Evlilik Korkusu (Gamofobi) Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmada bireylerin evlilik korkusunu bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlarıyla değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ölçek, 18-42 yaş arasında 477 kişiden oluşan bekar bir örneklemde test edilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda oluşan üç faktörlü yapı doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiş ve uyumlu bulunmuştur. Ölçek toplam varyansın %66,59’unu açıklamaktadır. Güvenilirlik analizleri ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve ayırt ediciliğe sahip olduğunu göstermiştir. Geliştirilen ölçek ile "Evlilik Kaygısı Ölçeği" arasında güçlü korelasyonlar tespit edilerek ölçüt geçerliği doğrulanmıştır. Sonuç olarak, evlilik korkusunu ölçülmeye yönelik 23 madde ve 3 boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçekte; tepki ve kaçınma odaklı maddeler davranışsal, korku ve kaygı odaklı maddeler duygusal, düşünce ve inanç odaklı maddeler ise bilişsel boyutu oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Evlilik
• Evlilik Korkusu
• Gamofobi
• Ölçek

Fear of Marriage (Gamophobia) Scale: Validity and Reliability Study

Öz

The aim of this study was to develop a valid and reliable measurement tool that assesses individuals' fear of marriage with its cognitive, emotional and behavioural dimensions. The scale was tested in a single sample of 477 individuals aged 18-42 years. The three-factor structure formed as a result of exploratory factor analysis (EFA) was tested with confirmatory factor analysis (CFA) and found to be compatible. The scale accounts for 66.59% of the total variance. Reliability analyses indicated that the scale has a high level of internal consistency and discriminative power. Criterion validity was confirmed by determining strong correlations between the developed scale and the 'Marriage Anxiety Scale'. Consequently, a valid and reliable measurement tool consisting of 23 items and 3 dimensions was developed to measure fear of marriage. In the scale, items focused on reaction and avoidance constitute the behavioural dimension, items focused on fear and anxiety constitute the emotional dimension, and items focused on thoughts and beliefs constitute the cognitive dimension.

Anahtar Kelimeler

• Marriage
• Fear of Marriage
• Gamophobia
• Scale

Kaynakça

1. Afzal, N., Muazzam, A., & Malik, S. (2019). Development and validation of pre-marital anxiety scale. The Discourse, 5(1), 167-178.
2. Akbağ, M. (2020). İnsan ve davranışı. B. Aydın, M. Akbağ, M. Ağır, S. Tuzcuoğlu & L. Yazıcı (Ed.), Eğitim Psikolojisi: Gelişim ve Öğrenme (ss.1-28) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Aksakoğlu, G. (2001). Sağlıkta araştırma teknikleri ve analiz yöntemleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.
4. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2), 155-173. https://doi.org/10.1007/BF02294170
5. Arianfar, N., Hosseinian, S., & Etemadi, O. (2023). Cognitive emotion regulation strategies and marital communication patterns in men with avoidant attachment: Investigating the mediating role of caregiving styles. Journal of Couple & Relationship Therapy, 22(4), 281-298. https://doi.org/10.1080/15332691.2023.2253987
6. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods & Research, 21(2), 230-258. https://doi.org/10.1177/0049124192021002005
7. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Yayıncılık.
8. Cantekin, Ö. F., & Kunduracı, N. F. (2024). Marriage anxiety of university students in terms of family belonging and parental attitude. International Journal of Religion, 5(3), 377-385. https://doi.org/10.61707/k0ghk087

