FUTBOLCULARDA ZİHİNSEL ENERJİNİN SPORCU YARATICILIĞINA ETKİSİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, futbolcularda atletik zihinsel enerjinin sporcu yaratıcılığına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024 yılında Balıkesir ilinde farklı lig kategorilerde futbol branşında lisanslı olarak müsabık olan 59’u (%25.9) kadın 169’u (%74.1) erkek toplam 228 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde kurgulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; demografik bilgi formu, Atletik Zihinsel Enerji ve Sporcular için Yaratıcılık Ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistiklerden, One-Way ANOVA, Pearson Korelasyon ve Regresyon testlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın sonuçları dikkate alındığında; katılımcıların atletik zihinsel enerji ve sporcu yaratıcılığı düzeylerinin yüksek bir seviyede olduğu görülmektedir. Buna ek olarak, spor yaşına göre katılımcıların atletik zihinsel enerji ve sporcu yaratıcılığı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Spor yaşı 1 yıl olan grubun atletik zihinsel enerji ortalama skorları spor yaşı 4 ve 5 ile üzeri yıl olan gruba göre anlamlı düzeyde düşüktür. Ayrıca spor yaşı 5 yıl ve üzeri olan grubun ortalama skorları 1, 2 ve 3 yıl spor yaşına sahip gruptan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Spor yaşı 5 yıl ve üzeri olan grubun sporcu yaratıcılığı ortalama skorları 1, 2 ve 3 yıl spor yaşına sahip olan gruptan anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, elde edilen bulgular ışığında atletik zihinsel enerjinin sporcu yaratıcılığı özelliğini %65 oranında açıklama gücüne sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Futbolcu
• atletik zihinsel enerji
• sporcu yaratıcılığı
• spor.

THE EFFECT OF MENTAL ENERGY ON ATHLETE CREATIVITY IN FOOTBALL PLAYERS

Öz

The aim of this study is to determine the effect of athletic mental energy on athlete creativity in football players. The study group of the research consisted of 228 participants, 59 (25.9%) female, 169 (74.1%) male, 59 (25.9%) female, 169 (74.1%) of whom were licensed competitors in football in different league categories in Balıkesir province in 2024. The research was designed in relational survey model. Demographic information form, Athletic Mental Energy and Creativity Scales for Athletes were used as data collection tools. Descriptive statistics, One-Way ANOVA, Pearson Correlation and Regression tests were used to analyse the data. Considering the results of the study, it is seen that the participants' athletic mental energy and athlete creativity levels are at a high level. In addition, a significant difference was found between the athletic mental energy and athlete creativity levels of the participants according to sport age. The athletic mental energy mean scores of the group with a sport age of 1 year were significantly lower than the group with a sport age of 4 and 5 and above years. In addition, the mean scores of the group with a sport age of 5 years and above were significantly higher than the group with a sport age of 1, 2 and 3 years. It was determined that the mean scores of the group with a sport age of 5 years and above were significantly higher than the group with a sport age of 1, 2 and 3 years. In addition, in the light of the findings obtained, it was determined that athletic mental energy has the power to explain 65% of athlete creativity.

Anahtar Kelimeler

• Football player
• athletic mental energy
• athlete creativity
• sports.

Kaynakça

1. Lu FJ., Gill DL., Yang C., Lee PF., Chiu YH., Hsu YW., Kuan G. (2018). Measuring athletic mental energy (AME): instrument development and validation. Frontiers in Psychology. 9, 2363.
2. Lykken DT. (2005). Mental energy. Intelligence. 33(4), S331-335.
3. Sindik J., Botica A., Fiškuš M. (2015). Preliminary psychometric validation of the Multidimensional inventory of sport excellence: attention scales and mental energy. Montenegrin Journal of Sports Science and Medicine. 4(2), 17.
4. Torrance EP. (1962). Guiding creative talent. Englewood cliffs, NJ: PrenticeHall
5. Rıza ET. (2001). Yaratıcılığı geliştirme teknikleri. Kanyılmaz Matbaası.
6. Güngör NB., Esentürk OK., İlhan L., Yenel F. (2020). Sporcular için yaratıcılık ölçeği (SYÖ)’nin psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 25(4), 455-467.
7. Rasmussen LJT., Østergaard LD., Gl˘aveanu VP. (2017). Creativity as a develop mental resource in sport training activities. Sport, Education and Society. 3322, 1–16.
8. Chiou SS., Hsu Y., Chiu YH., Chou CC., Gill DL., Lu FJ. (2020). Seeking positive strengths in buffering athletes’ life stress–burnout relationship: The moderating roles of athletic mental energy. Frontiers in Psychology. 10, 3007.

