Validity And Reliability Of The Turkish Adaptation Of The Mental Thougness İnventory

Öz

In this study, it was aimed to test the validity and reliability of the Mental Toughness Scale developed by Gucciardi et al. (2015) to assess the mental toughness of athletes in Turkish athletes. A total of 214 athletes, 110 women and 104 men, participated in this study voluntarily. The Mental Toughness Scale consists of 8 items and one sub-dimension as a 7-point Likert-type scale. For data analysis, first exploratory factor analysis and then confirmatory factor analysis were performed. Data analyses were conducted through SPSS 22 package and R 2025 package program. The total Cronbahc's alpha internal consistency value of the scale was 0.926. The indices supporting model fit were CFI = 0.983, TLI = 0.971, SRMR = 0.029, GFI=0.957 ve AGFI=0.908. The validity and reliability of the construct were evaluated with AVE and CR values after confirmatory factor analysis. The AVE value met the convergent validity criterion with 0.606 and the CR value showed high internal consistency with 0.912. As a result, the one-factor structure of the scale was supported and solid foundations were provided for the construct validity of the scale.

Anahtar Kelimeler

• Mental Toughness
• Reliability
• Validity
• Athle

ZİHİNSEL DAYANIKLILIK ENVANTERİNİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, sporcuların zihinsel dayanıklılığını değerlendirmek amacıyla Gucciardi ve ark. (2015) tarafından geliştirilen Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği’nin Türk sporcularda geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmaya 110 kadın ve 104 erkek olmak üzere toplam 214 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Zihinsel Dayanıklılık ölçeği 7’li Likert tipi bir ölçek olarak 8 madde ve tek alt boyuttan oluşmaktadır. Veri analizi Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Veri analizleri SPSS 22 paket ve R 2025 paket programı aracılığıyla yapılmıştır. Ölçeğin toplam Cronbahc’s alfa iç tutarlılık değeri ise 0.926 çıkmıştır. Model uyumunu destekleyen indeksler; CFI = 0.983, TLI = 0.971, SRMR = 0.029, GFI=0.957 ve AGFI=0.908 olarak gözlemlenmiştir. Yapının geçerliği ve güvenirliği doğrulayıcı faktör analizi sonrası AVE ve CR değerleri ile değerlendirilmiştir. AVE değeri 0.606 ile yakınsak geçerlik kriterini karşılamış, CR değeri ise 0.912 ile yüksek içsel tutarlılığı göstermiştir. Sonuç olarak, ölçeğin tek faktörlü yapısı desteklenmiş ve ölçeğin yapısal geçerliliği açısından sağlam temeller sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Zihinsel Dayanıklılık
• Güvenirlik
• Geçerlik
• Sporcular

Kaynakça

1. 1. Sarı İ., Sağ S., Pınar Demir A. (2020). Sporda zihinsel dayanıklılık: Taekwondo sporcularında bir inceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 22(4), 131-147.
2. 2. Gucciardi DF. (2017). Mental toughness: Progress and prospects. Current Opinion in Psychology. 16, 17–23.
3. 3. Jones G., Hanton S., Connaughton D. (2007). A framework of mental toughness in the world's best performers. The Sport Psychologist. 21(2), 243–264.
4. 4. Jones G. (2002). What is this thing called mental toughness? An investigation of elite sport performers. Journal of Applied Sport Psychology. 14(3), 205-218.
5. 5. Gucciardi DF., Hanton S., Gordon S., Mallett CJ., Temby P. (2015). The concept of mental toughness: Tests of dimensionality, nomological network and traitness. Journal of Personality. 83, 26-44.
6. 6. Crust L., Clough PJ. (2011). Developing mental toughness: From research to practice. Journal of Sport Psychology in Action. 2, 21-32.
7. 7. Eren MÖ., Atlı M. (2024). Sporcularda zihinsel dayanıklılığın algılanan fiziksel ve bilişsel yorgunluk ile ilişkisi. International Journal of Eurasian Education and Culture. 9(27), 360-376.
8. 8. Moralı S., Tiryaki Ş. (1990). Genç sporcularda yarışma performans kaygısı ve bu kaygı ile başa çıkma davranışlarının araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri 1. Ulusal Sempozyumu, 102-112, Ankara, Türkiye.

