Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinde Özgüven Düzeyinin Örgütsel Muhalefete Etkisinin İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 20 Sayı: 1 , 186 - 201 , 30.03.2026

Muhammed Özkan Turhan , Ramazan Arslanboğa , İhsan Kuyulu , Muammer Abat

https://doi.org/10.61962/bsd.1828597

https://izlik.org/JA29SS38GG

Öz

Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi öğretmenlerinde özgüvenin örgütsel muhalefet üzerinde etkilerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda özgüven ölçeğinin alt boyutları olan iç ve dış özgüvenin örgütsel muhalefet üzerindeki rolüne ilişkin bir model çizilmiştir. Araştırma grubunu Bingöl ilinde görev yapan 143’ü erkek 50’si kadın ve yaş ortalaması 29,62 olan 193 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde, araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu (cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum ve görev yapılan okul türü) ile Akın’ın (2007) geliştirdiği Öz-Güven Ölçeği ve Kassing (1998) tarafından oluşturulup Ergün ve Çelik (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Muhalefet Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğunu değerlendirmek amacıyla çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenmiş, söz konusu değerlerin −1 ile +1 aralığında yer aldığı belirlenmiştir. Ayrıca Q–Q grafiğinde dağılımdan belirgin bir sapma görülmemesi, veri setinin normal dağılım gösterdiğini desteklemiştir. Katılımcıların yaş, görev süresi ve medeni durumlarına göre özgüven düzeylerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca özgüven alt boyutları ile örgütsel muhalefet arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür. Sonuç olarak dış-özgüvenin örgütsel muhalefeti anlamlı düzeyde yordadığı ve varyansın %5,3’ünü açıkladığı ve dış özgüvendeki bir birimlik artışın örgütsel muhalefeti 0,28 biri arttırdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi , Özgüven , Muhalefet

Etik Beyan

Bu çalışma için gerekli etik onay, Bingöl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 24.09.2025 tarihli ve 08 sayılı kararıyla alınmıştır. Araştırma sürecinin tüm aşamalarında “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”nde belirtilen ilkelere uygun şekilde hareket edilmiştir.

Examınatıon of The Effect of Self-Confıdence Levels on Organızatıonal Dıssent Among Physıcal Educatıon and Sports Teachers

https://izlik.org/JA29SS38GG

Öz

The purpose of this study is to examine the effects of self-confidence on organizational dissent among physical education teachers. In line with this aim, a model was developed to investigate the role of the subdimensions of the self-confidence scale-internal and external self-confidence-on organizational dissent. The research sample consisted of 193 physical education teachers working in the province of Bingöl, including 143 men and 50 women, with a mean age of 29.62. During the data collection process, a personal information form prepared by the researchers (including gender, age, professional tenure, marital status, and the type of school in which the participants worked), the Self-Confidence Scale developed by Akın (2007), and the Organizational Dissent Scale originally developed by Kassing (1998) and adapted into Turkish by Ergün and Çelik (2018) were utilized.To assess the normality of the data, skewness and kurtosis coefficients were examined and found to fall within the acceptable range of -1 to +1. Additionally, the absence of noticeable deviations in the Q–Q plot supported the conclusion that the data were normally distributed. The findings revealed that self-confidence levels differed according to participants’ age, professional tenure, and marital status. Furthermore, low-level positive relationships were observed between the subdimensions of self-confidence and organizational dissent. Finally, external self-confidence was found to significantly predict organizational dissent, accounting for 5.3% of the variance, and a one-unit increase in external self-confidence was shown to increase organizational dissent by 0.28 units.

Anahtar Kelimeler

Physical Education , Self-Confidence , Dissent

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Bingöl University, Faculty of Health Sciences, with the decision dated 24.09.2025 and numbered 08. All stages of the research process were conducted in accordance with the principles outlined in the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive.

