BOŞ ZAMAN YOLUYLA STRESLE BAŞA ÇIKMANIN MUTLULUĞA ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 19 Sayı: 3, 454 - 474, 30.12.2025

Seyfettin Yılmaz , Nuri Berk Güngör , Serkan Kurtipek

https://doi.org/10.61962/bsd.1817948

Öz

Bu çalışmada Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin boş zaman yoluyla stresle başa çıkmalarının mutluluğa etkisini incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde kurgulanan bu araştırmaya, 169 kadın 252 erkek toplam 421 Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Boş Zaman Yoluyla Stresle Baş Etme Stratejileri Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığı tespit edilmiştir. Ardından Pearson Korelasyon analizi ve Basit Doğrusal Regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, öğrencilerin boş zaman etkinlikleri aracılığıyla stresle başa çıkma becerilerinin hem mutluluk düzeyleri hem de akademik başarıları üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Boş zaman yoluyla stresle başa çıkma düzeyi ile not ortalaması karşılaştırıldığında, 3.01–4.00 aralığında not ortalamasına sahip katılımcılar lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Pearson korelasyon analizi sonucunda, katılımcıların boş zaman gün sayısı ile stresle başa çıkma düzeyleri arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki, stresle başa çıkma düzeyleri ile mutluluk arasında ise pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre, boş zaman yoluyla stresle başa çıkma değişkeninin mutluluğun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve mutluluğa ait toplam varyansın %10’unun bu değişken tarafından açıklandığı belirlenmiştir. Bu bulgular, öğrencilerin boş zamanlarını etkili bir biçimde değerlendirmelerinin, yalnızca psikolojik iyi oluş düzeylerini değil, aynı zamanda akademik performanslarını da güçlendirdiğini göstermekte; dolayısıyla boş zaman yönetiminin bireysel, ruhsal ve mesleki gelişim açısından kritik bir rol taşıdığını vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mutluluk , Boş Zaman , Stresle Başa Çıkma , Öğrenci

The Effect Of Coping With Stress Through Leisure Activites On Happiness

Öz

This study examined the impact of leisure time stress management on happiness among students of the Faculty of Sports Sciences. A total of 421 students (169 female and 252 male) participated in this study, which employed a correlational screening model.The personal information formula, the Leisure Stress Coping Strategies Scale (LSCSS), and the Oxford Happiness Questionnaire (OHQ) were used as data collection tools. First, the data were determined to be suitable for normal distribution. Additionally, Pearson's pattern analysis and simple linear regression analysis were conducted. The results revealed that the characteristics of coping with stress during leisure activities have significant effects on both success level and academic achievement. A significant difference was found between the sections that did not meet the level of coping with stress through leisure and those who did not maintain it, with a mean score between 3.01 and 4.00 (p<0.05). Pearson's Case Analysis revealed a slightly positive and significant relationship between the number of days of leisure and the ability to cope with stress, while a moderately significant positive relationship existed between the ability to cope with stress and happiness. Simple regression analysis revealed that coping with stress through leisure was a significant predictor of happiness, accounting for 10% of the total variance in happiness. These findings suggest that effectively utilizing one's leisure time not only enhances psychological well-being but also academic performance, thus emphasizing the critical role of leisure time management in individual, spiritual, and creative well-being.

