EN
TR
Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri
Öz
Yarı iletken sektörü, elektronik sistemlerin ve cihazların temel bileşenleri olan çip, diyot, transistör ve entegre devreler gibi yarı iletken malzemeleri üreten katma değeri yüksek bir endüstridir. Ağırlıklı olarak iş hayatı, sağlık, otomotiv ve iletişim amaçlı kullanılan söz konusu ürünler; son yıllarda dijitalleşmenin de artmasıyla evden çalışma, uzaktan eğitim, bilgiye erişim, finans ve nesnelerin interneti (IOT) bağlamında neredeyse her alanda kullanılmaya başlanmıştır. Elektronik cihazların artan kullanımına paralel olarak bunların temel bileşenini oluşturan yarı iletkenlere olan talep de artarak sektörün ülke ekonomileri açısından büyük bir önem kazanmasına yol açmıştır. Bununla birlikte yarı iletken sektörü son yıllarda pandemi, küresel ölçekte yaşanan arz-talep dengesizliği, siyasi krizler, başta Amerika ve Çin arasında olmak üzere çeşitli rekabet sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Çalışmada endüstrinin gelişimi ve performansı analiz edilerek yakın geçmişte yaşanan ve etkileri halen süren yarı iletken kıtlığı, nedenleri ve yol açtığı ekonomik sorunlar ortaya konulmuştur. Endüstride lider ülkeler ve firmalar incelenmiş, sektörün Türkiye’deki yapısı ve gelişimi araştırılmıştır. Çalışma sonucuna göre; küresel ölçekte 2020 yılındaki krize rağmen yarı iletken endüstrisinin son 36 yılda 15 kat büyüdüğü ve 2023 yılındaki satış gelirinin 520 milyar ABD dolarını geçtiği belirlenmiştir. Türkiye de dünyadaki gelişmelere paralel olarak sektöre önem veren ülkeler arasına girmiştir. Genç ve dinamik nüfusunun yanı sıra güçlü pazar ağıyla birlikte, savunma ve otomotiv sanayisi gibi yarı iletken endüstrisi ile yakın ilişkisi olan alanlarda edinilen tecrübenin sağladığı fırsatları değerlendirerek, sektörün gelişmesine katkıda bulunmak için çeşitli teşvikler hayata geçirilmiştir. Türkiye, bu sektörde başarılı olma vizyonunu sürdürmekte ve bu doğrultuda sektöre katılımı artırmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akcan, A. T. (2021). Covid ve Ekonomi. A. T. Akcan içinde, Covid ve Ekonomi (s. 7-16). Konya: Eğitim Yayınları.
- Allahverdi, Z. F., & Ay, A. (2021). Teknoloji Yoğunluklarına Göre Sektörlerin Doğrudan Yabancı Yatırımları ile Rekabet Gücü İlişkisi: Türkiye Örneği (2006-2019). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 499-510.
- Brock, D. C. (2006). Understanding Moore's Law: Four Decades of Innovation. Philadelphia, Pennsylvania: Chemical Heritage Press.
- Burkacky, O., Jong, M., Mittal, A., & Verma, N. (2024). Value creation: How can the semiconductor industry keep outperforming? [Erişim Tarihi: 20.3.2024, McKinse & Company: https://www.mckinsey.com/industries/semiconductors/our-insights/value-creation-how-can-the-semiconductor-industry-keep-outperforming].
- Cinel, E. A. (2014). Türkiye'de Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15-26.
- Corey, R. (2023). Semiconductor Basics. R. Corey içinde, Semiconductor Basics (s. 1-23). Berkeley, Kaliforniya: Apress.
- Çaşkurlu, S. (2022). Hegemonya Mücadelesinde ABD-Çin Teknoloji Savaşı: Yarı İletkenler Sektörü. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 613-634.
- Dey, M. (2024). Beijing criticises Netherlands' move to block ASML exports to China. Reuters: [Erişim Tarihi: 2.2.2024, https://www.reuters.com/technology/asml-says-dutch-government-revoked-some-export-license-2024-01-01/].
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kalkınma Ekonomisi - Makro
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
26 Mart 2024
Kabul Tarihi
24 Mayıs 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Töken, İ., & Ukav, İ. (2024). Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 51-61. https://doi.org/10.33905/bseusbed.1459568
AMA
1.Töken İ, Ukav İ. Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;9(1):51-61. doi:10.33905/bseusbed.1459568
Chicago
Töken, İlyas, ve İsmail Ukav. 2024. “Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 (1): 51-61. https://doi.org/10.33905/bseusbed.1459568.
EndNote
Töken İ, Ukav İ (01 Mayıs 2024) Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 1 51–61.
IEEE
[1]İ. Töken ve İ. Ukav, “Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 51–61, May. 2024, doi: 10.33905/bseusbed.1459568.
ISNAD
Töken, İlyas - Ukav, İsmail. “Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/1 (01 Mayıs 2024): 51-61. https://doi.org/10.33905/bseusbed.1459568.
JAMA
1.Töken İ, Ukav İ. Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;9:51–61.
MLA
Töken, İlyas, ve İsmail Ukav. “Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 1, Mayıs 2024, ss. 51-61, doi:10.33905/bseusbed.1459568.
Vancouver
1.İlyas Töken, İsmail Ukav. Yarı İletken Sektörünün Dönüşümüne Ekonomik Bakış: Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Stratejileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Mayıs 2024;9(1):51-6. doi:10.33905/bseusbed.1459568