ANKARA GENÇLİK HİZMETLERİ VE SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞANLARININ İŞ- AİLE ÇATIŞMASI, AİLE-İŞ ÇATIŞMASI VE YAŞAM DOYUMLARININ FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada iş-aile çatışması, aile-iş çatışması ve yaşam doyumun farklı sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptayarak, birbirleriyle ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla Ankara Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü’de çalışan 329 kişiye “İş-Aile Çatışması, Aile-İş Çatışması” ve “Yaşam Doyum” ölçekleri uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; cinsiyetin, yaşın, yöneticilik görevinin olup olmamasının, çocuk sayısının ve meslekte geçirilen sürenin aile-iş çatışması, iş-aile çatışması ve yaşam doyumu üzerindeki etkili olmadığı, evli olan bireylerin bekâr olan bireylere göre ve eşi çalışan bireylerin eşi çalışmayan bireylere göre iş-aile çatışmasını daha fazla yaşadıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca eğitim durumu ve gelir düzeyinin yaşam doyum üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, aile-iş çatışması ile iş-aile çatışması arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ve aile-iş çatışması yüksek olan bireylerin iş-aile çatışmasının da yüksek olacağı bulunmuştur. Yaşam doyum ile aile-iş ve iş-aile çatışması arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamsız olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş-aile çatışması,aile-iş çatışması,yaşam doyum

ANALYSIS OF WORK- FAMILY CONFLICT, FAMILY-WORK CONFLICT AND LIFE SATISFACTION AMONG WORKERS OF ANKARA YOUTH SERVICES AND PROVINCIAL DIRECTORATE OF SPORTS ACCORDING TO DIFFERENT VARIABLES

Öz

12In this study Work-Family Conflict, Family-Work Conflict and Life Satisfaction were carried out to indicate 329 staff’s relationship between each other, who work in Ankara Youth Services and Sports Province Management, by determining whether work-family conflict, family-work conflict and life satisfaction differientiate or not according to socio-demographic variables. According to obtained results, it was concluded that gender, age, having management position, number of children and duration of experience in job were not significant on family-work conflict, work-family conflict and life satisfaction. On the other hand married staff compared to single ones and staff whose spouse works, experienced the work- family conflict more. Moreover, it was deduced that education level and income level were significant on life satisfaction. Furthermore, a positive way medium level relationship between family- work conflict and work- family conflict was found out supporting the obtained data that staff who has high level of family- work conflict will have relationship between life satisfaction and between family- work conflict / work- family conflict was statistically meaningless

Anahtar Kelimeler

• Work- family conflict,family- work conflict,life satisfaction

Kaynakça

1. Acar Arasan, B.N. (2010). Akademisyenlerde Yaşam Doyumu İş Doyumu ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Uşak Üniversitesi. Uşak. [İn Turkish]
2. Adams, G. A., King, L. A. ve King, D. W. (1996). Relationships of Job and Family Involvement, Family Social Support and Work-Family Conflict with Job and Life Satisfaction. Journal Psychology, 81 (4), 411-420. of Applied
3. Allen, T. D., D.E.L. Herst, C.S. Bruck ve M. Sutton (2000), “Consequences Associated with Work-to Family Conflict: A Review and Agenda for Future Research”, Psychology, 4,278-308. of Occupational Health
4. Ardahan, F. (2012). Doğa Yürüyüşü Yapanların Yaşam Doyum Düzeyleri ile Duygusal Zekâ ve Yaşam Doyumu Mediterranean Journal of Humanities. 1, 11-19. [İn Turkish] İlişkinin İncelenmesi.
5. Avşaroğlu S., Deniz M.E. ve Kahraman A. (2005). Teknik Öğretmenlerde Yaşam Doyumu İş Doyumu ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 14, 115- 129. [İn Turkish]
6. Baştemur, Y. (2006). İş Tatminin İle Yaşam Tatminini Arasındaki İlişkiler: Kayseri Emniyet Müdürlüğünde Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi. Kayseri. [İn Turkish]
7. Butler, A.B. ave Skattebo A. (2004). What is Acceptable For Women May Not Be For Men: The Effect of Family Conflicts With Work on Job-Performance Ratings. Journal Psychology, 77, 553-564. and Organizational
8. Byron, K. (2005). A Meta-Analytic Review Of Work- Family Conflict And Its Antecedents. Journal Of Vocational Behavior, 67(2), 169-198.

