TR
EN
Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı
Öz
Yağış ve akış gibi hidrolojik verilerin tahmini için farklı modellerin geliştirilmesi gelecekte su ile ilgili problemlerle mücadele edebilmek açısından önemlidir. Bu çalışma, Yapay Sinir Ağı (ANN), Otoregresif Bütünleşik Hareketli Ortalama (ARIMA), Dalgacık-ARIMA (WARIMA) ve WARIMA-ANN modellerinin aylık akım tahmin performanslarını araştırmaktadır. Bu modeller, Türkiye’nin Susurluk havzasındaki iki istasyonda uygulanmıştır. Bu bağlamda, ilk olarak akış verileri WARIMA ve WARIMA-ANN modelleri için dalgacık dönüşümü ile bileşenlerine ayrılmıştır. Daha sonra, her bir model için akış tahminleri gerçekleştirilmiştir. Karşılaştırma ölçütü olarak, Hataların Ortalama Karakökü (RMSE), Kling-Gupta Verimliliği (KGE) ve Nash Sutcliffe Verimliliği (NSE) göz önünde bulundurulmuştur. Sonuç olarak, WARIMA ve WARIMA-ANN modellerinin, özellikle ARIMA ve ANN modellerine göre daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir.Buna ek olarak, dalgacık dönüşümünün ARIMA ve ARIMA-ANN modellerinin performansını geliştirdiği belirgin şekilde görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Jain, A. & Kumar A. M. (2007). Hybrid neural network models for hydrologic time series forecasting. Applied Soft Computing, 7(2), 585-592.
- Adamowski, J. & Chan, H. F. (2011). A wavelet neural network conjunction model for groundwater level forecasting. Journal of Hydrology, 407(1-4), 28-40.
- Wang, W.C, Chau, K.W., Xu, D.M. & Chen X.Y. (2015). Improving forecasting accuracy of annual runoff time series using ARIMA based on EEMD decomposition. Water Resources Management, 29(8), 2655-2675.
- Aqil, M, Kita, I., Yano, A. & Nishiyama, S. (2007). Neural networks for real time catchment flow modeling and prediction. Water Resources Management, 21(10), 1781-1796.
- Lin, G. F., Chen, G. R., Huang, P. Y., & Chou, Y. C. (2009). Support vector machine-based models for hourly reservoir inflow forecasting during typhoon-warning periods. Journal of Hydrology, 372(1-4), 17-29.
- Zadeh, M. R., Amin, S., Khalili, D. & Singh, V.P. (2010). Daily outflow prediction by multilayer perceptron with logistic sigmoid and tangent sigmoid activation functions. Water resources management, 24(11), 2673-2688.
- Kurtuluş, B. & Razack, M. (2010). Modeling daily discharge responses of a large karstic aquifer using soft computing methods: artificial neural network and neuro-fuzzy. Journal of Hydrology, 381(1-2), 101-111.
- Goyal, M.K., Sharma, A., Katsifarakis, K.L. (2017). Prediction of flow rate of karstic springs using support vector machines. Hydrological Sciences Journal, 62(13), 2175-2186.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
19 Şubat 2021
Kabul Tarihi
28 Mayıs 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Sezen, C., & Partal, T. (2021). Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(1), 228-240. https://doi.org/10.35193/bseufbd.878624
AMA
1.Sezen C, Partal T. Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2021;8(1):228-240. doi:10.35193/bseufbd.878624
Chicago
Sezen, Cenk, ve Turgay Partal. 2021. “Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8 (1): 228-40. https://doi.org/10.35193/bseufbd.878624.
EndNote
Sezen C, Partal T (01 Haziran 2021) Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8 1 228–240.
IEEE
[1]C. Sezen ve T. Partal, “Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 228–240, Haz. 2021, doi: 10.35193/bseufbd.878624.
ISNAD
Sezen, Cenk - Partal, Turgay. “Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Haziran 2021): 228-240. https://doi.org/10.35193/bseufbd.878624.
JAMA
1.Sezen C, Partal T. Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2021;8:228–240.
MLA
Sezen, Cenk, ve Turgay Partal. “Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2021, ss. 228-40, doi:10.35193/bseufbd.878624.
Vancouver
1.Cenk Sezen, Turgay Partal. Aylık Akış Tahmini için Stokastik, Yapay Sinir Ağı ve Dalgacık Bazlı Modellerin Kullanımı. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2021;8(1):228-40. doi:10.35193/bseufbd.878624
Cited By
Determining the Overflow of Kalecik Basin Using Fuzzy SMRGT Method
Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.24012/dumf.1576837