SOSYAL KALKINMADA SPORUN ROLÜ: SOSYAL DESTEK PROGRAMI UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR KAVRAMSAL ÇÖZÜMLEME VE ÖNERİLER

Öz

Günümüz dünyasında her alanda yaşanan çok yönlü değişimin yanında kalkınma paradigmaları da değişim içerisindedir. Ülkeler, kalkınmada kendilerine özgü değer ve birikimlerini ortaya koyarak, ekonomik ve sosyal kalkınmayı hedeflemektedirler. Bu hedeflerden dolayı çoğu ülkede bölgeler arasındaki gelişmişlik düzeyleri en önemli problemlerden biri olarak ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, 2008 yılından itibaren Kalkınma Bakanlığı tarafından sosyal kalkınma amaçlı uygulanan Sosyal Destek Programı SODES , toplumsal hayata etkin şekilde katılmakta zorluklarla karşılaşan kesimler için bir dizi fırsatlar oluşturmuştur. Program, bu kesimlerin kendine olan güvenini artırarak toplumsal yaşamın daha sağlıklı bir şekilde işlemesine yardımcı olmaktadır. Uygulandığı illerden başlayarak ülkede sosyal restorasyonun gerçekleşmesine katkı sunmaktadır. Programın kapsadığı nüfus kesimleri, çocuklar, gençler, kadınlar, işsizler, yoksullar, göç etmişler ve kentlerin gecekondu bölgelerinde yaşayan bireyler ve gruplar oluşturmaktadır. SODES, “istihdam bileşeni”, “sosyal içerme bileşeni” ve “kültür, sanat ve spor bileşeni” olmak üzere üç bileşenden oluşmaktadır. Spor boyutu kapsamında yer alan projelerin amacı, sportif faaliyetlerin geliştirilmesi, çocukların ve gençlerin bu tür faaliyetlere yönlendirilerek yeteneklerinin açığa çıkartılması, kendilerine ve topluma yararlı alışkanlıklar kazanmalarına yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, SODES projesinin 2008 yılından itibaren bileşenlere, illere, kuruluş türlerine göre proje sayısı ve tutarları değerlendirilmiştir. Yine 2008 ve 2012 yılları arasında il ve bileşenlerdeki spor boyutu dökümantasyon metoduyla kavramsallaştırılarak irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kalkınma,sosyal kalkınma,sosyal destek programı SODES,spor bileşeni

THE ROLE OF SPORTS IN SOCİAL DEVELOPMENT: A CONCEPTUAL ANALYSİS ON SOCİAL SUPPORT PROGRAM IMPLEMENTATİONS AND RECOMMENDATİONS

Öz

Nowadays the process of rapid change that takes place in many areas also takes place in the paradigms of development. Using specific values and accumulations of their regions in development countries aims to transform it into an economic and social development benefit. Because of these aims in many countries the level of development between regions is among the one of the most important problems. In this concept, Social Support Program SODES , implemented for the social development since 2008 by Development Ministry, provided a number of opportunities for those who have difficulties in particapating to the social life. The program, by increasing their self-confidence functions as a tool that provides a better and healthier social life. It als o provides social restoration in the country starting from the cities where the program implemented. Segments of the population covered by the program consists of children, youths, women, unemployed people, poor people, immigrants and individuals and groups living in slum regions of the cities. SODES program consist of three components like “employmeny component”, social inclusin component” and “culture, art and sports component” Aims of the projects that take place in the sports componet are increasing sports activities, identifying abilities of children and youths through these activities, and help them to have beneficial habits for the society and themselves. In this study, the cost and the number of projects since 2008 are evaluated according to components, cities and type of institutions. And also the sport dimension in the components and cities between 2008 and 2012 is examined by being conceptualized through documentation method

Anahtar Kelimeler

• Development,social development,the social support program SODES,the sports component

Kaynakça

1. 1. Adana Valiliği, Adana SODES Koordinasyon Birimi, www.adanasodes.gov.tr, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
2. 2. Akbulut, F. ve Beren, F., Terörle Mücadelede Bütüncül Yaklaşımın Sosyal Politika Uygulamaları Bağlamından Algılanması: Suruç İlçesi Örneği, Akademik İncelemeler Dergisi, 7 (2), 2012, 272. [In Turkish]
3. 3. Ağdaş, L., Ulusal Kalkınma Finans Kurumlarının Ekonomik Kalkınmaya Etkileri: TSKB. Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2002. [In Turkish]
4. 4. Anand, S. & Sen, A., Consepts Of Human Development and Poverty: A Multidımensionel Perspektive, Human Devolopment Papers, 1997, p. 3.
5. 5. Aytür, M., Kalkınma Kavramı, Ankara: Devlet Planlama Teşkilatı, 1974, ss. 4. [In Turkish
6. 6. Clark, J. Çev: Serpil Ural, Kalkınmanın Demokratikleşmesi, Ankara: TÇV Yayınları, 1996, pp. 34. [In Turkish
7. 7. Çelikoğlu, İ., Sosyal Destek Programı (SODES), 4. Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu, 2009. Erişim: http://www.tepav.org.tr/sempozyum/2009/bildiriler/ily as.celikoglu.bildiri.pdf, Ankara, 2, 5 [In Turkish]
8. 8. Department for Culture, Media and Sport, DCMS Sustainable Development Strategy: Sectors. (2008), (07 Mart 2009).