9. Casper, W.J., Chrıstopher H., Taylor-Bıanco, A. ve Wayne, J.H. (2011). Workfamily conflict, perceived supervisor support and organizational commitment among Brazilien professionals. Journal of Vocational Behavior, 79, 640-652.
10. Çağatay, A. (2012). İş-Aile Çatışmasının Çalışanların İş Ankara’daki Özel Eğitim Kurumlarında Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi. Ankara. [İn Turkish] Etkisinin Belirlenmesi
11. Çakmak, B.B. (2004). İş-Aile Yaşam Alanlarında Yaşanan Çatışmalar ve Bu Çatışmaların İşe Bağlılığa Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. [İn Turkish]
12. Çarıkçı, İ.H., Çelikkol Ö. (2009). İş-Aile Çatışmasının Örgütsel Bağlılık ve işten Ayrılma Niyetine Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9, 153-170. [İn Turkish]
13. Çarıkçı, İlker H.(2001). Banka Çalışanlarının İş ve Aile Rollerinin Çatışması (Bireysel ve Örgütsel Boyutlar). Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul. [İn Turkish]
14. Dew, T. ve Huebner, E. S. (1994). Adolescent’s perceived quality of life: An exploratory investigation. Journal of School Psychology, 32, 185–199.
15. Diener, E., Emmons R.A., Larsen R.J. ve Griffen S. (1985). The Satisfaction With Life Scale.Journal Of Personality Assessment. 49, 71-75.
16. Doruk, N.Ç. (2008). Organizasyonlar İş Aile ve Aile İş Çatışmalarının Bireylerin Performansları Üzerindeki Etkisinde İş ve Yaşam Tatmininin Rolü. Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi, Kayseri. [İn Turkish]
17. Efeoğlu, İ. F. (2006). İş-Aile Yaşam Çatışmasının İş Stresi, İş Doyumu ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkileri: (Yayımlanmamış Üniversitesi, Adana. [İn Turkish] Bir Tezi), Çukurova
18. Ertemli, H.B. (2011). İş-Aile ve Aile-İş Çatışmalarının İşe Cezbolma Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul. [İn Turkish]
19. Fernandez, B.R., Zamarron M.D. ve Ruiz M.A. (2001). The Contribution of Socio- Demographic and Psychosocial Factors to Life Satisfaction. Ageing and Society, 21, 25-43.
20. Ford, M. T., Heinen, B. A. ve Langkamer, K. L. (2007). Work And Family Satisfaction And Conflict: A Meta- Analysis Of Cross-Domain Relations. Journal of Applied Psychology, 92, 57-80.
21. Frone, M. R., Russell, M. ve Cooper, M. L. (1992). Antecedents and Outcomes of Work Family Conflict: Testing A Model Of The Work-Family Interface. Journal of Applied Psychology, 77: 65-78.
22. Greenhaus J. H. ve Beutell N.J. (1985). Sources of Conflict between Work and Family Roles. The Academy of Management Review, 10, 1.
23. GreenCaus, J. H. ve Powell, G. N. (2003). When Work and Family Collide: Deciding Between Competing Role Demands. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 90(2), 291–303.
24. Gutek, B., Searle, S., ve Klepa, L. (1991). Rational Versus Gender Role Explanations For Work–Family Conflict. Journal of Applied Psychology, 76, 560–568.
25. Güçlü, N. (2001). Stres Yönetimi. Gazi Üniversitesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 21(1), 91-109. [İn Turkish]
26. Huebner, E. S. (1991). Correlates of life satisfaction in children. School Psychology Quarterly, 6, 103–111.
27. Karatepe, O.M. ve Baddar L. (2006). An Empirical Study Of The Selected Consequences Of Frontline Employees. Tourısm Management, 27, 1017-1028. [İn Turkish]
28. Kazak, Z., Moralı S. ve Doğan B. (2004). Sporcuların Güdüsel Yönelimlerinin Öngörücüleri Olarak: Hedef Yönelimi, Sportif Yeterlilik ve Yaşam Doyumu. Ege Üniversitesi Beden Eğtimi Ve Spor Yüksekokulu, Performans Dergisi, 10(3), 27-34. [İn Turkish]
29. Keser, A. (2005). İş Doyumu ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Çalışma ve Toplum Dergisi, 4, 77-95. [İn Turkish]
30. Kinnunen, U. ve Mauno, S. (1998). Antecedents and Outcomes of WorkFamily Conflict Among Employed Women and Men in Finland. Human Relations. 51, 157-177.
31. Kopelman, Richard E., Jeffrey H. Greenhaus ve Thomas F. Connally (1983). A Model of Work, Family and Interrole Conflict: A Construct Validation Study. Organizational Behavior and Performance. 32, 198-295. Human
32. Kossek, E.E. ve Özeki C. (1998). Work-Family Conflict, Policies, and the Job-Life Satisfaction Relationship: Organizational Behavior Research. Journal of Applied Psychology, 83, (2), 139-148. and Directions for – Human Resources
33. Lazarus, R.S. (1991). “Psychological Stress in the Workplace”, Journal of Social Behavior and Personality, 6, 1-13.
