şubat 2025
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 18