Anahtar Kelimeler

Happiness , Leisure , Coping with Stress , Student

Kaynakça

• 1. Raber MF. (1993) Managing stress for mental fitness. Revised Edition. Boston: Course Technology Crisp; 3-25.
• 2. Piotrowski NA., Holar DW. (2013) Stress. Magill’s Medical Guide
• 3. Kleiber DA., Nimrod G. (2009). “I can't be very sad”: Constraint and adaptation in the leisure of a “learning in retirement” group. Leisure Studies. 68, 67–83.
• 4. Caldwell LL. (2005). Leisure and health: Why leisure therapeutic recreation may be more important than ever. Therapeutic Recreation Journal. 39(1), 7–26.
• 5. Iwasaki Y. (2007). Leisure and quality of life in an international and multicultural context: What are major pathways linking leisure to quality of life? Social Indicators Research, 82(2), 233–264.
• 6. Kuykendall L., Tay L., Ng V. (2015). Leisure engagement and subjective well-being: A meta-analysis. Psychol Bull. 364-403
• 7. Verghese J., LeValley A., Derby C., Kuslansky G., Katz M., Hall C., Buschke H., Lipton., R. B. (2006). Leisure activities and the risk of amnestic mild cognitive impairment in the elderly. Neurology. 66, 821–827.
• 8. Coleman D., Iso-Ahola S. E. (1993). Leisure and Health: The Role of Social Support and Self-Determination. Journal of Leisure Research. 25(2), 111–128.
• 9. Hu YH., Chiu CJ., Wong JD., Lin DC., Wray LA. (2017). The role of leisure activities in the relationship between marital transition in later midlife and psychological well-being trajectories. Int. J. Aging Hum. Dev. 86, 327–346.
• 10. Sonnentag S. (2012). Psychological detachment from work during leisure time: The benefits of mentally disengaging from work. Current Directions in Psychological
• 11. Iwasaki Y., MacKay K., Mactavish J. (2005). Gender-based analyses of coping with stress among professional managers: Leisure coping and non-leisure coping. Journal of Leisure Research. 37(1), 1–28.
• 12. Lawton MP., Moss MS., Winter L., Hoffman C. (2002). Motivation in later life: Personal projects and wellbeing. Psychology and Aging 17(4), 539–547.
• 13. Lee Y., Dattilo J., Howard D. (1994). The complex and dynamic nature of leisure experience. Journal of Leisure Research. 26(3), 195–211.
• 14. Neulinger J. (1981). The Psychology of Leisure. Springfield, IL: Charles C. Thomas.
• 15. Newman DB., Tay L., Diener E. (2017). Leisure and subjective well-being: A model of psychological mechanisms as mediating factors. Journal of Happiness Studies. 18(2), 383–409.
• 16. Şimşek O. F. (2011). Psikolojik İyi Oluş: Kuramsal Yaklaşımlar ve Ölçme Araçları. Ankara: Nobel Yayıncılık.
• 17. Iwasaki Y. (2006). Counteracting stress through leisure coping: A prospective health study. Psychology Health and Medicine, 11(2), 209–220.
• 18. Denovan A., Macaskill A. (2017). Stress, resilience and leisure coping among university students: Applying the broaden-and-build theory. Leisure Studies. 36(6), 852–865.
• 19. Zhang J., Zheng Y. (2017). How do academic stress and leisure activities influence college students’ emotional well-being? A daily diary investigation. J. Adolesc. 60, 114–118.
• 20. Pressman SD., Matthews KA., Cohen S., Martire LM., Scheier MF., Baum AS., Schulz R. (2009). Association of Enjoyable Leisure Activities With Psychological and Physical Well-Being. Psychosomatic Medicine. 71, 725-732.
• 21. Yılmaz S., Kurtipek S., Güngör NB., Tolukan E. (2024). Lise öğrencilerinin spora yönelik tutumlarının sürekli kaygı üzerindeki etkisinin incelenmesi. Journal of Human Sciences. 21(4), 580-594.
• 22. Yiği̇t A. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin mental i̇yi oluş ve stresle başa çıkma düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üni̇versi̇tesi̇. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Konya.
• 23. Yağar G., Cerit E., Ünlü Ç. (2023). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin boş zaman yönetimi ve sıkılma algılarının incelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 16 (1), 255-266.
• 24. Yaşartürk F., Bilgin B. (2018). Üniversitede Öğrenim Gören Hentbolcuların Serbest Zaman Tatmin ve Yaşam Doyum Düzeylerinin İncelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi (UGEAD). 4(2), 50-60
• 25. Karasar N. (2013). Bilimsel araştırma modelleri (25. Baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
