THE CORRELATION OF ATHLETE SELF-EFFICACY AND COPING WITH STRESS IN FEMALE HANDBALL PLAYERS

Öz

It has been reported that athlete self-efficacy, which is one of the important determinants of coping with stress in sports, directly affects efforts to cope with stress and performance. From this point of view, in this study, it was aimed to examine the correlation between athlete self-efficacy and coping with stress in the sample of female handball players. The exploratory correlational method was used in the research. The research group consisted of 205 female handball players, all of whom are Turkish nationals, over the age of 18, playing in the teams in the Turkish Handball Federation Women's Super League and 1st League. Research data were collected with a personal information form, Athlete Self-Efficacy Scale and Coping Style with Stress Scale. Research data were analyzed in SPSS program. Skewness and kurtosis analyzes were used to determine the normal distribution of the data. T-test and One Way Anova test were used for comparisons between groups. Pearson Correlation test was used in the analysis of the relationship between dependent variables. As a result of the research, it was determined that the level of coping with stress increased as the athlete's self-efficacy level of female handball players increased. In addition, it has been determined that the level of self-efficacy and coping with stress is higher in national handball players who are 27 years old and over, have a bachelor's degree, play in the super league, have a athletic career period of more than 10 years. Considering the results of the research, it can be said that increasing the athlete's self-efficacy levels can also increase the levels of coping with stress, especially among female handball players who are young, have a low level of education, play in the lower leagues and have little athletic experience. For this reason, it is recommended to increase the athlete's self-efficacy levels of female handball players.

KADIN HENTBOLCULARDA SPORCU ÖZ YETERLİĞİ VE STRESLE BAŞA ÇIKMA İLİŞKİSİ

Öz

Sporda stresle başa çıkabilmenin önemli belirleyicilerinden olan sporcu öz yeterliğinin stresle başa çıkma çabalarını ve performansı doğrudan etkilediği bildirilmiştir. Buradan hareketle bu araştırmada sporcu öz yeterliği ve stresle başa çıkma ilişkisinin kadın hentbolcular örnekleminde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada keşfedici ilişkisel yöntem kullanılmıştır. Türkiye Hentbol Federasyonu 2021-2022 Sezonu Kadınlar Süper Lig ve 1. Lig takımlarındaki 18 yaşından büyük, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sporcuların tamamı (n=205) araştırma örneklemini oluşturmuştur. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği ve Stresle Başa Çıkabilme Tarzı Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS programında analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım durumunun belirlenmesinde çarpıklık ve basıklık analizleri kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında T-testi, One Way Anova testi kullanılmıştır. Bağımlı değişkenler arasındaki ilişkinin analizinde ise Pearson Correlation testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, kadın hentbolcuların sporcu öz yeterlik düzeyi yükseldikçe stresle başa çıkabilme düzeyinin de arttığı belirlenmiştir. Bunun yanında sporcu öz yeterliği ve stresle başa çıkma düzeyinin 27 yaş ve üzerindeki, lisans mezunu, süper ligde oynayan, sporculuk süresi 10 yıldan fazla olan ve milli hentbolcularda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları göz önünde bulundurularak özellikle genç, eğitim düzeyi düşük, alt liglerde oynayan ve sporculuk deneyimi az olan kadın hentbolcuların sporcu öz yeterlik düzeylerinin yükseltilmesinin stresle başa çıkma düzeylerini de yükseltebileceği söylenebilir. Bu nedenle kadın hentbolcuların sporcu öz yeterlik düzeylerinin yükseltilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Hentbol
• Sporcu
• Öz-yeterlik
• Stres

Kaynakça

1. Koçak ÇV. (2020). Athlete self-efficacy scale: Development and psychometric properties. Baltic Journal of Health and Physical Activity. 12(6), 5-8.
2. Feltz DL., Short SE., Sullivan PJ. (2008). Self-efficacy in Sport. Human Kinetics. Champaigin, IL. 14-25.
3. Taiwo J. (2015). A Commentary on the relationship between self-efficacy, problem-focused coping and performance. Behavioural Sciences Undergraduate Journal. 2(1), 37-41.
4. Kazemi A., Kohandel M. (2015). The relationship between self-efficacy and stress-coping strategies among volleyball players. In Biological Forum Research Trend. 7(1), 656.
5. Lazarus RS., Folkman S. (1984). Stress, appraisal and coping. Springer Publishing Company. New York, NY. 32-45.
6. Lazarus RS. (1993). Why we should think of stress as a subset of emotion. İçinde: Goldberger L., Breznitz S. (Editör). Handbook of stress: Theoretical and Clinical Aspects. Free Press. 21–39.
7. Anshel MH., Si G. (2008). Coping styles following acute stress in sport among elite Chinese athletes: A test of trait and transactional coping theories. Journal of Sport Behavior. 31(1), 3-5.
8. Anshel MH. (1990). Toward validation of a model for coping with acute stress in sport. International Journal of Sport Psychology. 21(1), 58-83.

