Zeigarnik Etkisi Ve Tanpınar’ın Hikâyeleri
Öz
Türk edebiyatına Mahur Beste, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Aydaki Kadın, Sahnenin Dışındakiler gibi dev romanlar miras bırakan Ahmet Hamdi Tanpınar romancılığının yanı sıra XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Edebiyat Üzerine Makaleler, Yaşadığım Gibi eserleri ile de edebiyat tarihine ışık tutmuştur. Eşik, Bursa’da Zaman şiirleriyle de romancılığını besleyen şair tabiatının ne derecede güçlü olduğunun mührünü vurmuştur. Türk edebiyatında bu denli yetkin olan romancı/ şair/ edebiyat tarihçisi/ Edebiyat Fakültesi’nde hoca olma kimliklerinin dışında aynı zamanda Ahmet Hamdi Tanpınar çok başarılı bir öykü yazarıdır. Tanpınar’ın romanlarında okurun içini durmadan kemiren yarım bırakılmışlıklar öykülerinde de baş gösterir. Bu bir türlü tamamlanamayışlar karşımıza psikolojide ‘Zeigarnik Etkisi’ olarak çıkar. Hikaye kahramanlarının okurunu da peşinden sürükleyen serüvenlerinde bir türlü nihayete eremeyen bir yığın şeyin peşinden koşmaları, emek sarf etmeleri gene de bir sonuç elde edemeyişleri Zeigarnik Etkisi’nin Tanpınar’ın hikayelerinde filizlenmesinden başka bir şey değildir. Hikâyeler başlığı altında tek bir kitapta toplanan Tanpınar’ın Abdullah Efendi’nin Rüyaları, Yaz Yağmuru ve Kitaplarının Dışındaki Hikâyeler’inin bu minvalde bu makalede Zeigarnik Etkisi bağlamında nasıl işlendiği incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bir şeyleri tamamlama dürtüsü: Zeigarnik Etkisi - Dünyalılar. (t.y.). https://dunyalilar.org/bir-seyleri-tamamlama-durtusu-zeigarnik-etkisi.html/ [Erişim Tarihi: 12.09.2018]
- Demiralp, Oğuz (2001), Kutup Noktası / Ahmet Hamdi Tanpınar Üzerine Eleştirel Deneme, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Gürbilek, Nurdan (2004), Kör Ayna, Kayıp Şark / Edebiyat ve Endişe, Metis Yayınları, İstanbul.
- Koç, Murat (2003) “ Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Roman ve Hikâyelerinde Kıyafet-Karakter İlişkisi Üzerine Bir Deneme”, Sema Uğurcan (Ed.); Doğumunun Yüzüncü Yılında Ahmet Hamdi Tanpınar, 1. Baskı, Kitabevi Yayınları, İstanbul, ss. 79-87.
- Oğuzertem, Süha (2000) Gizemli Bir ‘Yaz Gecesi’nde Freud, Joyce ve Tanpınar, Kitap-lık, S.40, ss, 99-102.
- Sert, Hâle (2016) “ Âdem’in Aynası Havva’ya Psikanalitik Bir Bakış”, Ârafta Bir Süreklilik Arayışı Olarak Ahmet Hamdi Tanpınar, 3. Baskı Hece Yayıncılık, Ankara, ss. 371-374.
- Su, Hüseyin (2016) “ Rüya Gören Öyküler”, Ârafta Bir Süreklilik Arayışı Olarak Ahmet Hamdi Tanpınar, 3. Baskı Hece Yayıncılık, Ankara, ss. 345-362.
- Sunat, Halûk (2004), Boşluğa Açılan Kapı / Ahmet Hamdi Tanpınar ve Yapıtlarına Psikanalitik Duyarlıklı Bir Bakış, Bağlam Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Kadriye Keskin
*
0000-0002-2677-1511
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
12 Ekim 2018
Kabul Tarihi
22 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 2