9. 9. Devecioğlu, S., Sarıkaya, M., Sporun Bölgesel Kalkınmadaki Rolü, Doğu Anadolu Sempozyumu (Bölgesel Kalkınmada Yeni Ufuklar), Elazığ, 2005, ss. 2, 3, 9. [In Turkish]
10. 10. Devlet Planlama Teşkilatı, Sosyal Destek Programı Tanıtım Kitabı, Ankara, 2010.
11. 11. Devlet Planlama Teşkilatı (2011), http://www.dpt.gov.tr/DocObjects/view/14197/BASIN _A%C3%87IKLAMASI-sege_2011-v6.pdf, (01 Mayıs 2013). [In Turkish]
12. 12. Devlet Planlama Teşkilatı, Sosyal Destek Programı, Bağımsız Dış Uzman Başvuru Bilgi Formu, www.sodes.gov.tr/DocObjects/.../sodes_dış_uzman_ başvuru_bilgi_formu.doc, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
13. 13. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı, http://www.dogaka.org.tr/, (01 Mayıs 2013). [In Turkish]
14. 14. Ergün, M., Eğitim ve Kalkınma, Bölgesel Kalkınmada Eğitimin Rolü, Dicle Üniversitesi, Sosyal Araştırmalar Merkezi, 3. Sosyal Bilimler Sempozyumu, 5, 2011. [In Turkish]
15. 15. Eğilmez, E., Kalkınmanın Bir İdeale Dönüşme Süreci ve Türkiye’ye Girişi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2006, ss. 3. [In Turkish]
16. 16. Güder, G. ve Kurtipek, R., Yoksullukla Mücadelede Beşeri Sermayenin Artırılması ve Bölgesel Sosyal Kalkınmanın Sağlanması: Sosyal Destek Programı (SODES) Örneği, www.dpt.gov.tr/.../12534/Yoksulluk_Sempozyumu_S ODES_Bildirisi.pdf, (02 Mayıs 2013), 1, 2. [In Turkish]
17. 17. İrade Gazetesi, http://iradegazetesi.com/Haber.aspx?id=32&p=79%2 0proje%20onay%20ald%C4%B1, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
18. 18. Kalkınma Bakanlığı, SODES, Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü (2011a), www.sodes.gov.tr/.../Dis_Uzman_Degerlendirme_Krit erleri_Sunumu_2011.ppt, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
19. 19. Kalkınma Bakanlığı, 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve Eki “E” Cetveli, Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar (2011b), Kanun No: 6091, Kabul Tarihi: 26/12/2010, Sıra No
20. 18, Erişim: http://www.sodes.gov.tr/SODES.portal, 02 Mayıs 2013. [In Turkish]
21. 20. Kalkınma Bakanlığı, Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma Raporu: geleceği sahiplenmek (2013a), Ankara, 16.
22. 21. Kalkınma Bakanlığı (2013b), http://www.sodes.gov.tr/SODES.portal, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
23. 22. Mersin Valiliği, SODES, http://www.mersinsodes.gov.tr/index.php?sf=sayfalar &kategori=60, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
24. 23. OECD, No More Failures: Ten Steps to Equity in Education, France, 2007, pp. 29. [In Turkish]
25. 24. Özer, M. A., Türkiye’de Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Sosyal Ekonomik İşlevleri, Kamu-İş; 12 (2), www.kamu-is.org.tr/pdf/1222.pdf, 2012, ss. 38. [In Turkish]
26. 25. Özgür, E. M. Bölgesel Kalkınma, Ankara Üniversitesi, Dil Tarih Coğrafya Fakültesi, Coğrafya Bölümü Ders Notları, 2010, ss. 4, 5. [In Turkish]
27. 26. Sarıkaya, M., Elazığ İlinde Sporun Ekonomik Kalkınmaya Katkısı, Fırat Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ, 2006, 26, 27. [In Turkish]
28. 27. Türkiye İstatistik Kurumu, http://www.tuik.gov.tr/HbGetir.do?id=15844&tb_id=3, (02 Mayıs 2013). [In Turkish]
29. 28. Voight, D., Spor Sosyolojisi, İstanbul: Alkım Yayınları, 1998, pp. 188. [In Turkish]