ORYANTİRİNG SPORCULARININ HARİTA OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ İLE LİDERLİK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Çalışmanın amacı, 18 yaş ve üzeri oryantiring branşı sporcularının, harita okuryazarlık ve öz liderlik ölçeklerinin puan ortalamaları açısından aralarındaki ilişkiyi incelemek ve ayrıca bağımsız değişkenler doğrultusunda bu puan ortalamalarının farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmektir. Araştırmada, yazarın geliştirmiş olduğu Demografik Bilgi Formu ve diğer kaynaklar tarafından geliştirilen Harita Okuryazarlık ile Öz Liderlik Ölçekleri kullanılmıştır. Veri toplama süreci kapsamında 436 katılımcıya ulaşılmış ve tüm ölçekler detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, ölçeklere göre incelendiğinde harita okuryazarlık ölçeği puanları ile öz liderlik ölçeği puanları arasında genel anlamda istatistiki açıdan anlamlı ve pozitif fakat düşük düzeyde bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca katılımcılara ait olan öz liderlik ve harita okuryazarlık ölçeği puan ortalamaları, yaş, eğitim düzeyi ve coğrafi bilgilere olan ilgi durumlarına bağlı olarak istatistiksel olarak farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• oryantiring
• harita okuryazarlığı
• liderlik

INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN MAP LITERACY LEVELS AND LEADERSHIP CHARACTERISTICS OF ORIENTEERING ATHLETES

Öz

The aim of the study is to examine the relationship between the mean scores of map literacy and self-leadership scales of orienteering athletes aged 18 and over and also to evaluate whether these mean scores differ according to independent variables. The Demographic Information Form, developed by the author and the Map Literacy and Leadership Scales developed by other sources were used in the study. 436 participants were reached within the scope of the data collection process and all scales were evaluated in detail. When the research results were examined according to the scales, it was shown that there was a statistically significant and positive but low-level relationship between the map literacy scale scores and the leadership scale scores in general. It was also observed that the mean scores of the participants on the leadership and map literacy scales differed statistically depending on their age, education level and interest in geographical information.

Anahtar Kelimeler

• orienteering
• map literacy
• leadership

Kaynakça

1. 1. İOF, (2023). Uluslararası Oryantiring Federasyonu, https://orienteering.sport/orienteering/, [Erişim tarihi:7 Kasım 2023]
2. 2. Kaya K. Gürol B. Tarakcı S. (2024). Comparative analysis of external load in small-sided games versus official matches among professional football players. Physical Education of Students. 28(4), 195– 209.
3. 3. Küçük V. Tarakçı S. (2018). The effects of hight-intensity small-sided games on different physiological characteristics and motor skills of professional football players according to their positions. Eurasian Research in Sport Science, Avrasya Spor Bilimleri Araştırmaları. 3(1), 2636-8269.
4. 4. Aydın R. Genç A. Dere G. Kayar OY. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi. 10(2), 237-249.
5. 5. Yaşartürk F. Genç A. Peker H. Bakar M. Bayburtlu MB. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin boş zamanda sıkılma algısı ve spora yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi. 8(2), 402-416.
6. 6. Tunç AÇ. Erdoğan A. (2023). Oryantiring sporcularının hedef bağlılığı ve karar verme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 1100-1111.
7. 7. Akengin H. Tuncel G. Cendek EM. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi. 34, 61-69.
8. 8. Lovelace KJ. Manz CC. Alves JC. (2007). Work stress and leadership development: The role of self-leadership, shared leadership, physical fitness and flow in managing demands and increasing job control. Human Resource Management Review. 17(4), 374-387.

9. 9. Houghton J. Goldsby M. Neck C. D’ıntino R. (2007). Self-leadership: a process for entrepreneurial success. Journal of Leadership and Organizational Studies. 106-120.
10. 10. Özcan F. (2007). Oryantiring sporunun ilköğretim öğrencilerinin sosyal bireysel davranışları ile matematik – mantıksal zekâ gelişimleri üzerindeki etkisinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi.
11. 11. Göksoy S. Emen E. Yenipınar Ş. (2014). Öğretmenlerin öz liderlik rolleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1),103-116.
12. 12. Mcmillan JH. (2000). Educational research: fundamentals for the consumer. New York: Addison Wesley Longman Inc.
13. 13. Sönmez ÖF. Aksoy B. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin harita beceri düzeylerinin belirlenmesi. Electronic Turkish Studies. 7(1), 1905- 1924.
14. 14. Ayuldeş M. Akbaş Y. (2023). Oryantiring uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarı ve harita okuryazarlık düzeylerine etkisi. Eğitim ve Bilim. 48(213), 113-142.
15. 15. Anderson JS. Prussia GE. (1997), The self‐leadership questionnaire: preliminary assessment of construct validity, The Journal of Leadership Studies. 4(2), 119‐143.
16. 16. Houghton JD. Neck PC. (2002), The revised self‐leadership questionnaire: testing a hierarchical factor structure for self‐leadership, Journal of Managerial Psychology. 17(8), 672‐692.
17. 17. Tabak A. Sigri Ü. Türköz T. (2013). Öz liderlik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması çalışması. Bilig. 67, 213.
18. 18. George D. Mallery P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference. Routledge. Sf 114-115.
19. 19. Demiröz KC. (2015). Genç çalışanların öz liderlik algılarıyla yöneticilerinin çatışma yönetimi tarzı arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
20. 20. Arlı Ö. (2011) Bazı öncül ve ardıllarıyla öz liderlik: ilköğretim öğretmenleri üzerine bir araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı, Ankara.
21. 21. Görmüş M. Aydın E. (2020). Gençlik liderlerinde öz liderlik davranışlarının iş doyum düzeyine etkisi. Gençlik Araştırmaları Dergisi. 8(21), 23-46.
22. 22. Kartal F. Koç H. (2017). Ortaöğretim (9. sınıf) öğrencilerinin harita okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi. 22(37), 179-198.