Kaynakça

• Akın, A. (2007). Öz-güven ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 165-172.
• Aktuna, M., & Kılıçlar, A. (2019). Liderlik tarzlarının çalışan performansı üzerindeki etkisi: Turizm sektöründe bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(65), 980-993.
• Alagöz, T., & Canlı, S. (2024). The Effect of Innovative Schools and Schools' Openness to Change on Teachers' Adaptive Performance. Journal of Theoretical Educational Science, 17(4), 791-813. https://doi.org/10.30831/akukeg.1466406
• Arasli, H., Arici, H. E., & Kole, E. (2020). Constructive leadership and employee innovative behaviors: a serial mediation model. Sustainability, 12(7), 2592. https://doi.org/10.3390/su12072592
• Asıcı, E., & İkiz, F. E. (2019). Okulda öznel iyi oluşun okul iklimi ve öz-yeterlik açısından yordanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 621-638. https://doi.org/10.16986/HUJE.2018038523
• Aslım, S.T., & Kocabatmaz, H. (2019). The relationship between teacher candidates’ self-efficacy levels and lifelong learning tendencies. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 9(1), 179-202. https://doi.org/10.31704/ijocis.2019.008
• Aydın, Ş., & İmir, H. M. (2023). Ergenlerin Duygusal Zeka Düzeyleri İle Sosyal Görünüş Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 723-741. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1034986
• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
• Bozkurt, T. M., Olcay, H., & Atlı, M. (2022). Sağlıklı Yaşam Becerileri ile Fiziksel Özellikler Arasındaki İlişki. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(3), 752-768. https://doi.org/10.38021/asbid.1147915
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789944919289
• Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
• Croucher, S., Kelly, S., & Chen, H. (2018). Cross-cultural issues on organizational dissent and humor orientation. Business Communication Research and Practice, 1(2), 102-105. https://doi.org/10.22682/bcrp.2018.1.2.102
• Dallı, H. T., & Sezgin, F. (2022). Predicting teacher organizational silence: The predictive effects of locus of control, self-confidence, and perceived organizational support. Research in Educational Administration and Leadership, 7(1), 39-79. https://doi.org/10.30828/real.931632
• Eraslan, L., & Demir, B. (2020). Liderlik tarzlarının çalışanların iş performansına ve örgütsel bağlılığa etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 25(2), 145-162.
• Ergün, H., & Çelik, K. (2018). Örgütsel Muhalefet Ölçeği Türkçe Uyarlaması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 398-414.
• Field, A. (2009). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage Publication: London.
• Gale, J., Alemdar, M., Cappelli, C., & Morris, D. (2021). A mixed methods study of self-efficacy, the sources of self-efficacy, and teaching experience. In Frontiers in Education, 6, 750599. https://doi.org/10.3389/feduc.2021.750599
• George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson.
• Grundström, J., Konttinen, H., Berg, N., & Kiviruusu, O. (2021). Associations between relationship status and mental well-being in different life phases from young to middle adulthood. SSM-population health, 14, 100774. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2021.100774
• Hair, J.F., Black, C.W., Babin, B.J., Anderson, R.E., Black, W.C., & Anderson, R.E. (2019). Multivariate Data Analysis. Annabel Ainscow: United Kingdom.
• Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice. New York: McGraw-Hill.
• Islahi, F., & Nasrin, D. (2019). Exploring teacher attitude towards information technology with a gender perspective. Contemporary Educational Technology, 10(1), 37-54. https://doi.org/10.30935/cet.512527
• Kalay, F. (2021). Öğretmenlerin örgütsel muhalefet düzeylerinin incelenmesi. Eğitim Yönetimi Dergisi, 27(2), 305–328.
• Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemi kavramlar ilkeler teknikler, Nobel Yayınevi.
• Karataş, Z., & Güleş, H. (2017). Okul iklimi ve öğretmen davranışları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 42(190), 317–329.
• Kassing, J. W. (1997). Articulating, antagonizing, and displacing: A model of employee dissent. Communication Studies, 48(4), 311-332. https://doi.org/10.1080/10510979709368510
• Kassing, J. W. (1998). Development and validation of the organizational dissent scale. Management Communication Quarterly, 12(2), 183-229. https://doi.org/10.1177/0893318998122002
