Gemi Makine Dairesi İçin Fine Kinney ve AHP Yöntemleri ile Risk Analizi ve Yönetimi

Öz

Gemilerin hareketi, seyri ve manevrası gemi içine konumlandırılmış ana makinenin itici gücü ile sağlanmaktadır. Geminin itici gücünü oluştura ana makine ve bu ana makinenin işletilmesine yardımcı olan makineler, makine dairesi adı verilen karmaşık bir yapıyı oluşturur. Gemilerin faaliyetlerini yürütebilmeleri ve gemide iş emniyetinin sağlanabilmesi için emniyetli bir çalışma ortamının bulunduğu bir makine dairesi son derece önemlidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, gemi makine dairesinde iş kazalarına yol açabilecek önemli tehlikelerin belirlenmesi, risklerinin analiz edilmesi ve gemi makine dairesinde emniyetli çalışma ortamının oluşturulmasına katkı sağlamaktır. Bu amaca yönelik olarak da uzman görüşleri ve literatür incelemesi sonucunda, gemi makine dairesi için iş kazası oluşturabilecek 11 tehlike belirlenmiş ve bu tehlikelerin risk analizleri Fine-Kinney ve AHP yöntemleri birlikte kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın AHP bulgularına göre, yangın en önemli tehlike iken elektrik çarpması ikinci en önemli tehlike, kimyasal maddeler ve el aletleri kullanımı ise bu tehlikeleri takip eden diğer önemli tehlikeler olduğu ortaya çıkmıştır. Tehlikelerin oluşturduğu iş kazalarına yönelik risk skorlarının hesaplanması için Fine-Kinney yönteminin risk skoru skalasından yararlanılmış, yangın önemli risk olarak görülmüştür. Elektrik çarpması, kimyasal maddeler ile çalışma ve el aletleri kullanımı olası risk olarak görülmüş ve gözetim altında uygulanması gerekliliği vurgulanmıştır. Bu çalışmada gemi makine dairesi için iş güvenliği açısından tehlikeler tanımlanmış, sonrasında da bütünleşik bir yöntemle risk analizleri yapılmış ve düzeltici önleyici faaliyetler üzerine önerilerde bulunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Risk Yönetimi
• AHP
• Fine Kinney
• Denizde Emniyet

Risk Analysis and Management with Fine Kinney and AHP Methods for Ship Engine Room

Öz

The movement, navigation and manoeuvring of ships are provided by the propulsion power of the main engine located inside the ship. The main engine, which constitutes the driving power of the ship, and the machines that help the operation of this main engine form a complex structure called the engine room. An engine room with a safe working environment is extremely important for ships to carry out their activities and to ensure occupational safety on board. In this context, the aim of the study is to identify the important hazards that may cause occupational accidents in the ship's engine room, to analyse the risks and to contribute to the creation of a safe working environment in the ship's engine room. For this purpose, because of expert opinions and literature review, 11 hazards that may cause occupational accidents were identified for the ship's engine room and the risk analysis of these hazards was carried out using Fine-Kinney and AHP methods together. According to the AHP findings of the research, fire is the most important hazard, electric shock is the second most important hazard, chemicals and use of hand tools are the other important hazards following these hazards. Fine-Kinney method's risk score scale was used to calculate the risk scores for occupational accidents caused by hazards, and fire was seen as the most important risk. Electric shock, working with chemicals and using hand tools were considered as possible risks and it was emphasized that they should be implemented under supervision. In this study, hazards in terms of occupational safety for the ship's engine room were identified, then risk analysis was performed with an integrated method and recommendations were made on corrective preventive actions.

Anahtar Kelimeler

• Safety at sea
• Risk management
• AHP
• Fine Kinney

Kaynakça

1. Başhan, V., Demirel, H., & Gul, M. (2020). A Novel Risk Evaluation Approach for Frequently Encountered Risks in Ship Engine Rooms. Brodogradnja: Teorija i Praksa Brodogradnje i Pomorske Tehnike, 71(2), 31-54.
2. Bayraktar, M. (2005). Gemi Makine İşletmeciliğinde İş Güvenliği Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 198953.
3. Bekdemir, E. (2019). Bina İnşaatında Fine Kinney ve 5X5 Matris Risk Analizi Yöntemlerinin Uygulanması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Fen Bilimleri Ensitütüsü.
4. Bilir, N. (2016). İş Sağlığı ve Güvenliği. İstanbul: Güneş Tıp Kitapevleri.
5. Boyacı, A. Ç., Solmaz, M. B., & Kabak, M. (2020). A Model Proposal For Occupational Health and Safety Risk Assessment Based On Multi-Criteria Hesitant Fuzzy Liinguistic Term Sets: An Application In Plastics Industry. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 36(2), 1041-1053.
6. Büyük, N., & Yorulmaz, M. (2022). Kimyasal Tankerlerde Tank Operasyonlarındaki Yangın Risklerinin FTA Metodu ile İncelenmesi Tersane Çalışanlarının Duygusal Bağlılık Düzeylerinin İş Performansları Üzerindeki Etkisi: Yalova Örneği. View project International Social Sciences Studies Journal View project
7. Charchalis, A., & Czyż, S. (2011). Analysis of Fire Hazard And Safety Requirements of A Sea Vessel Engine Rooms. Journal of KONES, 18, 49-56.
8. Chybowski, L., Gawdzińska, K., Ślesicki, O., Patejuk, K., & Nowosad, G. (2015). An Engine Room Simulator as an Educational Tool for Marine Engineers Relating to Explosion and Fire Prevention of Marine Diesel Engines. Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Szczecinie, 43 (115), 15-21.