• 26. Iwasaki Y., Mannell RC. (2010). Hierarchical dimensions of leisure stress coping. Leisure Sciences. 22, 163-18.
• 27. Çevik H., Özcan Ö., Munusturlar S. (2018). Boş Zaman Yoluyla Stresle Baş Etme İnancı Ölçeği ve Boş Zaman Yoluyla Stresle Baş Etme Strateji Ölçeğinin Faktör Yapısının Türkiye Örneklemine Yönelik Sınanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. SPORMETRE. 17(2), 36- 50.
• 28. Hills P., Argyle M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: A Compact Scale For The Measurement of Psychological Well-Being. Personality and Individual Differences. 33(7), 1073-1082.
• 29. Doğan T., Çötok NA. (2011). Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formunun Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 4(36), 165- 170.
• 30. Pierceall EA., Keim MC. (2007). Stress and coping strategies among community college students. Community College Journal of Research and Practice. 31 (9), 703-712.
• 31. Yıldırım A., Ekinci M. (2005). Eğitimi hemşirelik olan ve olmayan üniversite öğrencilerinin stresle başaçıkma düzeylerinin karşılaştırılması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 8 (3), 19-29.
• 32. Kayri M., Boysan M. (2007). Araştırmalarda chaıd analizinin kullanımı ve baş etme stratejileri ile ilgili bir uygulama. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 40(2), 133-149.
• 33. Altın M. (2018). Strategies of high school students to cope with stress through leisure time. International Journal.
• 34. Ünal M. (2021). Spor bilimlerinde öğrenme stillerinin akademik motivasyona etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
• 35. Küpeli Z. (2021). Öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile akademik özgüvenleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
• 36. Yılmaz S., Kurtipek S., Güngör, N. B. (2022). Investigation of the effects leisure management of sport manager candidates on achievement goal orientations. Journal of Human Sciences.. 19(2), 208–220.
• 37. Bedir F. (2016). Boş zaman (rekreasyonel) aktivitelerinin stresin üstesinden gelebilme rolünün incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
• 38. Savcı M., Aysan F. (2014). Üniversite öğrencilerinde algılanan stres düzeyi ile stresle başa çıkma stratejileri arasındaki ilişki. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2014(3), 44-56.
• 39. Türkmen İ., Yaşartürk F. (2021). Formasyon Eğitimindeki Öğrencilerin Boş Zaman Yoluyla Stresle Baş Etme Stratejileri ve Öğrenme Stilleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Journal of Sport Sciences Research. 6(2), 459-471.
• 40. Doğaner S. (2017) Düzenli egzersiz programının bireylerin stres, mutluluk ve serbest zaman doyum düzeylerine etkisi. (Doktora tezi).
• 41. Aksoy AB., Güngör AA., Kaytez N. (2017). Üniversite öğrencilerinin mutluluk ve alçakgönüllülük düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 25(3), 1119-1132.
• 42. Kawakubo A., Oguchi T. (2022). What promotes the happiness of vacationers? A focus on vacation experiences for Japanese people during winter vacation. Frontiers in Sports and Active Living. 4, 872084.
• 43. Milman A. (1998). The impact of tourism and travel experience on senior travelers’ psychological well-being. Journal of Travel Research. 37(2), 166–170.
• 44. Singleton PA. (2020). Exploring the positive utilityof travel and mode choice: Subjective well-being and travel-based multitasking during the commute. In Mapping theTravel Behavior Genome(Goulias, K. G., and Davis, A. W., Eds.), pp. 259–277. Amsterdam: Elsevier.
• 45. Yıldız C. (2024) Ortaöğretim öğrencilerinin psikolojik sağlamlık ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi (Kırşehir ili örneği) (Yüksek lisans tezi).
• 46. Subramanian SV., Kim D., Kawachi I. (2005). Kendi kendine değerlendirilen sağlık ve mutluluğun sosyoekonomik belirleyicilerindeki kovaryasyon: ABD'deki bireylerin ve toplulukların çok değişkenli çok düzeyli analizi. Epidemiyoloji ve Toplum Sağlığı Dergisi. 59 (8), 664-669.
• 47. Diener E., Suh EM., Lucas RE., Smith HL. (1999). Subjective Well-Being: Three Decades Of Progress. Psychological Bulletin.
• 48. Akyüz H., Türkmen M. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Boş Zaman Faaliyetlerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi: Bartın Üniversitesi Örneği. International Journal of Sport Culture and Science. 4(Special Issue 1), 340-357.