9. 9. Crust L. (2008). A review and conceptual reexamination of mental toughness: Implications for future researchers. Personality and Individual Differences, 45. 576-583.
10. 10. Gucciardi DF., Gordon S., Dimmock JA. (2009). Advancing mental toughness research and theory using personal construct psychology. International Review of Sport and Exercise Psychology. 2(1), 54–72.
11. 11. Mahoney JW., Gucciardi DF., Ntoumanis N., Mallett CJ. (2014). Mental toughness in sport: Motivational antecedents and associations with performance and psychological well-being. Journal of Sport and Exercise Psychology. 36(6), 617–629.
12. 12. Durand-Bush N., Salmela JH. (2002). The development and maintenance of expert athletic performance: Perceptions of world and Olympic champions. Journal of Applied Sport Psychology. 14(3), 154-171.
13. 13. Clough P., Earle K., Sewell D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. Solutions in Sport Psychology. 32-43.
14. 14. Jones G., Hanton S., Connaughton D. (2007). A framework of mental toughness in the world’s best performers. The Sport Psychologist. 21(2), 243-264.
15. 15. Altıntaş A., Bayar Koruç P. (2017). Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri’nin psikometrik özelliklerinin incelenmesi (SZDE). Spor Bilimleri Dergisi. 27(4), 163-171.
16. 16. Erdoğan N. (2016). Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği (ZDÖ): Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Sport Culture and Science. 4(Special Issue 2), 652-664.
17. 17. Seydaoğulları Ö. (2018). Sporda zihinsel dayanıklılık ölçeği geliştirme çalışması. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
18. 18. Costello AB., Osborne JW. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation. 10(7), 1–9.
19. 19. Brislin RW. (1986). The wording and translation of research instruments. In Lonner W. J., Berry J. W. (Editörler). Field Methods in Educational Research. 1. Baskı. Sage Publications. 137–164.
20. 20. Bektaş T., Atik S. (2025). Eğitim örgütlerinde ekip uyumu: Bir ölçek uyarlama çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 29(1), 26-37.
21. 21. Büyüköztürk Ş. (2014). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. 21. Baskı. Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 1-250.
22. 22. Hambleton RK., Patsula L. (1999). Increasing the validity of adapted tests: Myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology. 1(1), 1–13.
23. 23. Yarayan YE., Yılmaz BH., Solmaz S., Can HC. (2024). Sporda Öz-Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği Türkçe formunun psikometrik özellikleri ve farklı düzeydeki sporcuların öz-düzenlemeli öğrenme becerilerinin incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi. 15(2), 191–209.
24. 24. Büyüköztürk Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 32(32), 470-483.
25. 25. Hutcheson GD., Sofroniou N. (1999). The Multivariate Social Scientist: Introductory Statistics Using Generalized Linear Models. Sage Publications, London, 1–288.
26. 26. Hair JF., Black WC., Babin BJ., Anderson R. E. (2010). Multivariate Data Analysis. 7. Baskı. Pearson Education, New Jersey, 1–816.
27. 27. Fornell C., Larcker DF. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research. 18(1), 39–50.
28. 28. Field A. (2013). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. 4. Baskı. Sage Publications, London.
29. 29. Kyriazos TA. (2018). Applied psychometrics: Sample size and sample power considerations in factor analysis (EFA, CFA) and SEM in general. Psychology, 9, 2207-2230.
30. 30. Hu LT., Bentler PM. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal. 6(1), 1–55.
31. 31. Hooper D., Coughlan J., Mullen MR. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods. 6(1), 53–60.
32. 32. Byrne BM. (2012). Structural Equation Modeling with AMOS: Basic Concepts, Applications, and Programming. 2. Baskı. Routledge, New York.
33. 33. Stamatis A., Morgan G.B., Papadakis Z., Mougios V., Bogdanis G., Spinou A. (2019). Cross-cultural invariance of the Mental Toughness Index among American and Greek athletes. Current Psychology. 1-8.
34. 34. Stamatis A., Morgan G.B., Flores-Moreno P.J., Barajas-Pineda L.T., Sánchez A.I.A., Torres S.S. (2021). Invarianza multicultural y validación del índice de fortaleza mental en deportistas norteamericanos y mexicanos. Retos: Nuevas Tendencias en Educación Física, Deporte y Recreación. 43, 2022.