9. Juezan IJI., Osorno RIM. (2024). Athletic mental energy and sports engagement as mediated by student-athlete satisfaction. European Journal of Physical Education and Sport Science. 11(2), 92-112.
10. Singh A., Kaur Arora M., Boruah B. (2024). The role of the six factors model of athletic mental energy in mediating athletes’ well-being in competitive sports. Scientific Reports. 14(1), 2974.
11. Richard V., Abdulla AM., Runco MA. (2017). Influence of skill level, experience, hours of training, and other sport participation on the creativity of elite athletes. Journal of Genius and Eminence. 2(1), 65-76.
12. Sevinç K., Özmutlu İ., Kapçak V. (2022). Futbol ve basketbol sporcularının zihinsel dayanıklılık ile yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi. 4(2), 38-46.
13. Yıldız NO., Kula H., Kaçay Z., Soyer F. (2023). Bireysel yaratıcılığın başa çıkma tutumları üzerine etkisi: Elit düzeyde bireysel ve takım sporu yapan sporcular üzerine bir araştırma. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 3(1), 63-74.
14. Karasar N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi. 35. Baskı. Nobel Akademik Yayıncılık.
15. Yıldız AB., Yarayan YE., Yılmaz B., Kuan G. (2020). Atletik zihinsel enerji ölçeğinin Türkçe’ye çevrilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 18(3), 108-119.
16. George D., Mallery P. (2003). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 11.0 Update. 4th Ed. Allyn and Bacon, Boston.
17. İslam A. (2023). Three variables in the training of female soccer players: The relationship between psychological skills, mental energy and courage. E-International Journal of Educational Research. 14(1), 73-390.
18. İslam A., Öztürk. ME. (2023). Kayak sporcularının zihinsel enerjileri ile tutkularına göre cesaretleri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 21(1), 148-163.
19. Tatlısu B., Murat O., İzzet U., Emirhan K. (2022). Investigation of the effects of different variables on athletic mental energy levels in elite boxers. Anatolia Sport Research. 3(1), 1-13.
20. Doğan G. (2023). Performans yüzücülerinin atletik zihinsel enerji düzeyleri ile spora başlama nedenleri ve beklentileri arasındaki ilişkilerin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Muğla.
21. Kaplan E., Bozdağ B. (2022). The relationship of use of imagery in sports with athletic mental energy. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 5(4), 892-903.
22. Fardilha FDS., Allen JB. (2020). Defining, assessing, and developing creativity in sport: a systematic narrative review. International Review of Sport and Exercise Psychology. 13(1), 104-127.
23. Flanders S. (2020). Exploring the relationships between collegiate sport coaches’ creative productivity and factors of creative potential. Master's Thesis, East Tennessee State University.
24. Martin J., Cox D. (2016). Positioning steve nash: a theory-driven, social psychological, and biographical case study of creativity in sport. The Sport Psychologist. 30(4), 388-398.
25. Memmert D., Roca A. (2019). Tactical creativity and decision making in sport. In Anticipation and decision making in sport. 1st Edition. Routledge, 201-214.
26. Novan NA., Risjanna MR., Rosdiana F., Sidik DZ., Rimasa D. (2023). Relationship between athletic mental energy (ame) and elite athletes' medal-winning, In Proceedings of International Conference on Physical Education, Health, and Sports. 321-335.