BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLERİ İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA YETERLİLİK ÖLÇEĞİ: TÜRK KÜLTÜRÜNE UYARLAMA ÇALIŞMASI

Yıl 2025, Cilt: 19 Sayı: 3, 313 - 329, 29.12.2025

Bekir Çar , Nuh Osman Yıldız , Ahmet Kurtoğlu , Aziz Onurhan Ahraz , Ahmet Özsoy

https://doi.org/10.61962/bsd.1755993

Öz

Bu çalışmada, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenleri için Sürdürülebilir Kalkınma Yeterliliği Ölçeğinin, Türk kültürüne uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Baena-Morales ve arkadaşları (2023) tarafından geliştirilmiş ölçek iki boyut ve 17 maddeden oluşmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan tarama modelinden yararlanılarak kesitsel olarak yürütülmüştür. Oluşturulan çalışma grubuna, ölçüt örneklemesi yoluyla belirlenen ilk aşamada 259 beden eğitimi ve spor öğretmeni, ikinci aşamada ise 166 beden eğitimi ve spor öğretmeni dahil edilmiştir. Bu araştırmada; madde faktör yüklerinin 0.69 ile 0.89 arasında (>0.50), t değerlerinin 8.477 ile 10.952 arasında (>1.96), R2 (Çoklu korelasyonun karesi) değerlerinin 0.470 ile 0.783 arasında, düzeltilmiş madde toplam korelasyon değerlerinin ise 0.627 ile 0.821 arasında (>0.30) değiştiği saptanmıştır. Yapının güvenirliğinin test edilmesi için faydalanılan Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısının 0.850 ile 0.916 arasında değiştiği, Tabakalı Alfa değerinin 0.93 ve Omega değerinin 0.93 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Sporda Sürdürülebilirlik Ölçeği ile Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Sürdürülebilir Yeterlilik Düzeylerini Değerlendirme Ölçeği arasında ilişki incelenmiş ve iki ölçek arasında korelasyon katsayısı r=0.71 olarak (pozitif yönlü yüksek düzeyde ilişki) belirlenmiştir. Tüm bu istatistiksel incelemeler sonucunda; ölçeğin Türkçe formunun beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınmalarını değerlendirmek amacıyla kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi , Güvenirlik ve Geçerlilik , Sürdürülebilir Kalkınma

SUSTAINABLE DEVELOPMENT COMPETENCE SCALE FOR TEACHERS OF PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS: ADAPTATION STUDY İNTO TURKISH CULTURE

Öz

This study aims to adapt the Sustainable Development Compedence Scale for Physical Education and Sports Teachers into Turkish culture and to conduct validity and reliability studies. The scale developed by Baena-Morales et al., (2023) consists of two dimensions and 17 items. The research was conducted using the cross-sectional model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 259 physical education and sports teachers in the first stage, selected through criterion sampling, and 166 physical education and sports teachers in the second stage. In this study, the item factor loadings ranged from 0.69 to 0.89 (>0.50), the t-values ranged from 8.477 to 10.952 (>1.96), R2 (square of multiple correlation) values ranged from 0.470 to 0.783, and adjusted item-total correlation values ranged from 0.627 to 0.821 (>0.30). The Cronbach Alpha internal consistency coefficient used to test the reliability of the structure was found to vary between 0.850 and 0.916, Stratified Cronbach's Alpha value was 0.93, and the Omega value was 0.93. Additionally, the relationship between the Sustainability in Sports Scale and the Physical Education and Sports Teachers' Sustainable Competence Level Assessment Scale was examined, and a correlation coefficient of r=0.71 (indicating a positive, high-level relationship). Based on all these statistical analyses; it was revealed that the Turkish version of the scale can be used to assess the sustainable development of physical education and sports teachers.

