Araştırma Makalesi

Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler

Öz

Çin’in Asya-Pasifik bölgesinde gerçekleştirdiği balistik füze denemesi, bölgesel ve küresel düzeyde ciddi yankılar uyandırmıştır. Bu deneme, Çin’in askeri kapasitesini artırma, bölgedeki stratejik üstünlüğünü pekiştirme ve küresel liderlik iddiasını güçlendirme hedeflerinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Füze denemesi, bölgede silahlanma yarışını hızlandırmış, uluslararası hukuk ve normların uygulanabilirliği üzerine yeni tartışmaların kapısını aralamıştır. Çin’in askeri stratejisindeki bu değişim, yalnızca bölgesel güvenlik üzerinde değil, aynı zamanda küresel güç dengeleri üzerinde de etkili olmuştur. Özellikle ABD ve müttefiklerinin Asya-Pasifik bölgesindeki stratejik planlamalarını yeniden gözden geçirmelerine neden olan bu gelişme, uluslararası işbirliği ve rekabet dinamiklerini derinden etkilemiştir. Füze denemesi, Çin’in küresel ölçekte liderlik hedeflerini öne çıkaran ve uluslararası toplumun dikkatini çeken bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu hamle, sadece askeri bir gösteri değil, aynı zamanda uluslararası arenada güç ve nüfuz mücadelesinin önemli bir yansımasıdır. Ayrıca, çalışmanın tartışma bölümünde, Çin’in füze denemeleri; realist yaklaşım çerçevesinde devletlerin güç ve güvenlik arayışlarını, liberal perspektifte uluslararası normlar ve işbirliği mekanizmalarının rolünü ve güç dengesi teorisi kapsamında askeri modernizasyonun küresel güç dağılımı üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, mevcut uluslararası sistemdeki dengelerin nasıl yeniden şekillenebileceği tartışılmıştır. Bu bağlamda, Çin’in gerçekleştirdiği hamle, uluslararası sistemin geleceğini belirleyen kritik bir dönüm noktası olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akçadağ, E. (2010). Yumuşak Güç Japonya’nın Sert Güç Arayışları. Bilge Strateji, 2(3), 1-28.
  2. Alım, E. (2021). Hipersonik Füzeler ve Stratejik İstikrar: Rusya-ABD İlişkileri Üzerine Bir İnceleme. Savunma Bilimleri Dergisi, (39), 137-177.
  3. Anadolu Ajansı (2020). ABD Çin'e karşı Hint-Pasifik ülkeleriyle ilişkilerini giderek güçlendiriyor. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abd-cine-karsi-hint-pasifik-ulkeleriyle-iliskilerini-giderek-guclendiriyor/2023103. (22.12.2024).
  4. Anadolu Ajansı (2023). ABD ve AB, Çin’e karşı ortak deniz tatbikatı yaptı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abd-ve-ab-cin-e-karsi-ortak-deniz-tatbikati-yapti/2855146. (20.11.2024).
  5. Ardil, C. (2021). Neutrosophic Multiple Criteria Decision-Making Analysis Method for Selecting Stealth Fighter Aircraft.
  6. Aronstein, D. C., & Piccirillo, A. C. (1997). Have blue and the f-117a: evolution of the" stealth fighter". AIAA. International Journal of Aerospace and Mechanical Engineering, 15(10), 459-463.
  7. Aytekin E. (2024). Çin, kıtalararası balistik füze test etti. Sahte savaş başlığı taşıyan kıtalararası balistik füze, Pasifik Okyanusu açıklarına fırlatıldı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/cin-kitalararasi-balistik-fuze-test-etti/3340619. (11.12.2024).
  8. Babahanoğlu, V. (2024). ABD-Çin Rekabetinin Saldırgan Realist Perspektiften Analizi: Güney Çin Denizi’nde Jeopolitik Çatışma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 356-371.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2025

Kabul Tarihi

29 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kiriktaş, A. (2025). Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 1-23. https://izlik.org/JA36KH97UR
AMA
1.Kiriktaş A. Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;10(1):1-23. https://izlik.org/JA36KH97UR
Chicago
Kiriktaş, Ali. 2025. “Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 1-23. https://izlik.org/JA36KH97UR.
EndNote
Kiriktaş A (01 Mayıs 2025) Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 1–23.
IEEE
[1]A. Kiriktaş, “Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, ss. 1–23, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36KH97UR
ISNAD
Kiriktaş, Ali. “Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Mayıs 2025): 1-23. https://izlik.org/JA36KH97UR.
JAMA
1.Kiriktaş A. Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;10:1–23.
MLA
Kiriktaş, Ali. “Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Mayıs 2025, ss. 1-23, https://izlik.org/JA36KH97UR.
Vancouver
1.Ali Kiriktaş. Asya-Pasifik’te Çin’in Füze Stratejisi ve Küresel Dengeler. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2025;10(1):1-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36KH97UR