9. Chan, H. W. Q., & Sun, C. F. R. (2019). Scale development: Chinese irrational beliefs and rational attitude scale. PsyCh journal, 8(1), 122-136. https://doi.org/10.1002/pchj.249
10. Chang, J. N. (2024). Why do Chinese women experience gamophobia? Psychoanalytic theory assisted discourses analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1357795. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1357795
11. Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation 10(7), 1-9. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
12. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16, 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
13. Çelik, E., & Erkilet, G. (2019). Evlilik kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 47-57.
14. Çıtak, Ş., & Başar, A. (2023). Evlilik kaygısında bağlanma stillerinin yordayıcılığı. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13 (Sosyal Bilimler Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu Özel Sayısı), 185-204. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1186297
15. Erkuş, A. (2014). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I: Temel kavramlar ve işlemler. Pegem Yayınları.
16. Flanagan, J. C. (1952). The effectiveness of short methods for calculating correlation coefficients. Psychological Bulletin, 49(4), 342–348. https://doi.org/10.1037/h0057321
17. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
18. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Pearson.
19. Ghezelseflo, M., Jazayeri, R., Bahrami, F., & Fesharaki, R. M. (2016). The role of relational maintenance behavior and attachment styles in predicting marital commitment. Asian Social Science, 12(9), 223-229. http://dx.doi.org/10.5539/ass.v12n9p223
20. Gömleksiz, M., & Erkan, S. (2010). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (2. Baskı). Nobel Yayın.
21. Grabowski, A. (2023). Early maladaptive schemas and the quality of marital bond and communication. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 53(1), 9-17. http://dx.doi.org/10.34766/fetr.v53i1.1160
22. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe – yöntem – analiz (5. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
23. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2013). Multivariate data analysis. Pearson Education Limited.
24. Helal, M. M., Yaseen, R. M., Mohsen, A. A., AL-Husseiny, H. F., & Sabbar, Y. (2024). Dynamics of a social model for marriage and divorce relationship with fear effect. Malaysian Journal of Mathematical Sciences, 18(2), 267-286. https://doi.org/10.47836/mjms.18.2.04
25. Karagöz, Y., & Kösterelioğlu, İ. (2015). İletişim becerileri değerlendirme ölçeğinin faktör analizi metodu ile geliştirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (21), 81-98.
26. Karaman, M. (2023). Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi: Kavramsal bir çalışma. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 47-63. https://doi.org/10.29131/uiibd.1279602
27. Kır, İ. (2011). Toplumsal bir kurum olarak ailenin işlevleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 381-404.
28. Koçyigit Özyigit, M. (2017). The meaning of marriage according to university students: A phenomenological study. Educational Sciences: Theory and Practice, 17(2), 679-711. https://doi.org/10.12738/estp.2017.2.0061
29. Kozak, M. (2021). Bilimsel araştırma: Tasarım, yazım ve yayım teknikleri (5. Baskı). Detay Yayıncılık.
30. Livingston, G. (2018). The changing profile of unmarried parents. Pew Research Center.
31. Muthén, L. K., & Muthén, B. O. (2002). How to use a Monte Carlo study to decide on sample size and determine power. Structural Equation Modeling, 9(4), 599–620. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0904_8
32. Naeimi, S., Beigi, S., & Torabpour, M. (2020). Correlation between fear of marriage and attitude to labour and childcare in female students of Abadan faculty of medical sciences in 2019. International Research in Medical and Health Sciences, 3(2), 5-12.
33. Naghinasab Ardehaee, F., Jajarmi, M., & Mohammadipour, M. (2018). Effectiveness of emotion focused couple therapy on marriage function and psychological well-being of women with marrital conflicts. Journal of Gorgan University of Medical Sciences, 20(3), 1-10.
34. Obeid, S., Fares, K., Haddad, C., Lahoud, N., Akel, M., Zakhour, M., ... & Hallit, S. (2020). Construction and validation of the Lebanese fear of relationship commitment scale among a representative sample of the Lebanese population. Perspectives in Psychiatric Care, 56(2), 280-289. https://doi.org/10.1111/ppc.12424
35. Öz Soysal, F.S., Uz Baş, A., & Aysan, F. (2016). Evlilik Tutumu Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1951-1964.
36. Ren, J. (2022). Analysis of the psychological factors of contemporary youth’s fear of marriage in China. International Journal of Frontiers in Sociology, 4(13), 31-34. https://dx.doi.org/10.25236/IJFS.2022.041305
37. Safiudin, K. (2024). Gender problems in Indonesia: The phenomenon of gamophobia in a permissive society. An-Nisa Journal of Gender Studies, 17(1), 56-65. https://doi.org/10.35719/annisa.v17i1.245
38. Schermelleh Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research, 8(2), 23–74.
39. Sourav, S. (2012). Marriage: It’s changing nature. Research Journal of Humanities and Social Sciences, 3(1), 73-80.
40. Sürücü, L., Şeşen, H., & Maşlakçı, A. (2021). SPSS, AMOS ve PROCESS Macro ile ilişkisel, aracı/düzenleyici ve yapısal eşitlik modellemesi (uygulamalı analizler). Detay Yayıncılık.
41. Tangney, J. P. (2000). Humility: Theoretical perspectives, empirical findings and directions for future research. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 70–82. https://doi.org/10.1521/jscp.2000.19.1.70
42. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (4. Baskı). Nobel Yayın.
43. Tezbaşaran, A. (1996). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Psikologlar Derneği Yayınları.
44. Tire, O. (2020). Geçmişten günümüze aile ve evlilik. E. Dikici, O. Tire & Z. Sevim-Adıgüzel (Ed.), Aile ve Sosyoloji (ss. 7-30) içinde. Eğitim Yayınevi.
45. TÜİK-Türkiye İstatistik Kurumu (2025). Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2024-53783, (10.02.2025)
46. Türk, A., & Aydemir, İ. (2024). Y ve Z kuşaklarının bağlanma stilleri ile evlilik beklentilerinin incelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 24(64), 549-574. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1520148
47. Williams, C. (2007). Research methods. Journal of Business & Economic Research, 5(3), 65–72. http://dx.doi.org/10.19030/jber.v5i3.2532
48. Yong, A. G., & Pearce, S. (2013). A beginner’s guide to factor analysis: Focusing on exploratory factor analysis. Tutorials in Quantitative Methods for Psychology, 9(2), 79-94. https://doi.org/10.20982/tqmp.09.2.p079