SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÜSTBİLİŞSEL FARKINDALIK DÜZEYLERİ İLE AKADEMİK ÖZYETERLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ (BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)

Öz

Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile akademik özyeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya 2023-2024 öğretim yılında “Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi”nde öğrenim gören 148 öğrenci katılım sağlamıştır. Veri toplama aracı olarak, “Üstbilişsel Farkındalık Envanteri” ve “Akademik Özyeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde “betimleyici istatistikler, T-Testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon” analizleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda hata ayıklama boyutunun cinsiyet değişkenine göre kadın katılımcıların lehine anlamlı şekilde farklılaştığı, diğer alt boyutların, üstbilişsel farkındalık toplam puanının ve akademik özyeterliğin cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm değişkenlerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Üstbilişsel farkındalık ve akademik özyeterlik arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri arttıkça akademik öz-yeterlik düzeylerinin artacağı ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Spor Bilimleri
• Üstbilişsel Farkındalık
• Akademik Özyeterlik

INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN METACOGNITIVE AWARENESS LEVELS AND ACADEMIC SELF-EFFICACY LEVELS OF FACULTY OF SPORT SCIENCES STUDENTS (BALIKESİR UNIVERSITY EXAMPLE)

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between metacognitive awareness levels and academic self-efficacy levels of sport sciences faculty students. Relational screening model was used in the study. In the study, 148 students studying at "Balıkesir University Faculty of Sport Sciences" in the 2023-2024 academic year participated. "Metacognitive Awareness Inventory" and "Academic Self-Efficacy Scale" were used as data collection tools. "Descriptive statistics, T-Test, ANOVA and Pearson Correlation" analyses were used to analyse the data. As a result of the study, it was seen that the debugging dimension differed significantly in favour of female participants according to the gender variable, while the other sub-dimensions, metacognitive awareness total score and academic self-efficacy did not differ according to gender, grade level and department variables. It was determined that there was a positive and highly significant relationship between metacognitive awareness and academic self-efficacy. Therefore, it can be stated that as the metacognitive awareness levels of sport sciences faculty students increase, their academic self-efficacy levels will increase.

Anahtar Kelimeler

• Metacognition
• metacognitive awareness
• academic self-efficacy

Kaynakça

1. Özsoy G., Günindi Y. (2011). Okulöncesi öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalık düzeyleri. İlköğretim Online. 10(2), 430-440.
2. Tuzcuoğlu S., Mirzeoğlu A. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin bilişötesi farkındalık, problem çözme ve öğretmen öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi. 10(2), 83-101.
3. Oğuz A., Kutlu-Kalender MD. (2018). Ortaokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalıkları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Eğitimde Kuram ve Uygulama. 14(2), 170-186.
4. Demirsöz ES. (2014). Bilişüstü farkındalık ve geliştirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 4(2)112-123.
5. Schraw G., Dennison RS. (1994). Assesing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology. 19, 460-475.
6. Dunslosky J., Thiede KW. (1998). What makes people study more? An evaluation of factors that affect self-paced study. Acta Psychologica. 98(1998), 37-56.
7. Özsoy G. (2008). Üstbiliş. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 6(4), 713-740.
8. Brown AL. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other more mysterious mechanisms. Içinde: Weinert FE., Kluwe RH. (Editör). Metacognition, motivation, and understanding. Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