34. McCullough, G., Huebner, E. S. ve Laughlin J. E. (2000). Life Events, Self-Concept and Adolescents’ Positive Subjective Well-Being. School Psychology, 37, 281–290.
35. Moreno-Jimenez, B., Mayo M., Sanz-Vergel AL., Geurts S., Rodriguez-Munoz A. ve Garrosa E. (2008). Effect Of Work-Family Conflict On Employee’s Well- Being: Experiences. IE Business School Working Paper 119, 1-18. Role Of Recovery
36. Mutlu, Z. (2012). Yaşlı Bireylerde Yaşam Tatmini ve Sosyal Destek İlişkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara. [İn Turkish]
37. Netemeyer, Richard G.. Boles James S. ve Mcmurrian R. (1996). Development and Validation of Work-Family Conflict and Family-Work Conflict Scales. Journal of Applied Psychology, 81(4), 400- 410.
38. Nielson, Troy R., Dawn S. Carlson ve Melenie J. Lankau, (2001). The Supportive Mentor As A Means of Reducing Work-Family Conflict. Journal of Vocational Behavior. 59, 364-381.
39. O’Driscoll, Michael P.(2004). Work/Family Conflict, Psychological Well-Being, Satisfaction and Social Support: A Longitudinal Study in New Zealand. Equal Opportunities International. 23, (2), 36-56.
40. Özdevecioğlu, M. ve Doruk, N. Ç. (2009). Organizasyonlarda İş Aile ve Aile İş Çatışmalarının Çalışanların İş ve Yaşam Tatminleri Üzerindeki Etkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33, 69-99. [İn Turkish]
41. Özer, M. ve Karabulut Özsoy, Ö. (2003). Yaşlılarda Yaşam Doyumu. Geriatri Dergisi, 6(2), 72-74. [İn Turkish]
42. Özmete, E. ve Eker I. (2012). İş-Aile Yaşamı Çatışması ve Roller: Kamu Sektörü Örneğinde Bir Değerlendirme. Çalışma İlişkileri Derg. 2(3), 1-23. [İn Turkish]
43. Öztürk, N. (2008). Evli Bayan Öğretmenlerde İş-Aile Çatışmasının İş stresi Ve Performansa Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi. İstanbul. [İn Turkish]
44. Parasuraman, S. ve Greenhaus, J. H. (1997). The changing world of work and family. In S. Parasuraman, & J. H. Greenhaus (Eds.), Integrating Work and Family: Challenges and Choices for a Changing World. Westport, CN: Quorum Books.
45. Parasuraman, S. ve Simmers, C. A. (2001). Type of Employment, Work-Family Conflict and Well-Being: A Comparative Study. Journal of Organizational Behavior, 22.
46. Pitney, W.A., Mazerolle S.M. ve Pagnotta K.D. (2011). Work–Family Conflict Among Athletic Trainers in the Secondary School Setting. Journal of Athletic Training, 46(2), 185–193.
47. Selvarajan, T., Cloninger, P. ve Singh, B. (2013). “Social Support and Work-Family Conflict: A Test of An Indirect Effects Model”, Journal of Vocational Behavior ,83, 486-499.
48. Şahin, Ş. (2008). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Tükenmişlik ve Yaşam Doyumu Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi. Mersin. [İn Turkish]
49. Şekeroğlu, M. Ö. (2013). Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Çalışanlarının İş-Aile ve Aile-İş Çatışmalarının Yaşam Doyumuyla İlişkisinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. [İn Turkish]
50. Tabuk, M.E. (2009). Elit Sporcularda İş-Aile Çatışması Ve Yaşam Tatmini İlişkilerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Erciyes Üniversitesi. Kayseri. [İn Turkish]
51. Ünal, A.Ö. (2011). Lise Öğrencilerinin Yaşam Doyumlarının Bazı Değişkenlere Göre Yordanması. Yüksek Lisans Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon. [İn Turkish]
52. Vurgun, N., Dorak F. ve Çetinkalp Z. (2006). Devlet Ve Özel Okullarda Görev Yapan Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yaşam Doyumları Ve Tükenmişlik Düzeylerinin Belirlenmesi. 9. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, Muğla. [İn Turkish]
53. Wayne, J. H., Musısca N. ve Fleeson W. (2004).Considering the Role of Personality in the WorkFamily Experience: Relationships of the Big Five to Work-Family Conflict and Facilitation. Journal of Vocational Behavior, 64 (1), 108-230.
54. Yılmaz, E. ve Altınok V. (2009). Okul Yöneticilerinin Yalnızlık ve Yaşam Doyum Düzeylerinin İncelenmesi Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Derg. 59(15), 451-469. [İn Turkish]
55. Yüksel, İ. (2005). İş-Aile Çatışmasının Kariyer Tatmini, İş Tatmini ve İş Davranışları ile İlişkisi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 301-314. [İn Turkish]
56. Zhao, X. ve Qu H. (2009). A Study on the Impacts of Work-Family Conflicton Job and Life Satisfaction among Hotel Sales Managers in China. International Chrıe Conference-Refereed Track, Ichrıe Conference, Aug 1st. University of Massachusetts– Amherst.