EN
TR
Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları
Öz
Dünyada var olan bitkisel kaynakların giderek azalması, insan nüfusunun artması sonucu beslenme ve gıda ihtiyacının karşılanabilmesi için araştırıcılar üretimi artırıcı yollar ve yöntemler üzerine çalışmalar yapmaktadır. Mevcut çeşitlerde bazı kültürel uygulamalardan; sulama sistem ve metotlarının geliştirilmesi, çapalama, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadelenin iyileştirilmesi gibi çalışmalarla verim ve kalitede sınırlı artış elde edilmiştir. Bitkilerde verim ve kalitede genetik materyal olan tohuma bağlı ıslah çalışmalarının uygulanması ile üstün nitelikli çeşitlerin geliştirilmesi ile mümkün görünmektedir. Bitki ıslahçıları yeni çeşitlerin ortaya çıkarılmasında, doğada var olan varyasyonlardan ve geliştirdikleri yeni teknik ve yöntemlerden faydalanmaktadırlar. Yeni bir çeşidin ortaya çıkarılmasında ıslahçı klasik ıslah yöntemlerinin başında gelen melezleme ıslahından yararlanabildiği gibi, uzun zaman ve fazla emeği kısaltıcı yeni çeşit elde etmede kullanılan yeni bir yöntem olan mutasyon ıslah yöntemini kullanmaya başlamışlardır. Mutasyon, doğada kendiliğinden gerçekleşebildiği gibi, kimyasal ve fiziksel mutajenler kullanılarak da yapılabilmektedir. Doğada yapay olarak elde edilen mutasyonlar çeşitli ışınlar (Gama ışını, X ışını, Kobalt 60 vd.) gibi çok sayıda fiziksel ya da dietil sülfat, sodyum azide ve etil metal sülfonat (EMS) gibi kimyasalların etkisiyle meydana gelirler. Yeni çeşitlerin geliştirilmesinde sıkça başvurulan mutasyon ıslahında kimyasal mutajenler arasında EMS en etkili ve en yaygın olarak kullanılan mutajen olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma ile biber çeşit ıslahında EMS uygulamalarına yönelik yapılan çalışmaların irdelenmesi amaçlanmıştır. Böylece biberde EMS ile mutasyon ıslahına yönelik güncel araştırma sonuçları derlenerek; uygulamaya yönelik protokol oluşturulmaya çalışılmıştır. Geniş çeşit potansiyeline sahip biberde her varyasyona yönelik olarak kullanılan uygulama doz ve süreleri gibi faktörlerin dikkate alınarak gelecekte yapılacak çalışmalara referans olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbay G. 1988. Farklı EMS dozlarının uygulandığı tokak 157/57 (Hordeum vulgare L.) iki sıralı arpa çeşidi tohumlarının farklı ortam ve farklı sürelerle bekletilmesinin M1 bitkilerinin bazı özellikleri üzerindeki etkileri. Ankara Ü Z Fak Yayınları, 1070, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler, s: 573.
- Alcantara TP, Bosland PW, Smith DW. 1996. Ethyl methanesulfonate-induced seed mutagenesis of Capsicum annuum. J Hered, 87(3): 239-241.
- Altıntaş D. 2020. Mutasyon ıslahı yoluyla pamukta (Gossypium hirsutum L.) herbisitlere toleranslı genotip geliştirebilme olanaklarının değerlendirilmesi. Doktora tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Aydın, Türkiye ss: 147.
- Ariramana M, Gnanamurthy S, Dhanavelb D, Bharathi T, Murugan S. 2014. Mutagenic effect on seed germination, seedling growth and seedling survival of pigeon pea (Cajanus cajan L. Millsp). Int Lett Nat Sci, 21: 41-49.
- Arisha MH, Liang BK, Shah SM, Gong ZH, Li DW. 2014. Kill curve analysis and response of first generation Capsicum annuum L. B12 cultivar to ethyl methane sulfonate. Genet Mol Res, 13(4): 10049-10061.
- Arisha MH, Shah SN, Gong ZH, Jing H, Li C, Zhang HX. 2015. Ethyl methane sulfonate induced mutations in M2 generation and physiological variations in M1 generation of peppers (Capsicum annuum L.). Front Plant Sci, 6: 399.
- Aziz S, Kantoglu Y, Tomlekova N, Staykova T, Ganeva D. Sarsu F. 2021. Characterization of tomato genotypes by simple sequence repeats (SSR) molecular markers. Biharean Biol, 15(2): 142-148.
- Bado S, Forster BP, Nielen S, Ali AM, Lagoda PJ, Till BJ, Laimer M. 2015. Plant mutation breeding: current progress and future assessment. Plant Breed Rev, 39: 23-88.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
15 Kasım 2024
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
7 Ekim 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 6
APA
Akalp, E., & Pirinç, V. (2024). Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları. Black Sea Journal of Engineering and Science, 7(6), 1369-1377. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1509656
AMA
1.Akalp E, Pirinç V. Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları. BSJ Eng. Sci. 2024;7(6):1369-1377. doi:10.34248/bsengineering.1509656
Chicago
Akalp, Erhan, ve Vedat Pirinç. 2024. “Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları”. Black Sea Journal of Engineering and Science 7 (6): 1369-77. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1509656.
EndNote
Akalp E, Pirinç V (01 Kasım 2024) Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları. Black Sea Journal of Engineering and Science 7 6 1369–1377.
IEEE
[1]E. Akalp ve V. Pirinç, “Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları”, BSJ Eng. Sci., c. 7, sy 6, ss. 1369–1377, Kas. 2024, doi: 10.34248/bsengineering.1509656.
ISNAD
Akalp, Erhan - Pirinç, Vedat. “Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları”. Black Sea Journal of Engineering and Science 7/6 (01 Kasım 2024): 1369-1377. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1509656.
JAMA
1.Akalp E, Pirinç V. Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları. BSJ Eng. Sci. 2024;7:1369–1377.
MLA
Akalp, Erhan, ve Vedat Pirinç. “Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları”. Black Sea Journal of Engineering and Science, c. 7, sy 6, Kasım 2024, ss. 1369-77, doi:10.34248/bsengineering.1509656.
Vancouver
1.Erhan Akalp, Vedat Pirinç. Biber (Capsicum annuum L.) Çeşit Islahında Etil Metan Sülfonat Mutagen Çalışmaları. BSJ Eng. Sci. 01 Kasım 2024;7(6):1369-77. doi:10.34248/bsengineering.1509656
Cited By
Determination the effective dose of mutation in pepper (Capsicum annum L.)
International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences
https://doi.org/10.31015/jaefs.2024.4.22