• 49. Öksüz E. (2012). Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu ile Özel Yurtlarda İkamet Eden Öğrencilerin Boş Zaman Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi (Balıkesir İli Örneği). (Yüksek lisans tezi), Balıkesir Balıkesir Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
• 50. Özmaden M. (1997). Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunda İkamet Eden Öğrencilerin Boş Zaman Faaliyetlerini Değerlendirme Sorunları Üzerine Bir Araştırma (Çanakkale İli Örneği). (Yüksek lisans tezi), Ankara Gazi Üniversitesi/Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• 51. Taş F. (2023). Leisure management attitudes of university students and ınfluencing factors: A Cross-Sectional Study. Gençlik Araştırmaları Dergisi. 11(29), 1-13.
• 52. Akay B., Ayhan B., Yaşartürk F. (2022). Boş Zaman yoluyla stresle baş etme stratejisi ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişki. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi. 8(2), 593-607.
• 53. Kesici M. (2019). Yiyecek-içecek yöneticilerinin boş zaman tutumu ve boş zaman etkinliklerine katılım engelleri ilişkisi. GSI Journals Serıe A: Advancements in Tourism, Recreation and Sports Sciences. 2(1), 76-94.
• 54. Eskiler E., Karataş G. (2017). Sakarya üniversitesi öğrencilerinin serbest zaman ilgilenimleri ile davranışsal niyetleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 7(3), 10-24.
• 55. Çelik Z. (2014). Ankara Polis Koleji Öğrencilerinin Boş Zaman Aktivitelerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. (Yüksek lisans tezi), Ankara Gazi Üniversitesi/Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• 56. Kaya C., Yıldız SM., Ekici S. (2025). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Boş Zaman Yönetim Becerilerinin Mutluluk Düzeylerine Etkisi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 20(2), 435-450.
• 57. Terzi E., Isik U., Inan B. C., Akyildiz C., Ustun, UD. (2024). University students’ free time management and quality of life: The Mediating role of leisure satisfaction. BMC Psychology. 12(1), 239.
• 58. Wang WC., Kao CH. (2006). An Exploration of the relationships between free time management and the quality of life of wage-earners in Taiwan. World Leisure Journal. 48(1), 24-33.
• 59. Akgül BM., Durhan TA., Türkmen E., Karaküçük S. (2023). Boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejileri, psikolojik iyi oluş ve kent yaşamına duyulan memnuniyet arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences. 6(2), 405-414.
• 60. Arat T., Çalımlı Y. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Boş Zamanlarını Değerlendirme Tercihleri: Selçuk Üniversitesi Turizm Fakültesi Örneği. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. (2), 109-128.
• 61. Wang WC., Kao CH., Huan TC., Wu TC. (2011). Free time management contributes to better quality of life: a study of undergraduate students in taiwan, Journal of Happines Studies. 12(4), 561-573.
• 62. Wang WC., Wu CY., Wu CW. (2014). Free time management makes better retirement: a case study of retirees‟ quality of life in Taiwan, Applied Research in Quality of Life. 9(3), 591-604.
• 63. Peleias M., Tempski P., Paro HB., Perotta B., Mayer FB., Enns S. C., Gannam S., Pereira MAD., Silveira PS., Santos I. S., Carvalho CR., Martins MA. (2017). Leisure time physical activity and quality of life in medical students: Results from a multicentre study. BMJ Open Sport Exerccise Medicane. 3(1), Article e000213.
• 64. Güven Y., Yavuz E. (2018). Çalışanların rekreasyonel aktivitelere katılım düzeylerinin, mutluluk ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisi. Journal of Recreation and Tourism Research. 5(2), 66-78.
• 65. Kim EJ., Kang HW., Park SM. (2024). Determinants of the happiness of adolescents: A Leisure perspective. PLoS ONE. 19(4), Article e0301843.
• 66. Çerez MH., Yerlisu Lapa T., Tercan-Kaas E., Gülşen DBA. (2021). Üniversite öğrencilerinde serbest zaman yönetimi, serbest zaman egzersiz katılımı ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 15(1), 1-8.
• 67. Harada K., Masumoto K., Okada S. (2024). Leisure-time management and subjective well-being among older adults: A Three-wave longitudinal survey. Archives of Gerontology and Geriatrics. 117, Article 105263.