Derleme

Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi

Cilt: 9 Sayı: 18 30 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi

Öz

ÖZET Yüzlerce farklı psikoterapi yaklaşımından biri olan EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi, başlangıçta travma odaklı bir müdahale biçimi olarak geliştirilmiş olsa da günümüzde psikoterapinin çok çeşitli alanlarında yaygın biçimde kullanılmaktadır. EMDR’nin travmatik anıları doğrudan hedef alan özgün yapısı, nörobilim alanındaki güncel gelişmelerle birlikte ele alındığında, psikoterapötik süreçlerin beyinde özellikle bellek sistemleri ve duygu düzenleme ağları üzerinde nasıl derin değişiklikler yarattığını anlamaya yönelik son derece önemli bir çerçeve sunmaktadır. Yapılan nörogörüntüleme ve elektrofizyolojik çalışmalar; anı işlemeye dayalı bu tür müdahalelerin duygu ve farkındalık yönetiminde birincil işleve sahip prefrontal korteksin duygu düzenleme kapasitesini belirgin şekilde güçlendirebildiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu araştırmalar aynı zamanda ödül-ceza ve hoşnutluk-hoşnutsuzluk değerlendirmesinde temel nörobiyolojik bir role sahip limbik sistemdeki aşırı uyarılmayı azaltabildiğini de kanıtlamaktadır. Bununla birlikte EMDR’nin, bellek ağları üzerinde duygu yönetimini olumlu yönde etkileyecek son derece uyumlu bir bellek bütünleşmesi sağlayabildiği görülmektedir. Bu bağlamda, çalışmada EMDR terapisinin karmaşık nörobiyolojik etkileşimleri kapsamlı bir şekilde ele alınmış; özellikle anıların adaptif biçimde yeniden işlenmesi, duygu düzenleme becerisinin yeniden dengelenmesi ve nöral konsolidasyon süreçlerinin güçlenmesi üzerindeki klinik etkileri ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alberini, C.M. (2005). Mechanisms of memory stabilization: are consolidation and reconsolidation similar or distinct processes? Trends in Neurosciences, 28(1), 51-56.(pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  2. Alberini, C. M., ve Ledoux, J. E. (2013). Memory reconsolidation. Current biology: CB, 23(17), R746–R750. https://doi.org/10.1016/j.cub.2013.06.046
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorder(5th ed., pp. 271–272). American Psychiatric Publishing.
  4. Bailey, Ch. Bartsch, D. ve Kandel, Er. (1996). Toward a molecular definitionof long-term memory storage. Proc. Natl. Acad. Sci., 93, 13445–13452. Doi: https://doi.org/10.1073/pnas.93.24.13445
  5. Bergmann, U. (2008). The neurobiology of EMDR: Exploring the thalamus and neural integration. Journal of EMDR Practice and Research, 2(4), 300–314. https://doi.org/10.1891/1933-3196.2.4.300
  6. Boore, J. (1993). EMDR- A New Procedure. The California Therapist. Professional Exchange. 40-42. Erişim adresi: https://dr.blair-west.com/wp-content/uploads/2009/10/EMDR-Handouts1.pdf
  7. Calancie, O. G., Khalid-Khan, S., Booij, L., ve Munoz, D. P. (2018). Eye movement desensitization and reprocessing as a treatment for PTSD: current neurobiological theories and a new hypothesis. Annals of the New York Academy of Sciences, 10.1111/nyas.13882. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/nyas.13882
  8. Coubard O.A. (2016) An Integrative Model for the Neural Mechanism of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Front. Behav. Neurosci. 10,52. doi: 10.3389/fnbeh.2016.00052

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Nöropsikoloji, Klinik Psikoloji, Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

10 Şubat 2025

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Çelik, V. (2026). Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 9(18), 61-69. https://doi.org/10.56955/bpd.1637189
AMA
1.Çelik V. Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi. TBPD. 2026;9(18):61-69. doi:10.56955/bpd.1637189
Chicago
Çelik, Vildan. 2026. “Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 9 (18): 61-69. https://doi.org/10.56955/bpd.1637189.
EndNote
Çelik V (01 Temmuz 2026) Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 9 18 61–69.
IEEE
[1]V. Çelik, “Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi”, TBPD, c. 9, sy 18, ss. 61–69, Tem. 2026, doi: 10.56955/bpd.1637189.
ISNAD
Çelik, Vildan. “Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi 9/18 (01 Temmuz 2026): 61-69. https://doi.org/10.56955/bpd.1637189.
JAMA
1.Çelik V. Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi. TBPD. 2026;9:61–69.
MLA
Çelik, Vildan. “Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi”. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, c. 9, sy 18, Temmuz 2026, ss. 61-69, doi:10.56955/bpd.1637189.
Vancouver
1.Vildan Çelik. Emdr (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Terapisinin Nörobiyolojik Etkisi. TBPD. 01 Temmuz 2026;9(18):61-9. doi:10.56955/bpd.1637189