9. Campen C., Roberts DC. (2001) Coping strategies of runners: perceived effectiveness and match to precompetitive anxiety. Journal of Sport Behavior. 24(2), 144-161.
10. Giacobbi PR., Weinberg RS. (2000). An examination of coping in sport: Individual trait anxiety differences and situational consistency. The Sport Psychologist. 14(1), 42-62.
11. Lo KH., Mummery P., Buttle, DJ. (2010). Characterisation of residual principal stresses and their implications on failure of railway rails. Engineering Failure Analysis. 17(6), 1273-1284.
12. Carver CS., Scheier MF., Weintraub JK. (1989). Assessing coping strategies: a theoretically based approach. Journal of personality and Social Psychology. 56(2), 267-268.
13. Koçak ÇV. (2019). The relationship between self-efficacy and athlete burnout in elite volleyball players. Pedagogics, Psychology, Medical-Biological Problems of Physical Training and Sports. (5), 231-238.
14. Bandura A. (2014). Exercise of personal agency through the self-efficacy mechanism. Taylor & Francis. 3-38.
15. Tasaddoghi Z. (2013). The styles of coping with stress in team and individual athletes based on gender and championship level. Annals of Applied Sport Science. 1(1), 23-27.
16. Nwankwo BC., Onyishi IE. (2012). Role of self-efficacy, gender and category of athletes in coping with sports stress. IFE Psychologia: An International Journal. 20(2), 94-101.
17. Sulu B., Koruç PB. Çakaloğlu E. (2021). Bireysel ve takım sporcularının öz yeterlik ve stresle başa çıkma stratejileri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 19(2), 112-122.
18. Sulu B. (2020). Sporcularda Stresle başa çıkma ve öz yeterlik arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Panahi M., Ramazani-Nejad R. (2011). Comparing Iranian National Individual Sports athletes’ strategies of coping with stress. Annual Biological Research. 2(6), 135-144.
20. Yoo J. (2001). Coping profile of Korean competitive athletes. International Journal of Sport Psychology. 32(3), 290-303.
21. Park JK. (2000). Coping strategies used by Korean national athletes. The Sport Psychologist. 14(1), 63-80.
22. Van den Tillaar R., Hope C. (2023). Effect of difficulty of task on throwing performance and coping strategies in team handball. Frontiers in Sports and Active Living. 5(110786), 1-7.
23. Terzioğlu ZA., Yıldız M., Çakır GS. (2020). Examining the effectiveness of mindfulness based training program on female handball players’ psychological skills and coping with stress strategies. Turkish Journal of Sport and Exercise. 22(1), 30-37.
24. Wallen NE., Fraenkel JR. (2013). Correlational research. In Educational Research. Routledge, UK. 349-375.
25. Büyüköztürk Ş., Kılıç-Çakmak E., Akgün Ö., Karadeniz Ş., Demirel F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi, Ankara. 15-20.
26. Şahin NH., Durak A. (1995). Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi. 10(34), 56-73.
27. Tabachnick BG., Fidell LS., Ullman JB. (2013). Using multivariate statistics Pearson. Boston. 6, 497-516.
28. George D., Maller P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. Routledge. UK. 26-42.
29. Ertoğan C. (2017). Sakatlık geçirmiş sporcuların stresle başa çıkabilne, öz yeterlik inancı ve sportif kendine güven durumlarının değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
30. Ciairano S., Gemelli F., Molinengo G., Musella G. (2007). Sport, stress, self-efficacy and aggression towards peers: unravelling the role of the coach. Cognition, Brain, Behavior. 11(1), 175-176.
31. Guo T., Ni Y., Li Q., Hong H. (2019). The power of faith: The influence of athletes’ coping self-efficacy on the cognitive processing of psychological stress. Frontiers in Psychology. 10, 1565-1568.
32. İmamoğlu MK., Çiçek G., İmamoğlu M. (2020). Kadın futbolcularda algılanan stres, spor güdülenme, sürekli öfke ve öfke tarzı düzeyleri. Journal of International Social Research. 13(74), 1-11.