Anahtar Kelimeler

Physical Education , Reliability and Validity , Sustainable Development

Kaynakça

• 1. Albareda-Tiana S., Vidal-Raméntol S., Fernández-Morilla M. (2019). Evaluar competencias en sostenibilidad en los grados y posgrados de educación: Propuesta de un instrumento. Enseñanza de las Ciencias. 37(3), 49–66.
• 2. UNESCO. (2015b). Unesco and Sustainable Development. Sustainable Development.
• 3. Cebrián G., Junyent M. (2014). Competencias profesionales en Educación para la Sostenibilidad: Un estudio exploratorio de la visión de futuros maestros. Enseñanza de las Ciencias. 32(1), 29–49.
• 4. Bautista-Cerro MJ., Díaz-González MJ. (2017). La sostenibilidad en los grados universitarios: Presencia y coherencia. Teoría de la Educación. Revista Interuniversitaria. 29(1), 161–187.
• 5. Kopnina H. (2020). Education for the future? Critical evaluation of education for sustainable development goals. The Journal of Environmental Education. 51(4), 280–291.
• 6. Ferrer-Estévez M., Chalmeta R. (2021). Integrating sustainable development goals in educational institutions. The International Journal of Management Education. 19(2), 100494.
• 7. Swain RB., Yang-Wallentin F. (2020). Achieving sustainable development goals: Predicaments and strategies. International Journal of Sustainable Development and World Ecology. 27(2), 96–106.
• 8. United Nations General Assembly. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1). New York, NY: United Nations.
• 9. Lynch, T. (2019). Physical education and wellbeing: Global and holistic approaches to child health. In Physical Education and Wellbeing.
• 10. Baena-Morales S., González-Víllora S. (2023). Physical education for sustainable development goals: reflections and comments for contribution in the educational framework. Sport, Education and Society. 28(6), 697-713.
• 11. Thorburn M., Gray S., O’Connor J. (2019). Creating thriving and sustainable futures in physical education, health and sport. Sport, Education and Society. 24(6), 550–557.
• 12. Fröberg A., Wiklander P., Lundvall S. (2022). Sustainable Development Competencies among More than 1100 Certified Physical Education and Health Teachers in Sweden. International journal of environmental research and public health. 19(23), 15914.
• 13. DeVellis RF. (2017). Ölçek Geliştirme: Kuram ve Uygulamalar (T. Totan, Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık. (Orijinal eser 2017 yılında yayımlanmıştır.)
• 14. Boateng GO., Neilands TB., Frongillo EA., Melgar-Quiñonez HR., Young SL. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health. 6, 149.
• 15. Gürbüz S., Şahin F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Felsefe–Yöntem–Analiz (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
• 16. Karagöz Y. (2021). SPSS AMOS meta uygulamalı biyoistatistik (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• 17. Koçak F., Tuncel S., Tuncel F. (2015). Sporda Sürdürülebilirlik Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması: Türk Üniversite Öğrencileri. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 9(2), 220-234.
• 18. Lawshe CH. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology. 28(4), 563–575.
• 19. Yeşilyurt S., Çapraz C. (2018). Ölçek geliştirme çalışmalarında kullanılan kapsam geçerliği için bir yol haritası. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 20(1), 251–264.
• 20. Gana K., Broc G. (2019). Structural Equation Modeling With Lavaan. John Wiley & Sons.
• 21. Hair JF., Black WC., Babin, BJ., Anderson RE. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Prentice Hall.
• 22. Tabachnick BG., Fidell LS., Ullman JB. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Pearson.
• 23. Field A. (2009). Discovering Statistics Using SPSS (3rd ed.). SAGE Publications.
• 24. Çokluk Ö., Şekercioğlu G., Büyüköztürk Ş. (2014). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları (2. baskı). Pegem Akademi.
• 25. Şencan H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayıncılık.
• 26. Tabachnick BG., Fidell LS., Ullman JB. (2020). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev.). Nobel Yayıncılık. (Orijinal eser 2007 yılında yayımlanmıştır.)
• 27. Büyüköztürk Ş. (2019). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (25. baskı). Pegem Akademi.
• 28. Cho E., Kim S. (2015). Cronbach’s coefficient alpha: Well-known but poorly understood. Organizational Research Methods. 18(2), 207–230.
• 29. Soysal S. (2023). Çok boyutlu test yapılarında alfa, tabakalı alfa ve omega güvenirlik katsayılarının karşılaştırılması. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi. 5(1), 213–236.
• 30. Gürbüz S. (2019). Amos ile Yapısal Eşitlik Modellemesi. Seçkin Yayıncılık. Ankara
• 31. George D., Mallery P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10th ed.). Pearson.
• 32. Marshall RJ., Mardia KV. (1985). Minimum norm quadratic estimation of components of spatial covariance. Journal of the International Association for Mathematical Geology. 17(5), 517-525.
• 33. Hu LT., Bentler PM. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal. 6(1), 1–55.
• 34. Opstoel K., Chapelle L., Prins FJ., De Meester A., Haerens L., Van Tartwijk J., De Martelaer K. (2020). Personal and social development in physical education and sports: A review study. European Physical Education Review. 26(4), 797-813.
• 35. Baena-Morales S., Merma-Molina G., Gavilán D. (2021). What do physical education teachers know about the sustainable development goals? A qualitative-exploratory study. Retos. 42, 452–463.
• 36. Mizdrak A., Blakely T., Cleghorn CL., Cobiac LJ. (2019). Potential of active transport to improve health, reduce healthcare costs, and reduce greenhouse gas emissions: A modelling study. PLoS ONE. 14(7), e0219316.
• 37. Henriksson H., Henriksson P., Tynelius P., Ekstedt M., Berglind D., Labayen I., Ruiz JR., Lavie CJ., Ortega FB. (2020). Cardiorespiratory fitness, muscular strength, and obesity in adolescence and later chronic disability due to cardiovascular disease: A cohort study of 1 million men. European Heart Journal. 41(15), 1503–1510. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz774.