• Kassing, J. W., & Avtgis, T. A. (2001). Dissension in the organization as a function of organizational climate. Communication Research Reports, 18(3), 264-273. https://doi.org/10.1080/08824090109384806
• Kesen, M., & Pabuçcu, H. (2016). Örgütsel Muhalefet Ve İşe Yabancılaşmanın Duygusal Tükenmişliğe Etkisinin Anfıs Model İle İncelenmesi. Journal Of International Social Research, 9(42). https://doi.org/10.17719/jisr.20174216264
• Latu, I. M., Mast, M. S., Bombari, D., Lammers, J., & Hoyt, C. L. (2019). Empowering mimicry: Female leader role models empower women in leadership tasks through body posture mimicry. Sex roles, 80(1), 11-24. https://doi.org/10.1007/s11199-018-0911-y
• Li, L., & Wang, S. (2021). Influence of paternalistic leadership style on innovation performance based on the research perspective of the mediating effect of the constructive deviance of employees. Frontiers in Psychology, 12, 719281. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.719281
• Lucke, J.F. (2005). The Α And The Ω Of Congeneric Test Theory: An Extension of Reliability and İnternal Consistency to Heterogeneus Tests. Applied Psychological Measurement, 29(1), 65-81. https://doi.org/10.1177/0146621604270882
• Marshall, G., Kiffin-Petersen, S., & Soutar, G. (2012). The influence personality and leader behaviours have on teacher self-leadership in vocational colleges. Educational Management Administration & Leadership, 40(6), 707-723. https://doi.org/10.1177/1741143212456910
• McCarley, T. A., Peters, M. L., & Decman, J. M. (2016). Transformational leadership related to school climate: A multi-level analysis. Educational management administration & leadership, 44(2), 322-342. https://doi.org/10.1177/1741143214549966
• Nalbantoğlu, C. B., & Kansoy, S. U. (2023). Measurıng Perceptıon Of Organızatıonal Dıssent In Manufacturıng And Servıce Busınesses. Akademik Hassasiyetler, 10(21), 260-278. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1223397
• Özdemir, S. (2010). Örgütsel sessizlik ve muhalefet. Ankara: Pegem Akademi.
• Özdemir, T. Y., & Orhan, M. (2018). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışları ile örgütsel sosyalleşme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 48(48). https://doi.org/10.15285/maruaebd.372496
• Pehlivan, Z. (2020). Beden eğitimi öğretmenlerinin okul ortamındaki rolü. Spor Bilimleri Dergisi, 31(4), 556–568.
• Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2019). Organizational behavior (18th ed.). Pearson Education.
• Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400876136
• Sadler, I. (2013). The role of self-confidence in learning to teach in higher education. Innovations in Education and Teaching International, 50(2), 157-166. https://doi.org/10.1080/14703297.2012.760777
• Schober, P., Boer, C., & Schwarte, L.A. (2018). Correlation coefficients: Appropriate use and interpretation. Anesthesia & Analgesia, 126(5), 1763-1768. https://doi.org/10.1213/ANE.0000000000002864
• Shengnan, L., & Hallinger, P. (2021). Unpacking the effects of culture on school leadership and teacher learning in China. Educational management administration & leadership, 49(2), 214-233. https://doi.org/10.1177/1741143219896042
• Suresh, K. P., & Chandrashekara, S. (2012). Sample size estimation and power analysis for clinical research studies. Journal of Human Reproductive Sciences, 5(1), 7–13. https://doi.org/10.4103/0974-1208.97779
• Tabachnick, L. ve L. S. Fidell (2013). Using Multivariate Statistics (Sixth Ed.) Pearson, Boston.
• Yedemie, Y. Y. (2024). Psychosocial predictors of attitude toward premarital sexual practice among university students, Ethiopia. Frontiers in Psychology, 15, 1369964. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1369964
• Yılmaz, R. G., & Aydın, B. (2023). Organizational Dissent as an Intermediator in the Relationship Between Job Security Perception and Professional Self-Esteem of Elementary School Teachers. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 471-494. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1182666
• Zee, M., & Koomen, H. M. (2016). Teacher self-efficacy and its effects on classroom processes, student academic adjustment, and teacher well-being: A synthesis of 40 years of research. Review of Educational research, 86(4), 981-1015. https://doi.org/10.3102/0034654315626801
• Zhao, J., & Jones, K. (2017). Women and leadership in higher education in China: Discourse and the discursive construction of identity. Administrative Sciences, 7(3), 21. https://doi.org/10.3390/admsci7030021