33. Gümüştekin GE., Öztemiz AB. (2004). Örgütsel stres yönetimi ve uçucu personel üzerinde bir uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 23, 61-85.
34. Anshel MH., Porter A., Quek JJ. (1998). Coping with acute stress in sport as a function of gender: An exploratory study. Journal of sport behavior. 21(4), 363-365.
35. Tsorbatzoudis H., Kaissidis-Rodafinos A., Partemian S., Grouios G. (2005). Sources of stress among Greek team handball referees: construction and validation of the handball officials' sources of stress survey. Perceptual and Motor Skills. 100(3), 821-830.
36. Aktaş AM. (2001). Bir kamu kuruluşunun üst düzey yöneticilerinin iş stresi ve kişilik özellikleri. Ankara Üniversite Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi. 56(4), 1-18.
37. Özgül F., Diker G. (2017). Lisansüstü eğitim adaylarının akademik öz-yeterlik ve güdülenmelerinin demografik özelliklerine göre incelenmesi (Cumhuriyet Üniversitesi örneği). Journal of Human Sciences. 14(2), 2129-2139.
38. Duman T. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve akademik öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çorum.
39. do Amaral Machado T., Paes MJ., Fernandes GJ., Collet C., da Silva Lirani L., Stefanello JMF. (2021). Impact of sex, age and practice time on self-efficacy in brazilian volleyball high-level athletes. Motricidade. 17(1), 54-62.
40. Eroğlu O., Yıldırım Y., Şahan H. (2017). Spor bilimleri fakültesindeki öğrencilerin akademik öz yeterlik ve akademik güdülenme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi. 1(1), 38-47.
41. Topçuoğlu N. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin üniversite yaşam kaliteleri ile akademik öz yeterliliklerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
42. Kocaekşi S., Yıldırım IÖ. (2020). Güreşçilerde zihinsel dayanıklılık, öz yeterlik inancı ve sportif kendine güven düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi. 6(2), 392-406.
43. Doğan B., Eser M. (2013). Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemleri: Nazilli MYO örneği. Electronic Journal of Vocational Colleges. 3(4), 29-39.
44. Sattar K., Yusoff MSB., Arifin WN., Yasin MAM., Nor MZM. (2022). Effective coping strategies utilised by medical students for mental health disorders during undergraduate medical education-a scoping review. BMC Medical Education. 22(1), 121-123.
45. Popovych I., Blynova O., Halian I., Savchuk O. (2020). Sefl-efficacy of future athletes with different levels of psychological safety. Journal of Physical Education and Sport. 20(5), 2718-2724.
46. Çetin MÇ., Kuru E. (2010). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin stresle başa çıkma stillerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi. 40(187), 193-206.
47. Knights S., Ruddock-Hudson M. (2016). Experiences of occupational stress and social support in Australian Football League senior coaches. International Journal of Sports Science & Coaching. 11(2), 162-171.
48. Foretić N., Nikolovski Z., Marić D., Gabrilo G., Sekulić D., Jaksić D., Drid P. (2022). Stress levels in handball coaching–case study: preliminary analysis of the differences between training and match. International Journal of Environmental Research and Public Health. 19(16), 1-11.
49. Qazi AN., Gill SA., Zafar K. (2023). A comparative study between effects coping strategies of Pakistan & Yemen handball players. Human Nature Journal of Social Sciences. 4(1), 276-283.
50. Daryna I., Svitlana F., Olha B., Iryna K., Victoriia M., Yevhen P., Sergii, T. (2020). Association between competitive anxiety, hardiness, and coping strategies: a study of the national handball team. Journal of Physical Education and Sport. 20(1), 359-365.
51. Terzioğlu ZA., Yıldız M., Çakır SG. (2020). Examining the effectiveness of mindfulness based training program on female handball players’ psychological skills and coping with stress strategies. Turkish Journal of Sport and Exercise. 22(1), 30-37.