9. Çakır, E. (2019). İş Yeri Tehlikeleri ve Mesleki Riskler: Ticaret Gemilerinde Meydana Gelen İş Kazaları Üzerine Bir İnceleme. Doktor Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 564634.
10. DTO. (2021). Denizcilik Sektör Raporu. İstanbul: Deniz Ticaret Odası.
11. Fine, W. T. (1971). Mathematical Evaluation For Controlling Hazards. MARYLAND: Naval Ordnance Laboratory.
12. Forsell, 1. Karl, Hageberg, S., & Nilsson, R. (2007). Lung Cancer And Mesothelioma Among Engine Room Crew – Case Reports With Risk Assessment Of Previous and Ongoing Exposure To Carcinogens. International Maritime Health, 58(1–4), 5–13.
13. Gemiadamları Sağlık Yönergesi 26 Temmuz 2021.
14. Gökçe, M. K. (2013). Zararlı Gazların Gemi Makine Dairesindeki Dağılımının Simülasyonu ve Etkilerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 355704.
15. Hansen, H. L., Nielsen, D., & Frydenberg, M. (2002). Occupational Accidents Aboard Merchant Ships. Occupational and Environmental Medicine, 59(2), 85–91.
16. Hasanspahić, N., Vujičić, S., Kristić, M., & Mandušić, M. (2022). Improving Safety Management through Analysis of Near-Miss Reports- A Tanker Ship Case Study. Sustainability, 14(3), 1094.
17. İlhan, S. (2018). Gemi Acil Durum / Gemi Terk Ekipmanlarının ve Operasyonunun İş Güvenliği Açısından Risk Temelli Olarak İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 520663.
18. İncekara, Ç. Ö. (2020). Enerji Sektöründe Faaliyet Gösteren Bir İşletmede İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(1), 152-17.
19. Karahalios, H. (2017). Effect of Human Behaviour in Shipboard Firefighting Decisions: The Case of Fire in Engine Rooms.
20. Kinney, G. F., & Wiruth , A. D. (1976). Practical Risk Analysis for Safety Management. California: Naval Weapons Center.
21. Koçak, G. (2008). Gemi Makineleri İşletmesinde Ergonomik Analiz. Yüksek Lisans Tezi., İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 520663.
22. Latarche, M. (2021). Engine-room Safety Matters. In Pounder’s Marine Diesel Engines and Gas Turbines (893–907).
23. Lundh, M., Lützhöft, M., Rydstedt, L., & Dahlman, J. (2011). Working Conditions İn The Engine Department – A Qualitative Study Among Engine Room Personnel On Board Swedish Merchant Ships. Applied Ergonomics, 42(2), 384–390.
24. Mindykowski, J., & Tarasiuk, T. (2015). Problems Of Power Quality İn The Wake Of Ship Technology Development. Ocean Engineering, 107, 108-117.
25. Özkılıç, Ö. (2014). Risk Değerlendirilmesi. Ankara: Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu.
26. Sarvari, P. A., Çevikcan, E., Çelik, M., & Ustundag, A. (2017). A Simulation Aided Methodology Suggestion for Managing Emergency Evacuation Operation Under Engine Room Sourced Fire Conditions. Journal of ETA Maritime Science, 5(4), 362–385.
27. Staay, T. L. (1987). The Analytic Hierarchy Process-What It Is and How It Is Used. Mathd Modelling (s. 161-176). Great Britain.: Pergamon Journals Ltd.
28. Timor, M. (2011). Analitik Hiyerarşi Prosesi. İstanbul (Birinci baskı). İstanbul: Türkmen Kitapevi
29. Ubowska, A., & Szczepanek, M. (2016). Engine Rooms Fire Safety-Fire-Extinguishing System Requirements.
30. Yorulmaz, M. (2009). Deniz Taşımacılığı ve Deniz Sigortaları. İstanbul: Akademi Denizcilik Yayınları.
31. Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Szczecinie 48(120), 51–57.
32. Zeńczak, W., & Krystosik-Gromadzińska, A. (2020). Improvements to a Fire Safety Management System. Polish Maritime Research, 26(4), 117–123.
33. Zhang, H., Li, C., Zhao, N., Chen, B. Q., Ren, H., & Kang, J. (2022). Fire Risk Assessment in Engine Rooms Considering the Fire-Induced Domino Effects. Journal of Marine Science and Engineering, 10(11).