Piyasada Satılan Galium aparine L. (Yoğurt otu) Örnekleri Üzerine Bazı Araştırmalar: Morfolojik ve Anatomik İncelemeler, Toplam Fenol ve Ağır Metal-Mikro Element İçeriklerinin Belirlenmesi
Öz
Anadolu’da Galium L. (Rubiaceae) türlerinin özsuyu geleneksel olarak sütü pıhtılaştırmak için kullanıldığından "Yoğurt otu" olarak bilinir. Bitkinin çeşitli kısımları halk hekimliğinde farklı amaçlarla, örneğin diüretik, koleretik, gut, epilepsi ve bazı mide rahatsızlıkları için kullanılmaktadır. Çalışmada standart örnek olarak kullanılan ve doğadan toplanan G. aparine türü ise tırmanıcı bir bitkidir. Bu çalışmanın ilk basamağında türün anatomik ve morfolojik özellikleri detaylı incelenerek, piyasada yoğurt otu adıyla satılan örneklerin teşhisi, yabancı madde tayini ve toz drog analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Türün yaprağından enine kesit ile üst ve alt epidermadan yüzeyel kesitler alınmış; ayrıca pedisel, pedunkul ve gövdeye ait enine kesitler de anatomik açıdan incelenmiştir. Yaprak enine kesiti incelendiğinde epidermisin örtü tüyleri içerdiği, palizat parenkimasının orta damar boyunca ilerlediği görülmüştür. Pedisel, pedunkul ve gövde enine kesitleri incelendiğinde epiderma, parenkima ve kollenkima hücreleri üzerinde basit billur ve iğnemsi kristallerin varlığı gözlenmiştir. Çalışmanın ikinci basamağında numunelerin ve standart örneğin metanol ekstreleri maserasyon yöntemiyle elde edilmiş ve toplam fenolik madde içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca örnekler üzerinde ağır metal ve mikro element analizleri için mikrodalga ısıtmalı asitle çözünürleştirme işlemi uygulanmıştır. Sonrasında indüktif eşleşmiş plazma kütle spektrometresi (ICP-MS) kullanılarak arsenik (As), kadmiyum (Cd), civa (Hg), krom (Cr), kobalt (Co) ve kurşun (Pb) gibi ağır metaller ile bakır (Cu), manganez (Mn), magnezyum (Mg), nikel (Ni) ve çinko (Zn) gibi mikro elementlerin miktarları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Tao, C., Ehrendorfer, F., Wu, Z. Y., Raven, P. H. (Ed.) (2011). Flora of China (Rubiaceae). Science Press: Missouri Botanical Garden Press. 19, 104-141.
- González-Tejero, M. R., Casares-Porcel, M., Sánchez-Rojas, C. P., Ramiro-Gutiérrez, J. M., Molero-Mesa, J., Pieroni, A., Giusti, M. E., Censorii, E., de Pasquale, C., Della, A., Paraskeva-Hadijchambi, D., Hadjichambis, A., Houmani, Z., El-Demerdash, M., El-Zayat, M., Hmamouchi, M., El Johrig, S. (2008). Medicinal plants in the Mediterranean area: Synthesis of the results of the project Rubia. Journal of Ethnopharmacology, 116: 341-57. https://doi.org/10.1016/j.jep.2007.11.045.
- Garnier, G., Bézanger-Beauquesne, L., Debraux, G. (1961). Ressources Médicinales de la Flore Française. Vigot Frères Éditeurs. volume II. Paris.
- Perrot, E., & Paris, R. (1971). Les plantes médicinales. vol. 1. Édit. Paris: Presses Universitaires des France.
- Taşkın, R., Bağçıvan, G., Korkmaz, E. (2016). Galium mite, G. angustissimum ve G. galiopsis (Rubiaceae)’in Morfolojik ve Anatomik Özellikleri. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, 2: 51-54.
- Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M. T. (edlr.) (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul: Flora Araştırmaları Derneği ve Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayını. 821-831.
- Şık, L., Yıldırım, H., Pirhan, A. F., Altıoğlu, Y., Gemici, M. (2016). Galium shinasii (Rubiaceae): a new species of Galium L. from Eastern Turkey. PhytoKeys. 75: 19-29. https://doi.org/10.3897/phytokeys.75.10244.
- Taşkın, R., & Bağçıvan, G. (2017). A new species of Galium (Rubiaceae) from Southwest Anatolia, Turkey. Phytotaxa. 308(2): 267-274. https://doi.org/10.11646/phytotaxa.308.2.8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Morfolojisi ve Anatomisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
23 Ekim 2025
Kabul Tarihi
12 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1