9. Flavell JH. (1979). Metacognitive and cognitive monitoring: A New Area of Cognitive Developmental Inquiry. American Psychologyst. 34, 906-911.
10. Gürleyük GC., Sucu ÖH. (2014). Üniversite öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeyinin incelenmesi, Erciyes Üniversitesi örneği. Milli Eğitim Dergisi. 43(201), 109-124.
11. Thomas GP., Mee DA. (2005). Changing learning environment to enhance students’ metacognition in Hong Kong primary school classrooms. Learning Environment Research. 8, 221-243.
12. Schraw G., Moshman D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review. 7(4), 351–371.
13. Öztürk B., Kurtuluş A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyi ile matematik öz yeterlik algısının matematik başarısına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi. 31, 762-778.
14. Wilson J. (1999). Defining metacognition: A step towards recognizing metacognition as a worthwhile part of the curriculum. Paper Presented at the AARE Conference, Published on the AARE website and the AEI (Australian Education Index). Melbourne.
15. Soydan S. (2001). Development of ınstruments for the assessment of metacognitive skills in mathematics: An alternative assessment attempt. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
16. Lucangeli D., Cornoldi C. (1997). Mathematics and metacognition: What ıs the nature of the relationship? Mathematical Cognition. 3(2), 121-139.
17. Maghsudi M., Talebi S.H. (2009). The impact of lingualuity on the cognitive and metacognitive reading strategies awareness and reading comprehension ability. Journal of Social Science. 18(2), 119-126.
18. Bandura A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review. 84(2), 191.
19. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. Encyclopedia of Human Behavior İnside. 4, 71-81.
20. Jerusalem M. (2002). Theroretischer teil. Einleitung I, Zeitschrift für Pädagogik, 44, 8-12.
21. Zimmerman BJ. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary Educational Psychology. 25, 82-91.
22. Eggen P., Kauchak D. (1999). Educational psychology: Windows an classroom. NJ: Prentice Hall/Merril.
23. Lee SW. (2005). Encyclopedia of school psychology. Sage. London
24. Korucu AT., Çınar D. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik öz-yeterlik durumlarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 14(1), 73-101.
25. Oğuz A. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik öz yeterlik inançları. Anadolu Journal of Educational Sciences International. 2(2), 15-28.
26. Chemers MM., Hu L., Garcia BF. (2001). Academic self-efficacy and first year college student performance and adjustment. Journal of Educational Psychology. 93(1), 55-64
27. Alemdağ C., Öncü E., Yılmaz A. (2014). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının akademik motivasyon ve akademik öz- yeterlikleri. Hacettepe Journal of Sport Sciences. 25(1), 23-35.
28. Özgenel M., Deniz A. (2020). Öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum ile akademik güdülenme ve akademik öz yeterlik arasındaki ilişki: Öğretmen adayları üzerine bir inceleme. Üniversite Araştırmaları Dergisi. 3(3), 131-146.
29. Akyürek Mİ. (2020). Öğretmen adaylarında akademik öz-yeterlik ve akademik güdülenme ilişkisi: Hacettepe Üniversitesi örneği. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi. 4(2), 101-115.
30. Tunca N., Alkın-Şahin S. (2014). Öğretmen adaylarının bilişötesi (üst biliş) öğrenme stratejileri ile akademik öz yeterlik inançları arasındaki ilişki. Anadolu Journal of Educational Sciences International. 4(1), 47-56.
31. Yıldız D. (2015). 8. sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık ve akademik öz yeterlik düzeyleri, motivasyonel inançları ve TEOG sınavı Türkçe puanları: Bir yapısal eşitlik modeli denemesi. Tarih Okulu Dergisi. 8(23), 41-61.
32. Karasar N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım. Ankara.
33. Akin A., Abaci R., Cetin B. (2007). The validity and reliability of the Turkish version of the metacognitive awareness inventory. Kuram ve Uygulamada Egitim Bilimleri. 7(2), 671.
34. Jerusalem M., Schwarzer R. (1981). Fragebogen zur Erfassung von "Selbstwirksamkeit. Skalen zur Befindlichkeit und Persoenlichkeit. İçinde: Schwarzer R. Freie Universitaet, Institut fuer Psychologie. Berlin.
35. Yılmaz M., Gürçay D., Ekici G. (2007). Akademik özyeterlik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 33, 253-259.
36. Tabachnick BG., Fidell LS. (2013). Using multivariate statistics.. Ma: Pearson. Boston.
37. Aydın F., Coşkun M. (2011). Geography teacher candidates' metacognitive awareness levels: A case study from turkey. Archives of Applied Science Research. 3(2), 551-557.
38. Kramarski B., Zoldan S. (2008). Using errors as springboards for enhancing mathematical reasoning with three metacognitive approaches. The Journal of Educational Research. 102(2), 137-151.
39. Aktürk AO., Şahin İ. (2010). Analysis of community college students’ educational internet use and metacognitive learning strategies. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2, 5581- 5585.
40. Boekaerts M., Rozendaal JS. (2010). Using multiple calibration indices in order to capture the complex picture of what affects students' accuracy of feeling of confidence. Learning and Instruction. 20(5), 372-382.
41. Akbay S., Gizir C. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: Akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yüklenme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 60-72
42. Fırat DŞ. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik özyeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi. 10(1), 69-77.
43. Akçam S. (2012). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin bilişüstü farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
44. Cihan BB. (2014). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğretmenlik bölümünde öğrenim gören öğrencilerin akademik, sportif ve öğretmenlik özyeterlik algılarının incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
45. Ilgaz G., Bülbül T., Çuhadar C. (2013). Öğretmen adaylarının eğitim inançları ile öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 13(1), 50-65.
46. Kiremitçi O. (2013). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri üzerine bir inceleme. Pamukkale Journal of Sport Sciences. 4(3), 29-40.
47. Akbaş N., Ağgön E., Seçer E. (2022). Spor bilimlerinde öğrenim gören öğrencilerin pandemi sürecinde uzaktan eğitim ortamlarının kullanımına ilişkin tutumları ile akademik öz yeterlikleri arasındaki ilişki. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 5(4), 933-950.
48. Eroğlu O., Yıldırım Y., Şahan H. (2017). spor bilimleri fakültesindeki öğrencilerin akademik öz-yeterlik ve akademik güdülenme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Akdeniz Üniversitesi örneği. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi. 1(1), 38-47.
49. Bozgün K., Pekdoğan S. (2018). The self-efficacy as predictors of the metacognition skills in children. Journal of Education and Future. 14, 57-69.
50. Koç C., Arslan A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik algıları ve okuma stratejileri bilişüstü farkındalıkları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 14(1), 745-778.
51. Yanar S., Soyer A., Güngör NB. (2023). Mental iyi oluşun akademik özyeterliğe etkisi. Journal of Rol Sport Sciences. 487-500.