Araştırma Makalesi

Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi

Cilt: 5 Sayı: 3 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi

Öz

Giriş ve amaç: Bireylerin kendi sağlıkları üzerinde sahip oldukları kontrolü artırmayı sağlama süreci sağlığın geliştirilmesi sürecidir. Yeterli sağlık bilgisine ve yeterli düzeyde sağlık okuryazarlığına sahip olmak, bireylerin bu sürece katılımını üst düzeye çıkarır. Çalışanlarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin bilinmesi özellikle çalışanların sağlığını geliştirme çalışmalarında hedefe yönelik çalışmalar gerçekleştirilmesi için yararlı olabilir. Bu çalışmanın amacı; sanayi içinde bulunan küçük ölçekli işyerlerinde çalışanların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel analitik tipteki bu çalışma, 2019 yılında, Akdeniz Bölgesi’nde bulunan bir ilin sanayi sitesindeki küçük ölçekli işyerlerinde gerçekleştirilmiştir. Uygun örnek büyüklüğü hesaplanmış, basit rasgele ve küme örnekleme yöntemleri kullanılarak örnek seçimi yapılmış ve183 kişiye ulaşılmıştır (ulaşma düzeyi %91,5). Yüz yüze görüşme yöntemiyle ve anket kullanılarak veriler toplanmıştır. Sağlık okuryazarlığı, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) kullanılarak ölçülmüştür. İstatistik analizde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunun %54,6’sı 40 yaş ve üstünde, %88,5’i erkek, %48,1’i otomotiv sektöründe çalışanlardan oluşmaktadır. Araştırma grubunun %56,3’ünün sağlık okuryazarlığı düzeyi yetersiz-sınırlı düzeyde, %43,7’sinin yeterli-mükemmel düzeydedir. Tek değişkenli analizlerde, yeterli-mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olanların sıklığı, 40 yaş altında, kadın, lise ve üstünde eğitim almış, sosyal statü algısı iyi-mükemmel olanlarda ve çalışma süresi 20 yıl altında olanlarda diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,01, p<0,001, p<0,001, p<0,05 ve p<0,001). İleri analizlerde lise ve üstünde eğitim almış olmak, yeterli-mükemmel sağlık okuryazarlığı için önemli bir yordayıcı olarak belirlenmiştir (OR: 2,85; %95 GA: 1,44-5,63 ve p<0,01). Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sağlık okuryazarlığı düzeyi ülkemizde yapılan çalışmalara benzer ancak gelişmiş Avrupa ülkelerinden düşüktür. Sağlık okuryazarlığı ile ilişkili bulunan en önemli faktör eğitim seviyesidir ve literatürle uyumludur. Sanayide çalışan bireylerin formal eğitim seviyesinin artırılması sağlık okuryazarlığının artırılması ve sağlığın geliştirilmesi çabalarına da katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Projeli bir çalışma değildir.

Teşekkür

Bu makale ikinci yazarın (EU) danışmanlığında yürütülmüş birinci yazarın (ÖS) Tıpta Uzmanlık Tezi’nden türetilmiş bir çalışmadır. Çalışmaya verdikleri katkıdan dolayı verilerinin toplandığı Isparta Gül Küçük Sanayi Sitesi çalışanlarına çalışmaya verdikleri katkılardan dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. World Health Organization (WHO). First International Conference on Health Promotion, Ottawa, 21 November 1986. http://www.who.int/healthpromotion/conferences/ previous/ottawa/en/ adresinden 26 Nisan 2021’de erişildi.
  2. ECOSOC. “Ministerial Declaration – 2009 High-Level Segment: Implementing the internationally agreed goals and commitments in regard to global public health. http://www.un.org/en/ecosoc/julyhls/pdf09/ministerial_declaration-2009.pdf adresinden 26 Nisan 2021’de erişildi.
  3. 9th Global Conference on Health Promotion Shanghai 2016. Policy brief 4: Health literacy. http://www.who.int/healthpromotion/conferences/9gchp/policy-briefs/en/ adresinden 26 Nisan 2021’de erişildi.
  4. Resolution adopted by the General Assembly. 2014. “Outcome document of the high-level meeting of the General Assembly on the comprehensive review and assessment of the progress achieved in the prevention and control of non-communicable diseases.” http://www.who.int/healthpromotion/conferences/9gchp/health-literacy-ncds/en/ adresinden 26 Nisan 2021’de erişildi.
  5. Nutbeam D, McGill B. Improving health literacy in clinical and community populations. In: Okan O, Bauer U, Levin-Zamir D, Pinheiro P, Sørensen K, Editors. International Handbook Research , practice and policy across the lifespan, 1st ed., Bristol: Policy Press, 2019, s. 219–32.
  6. Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, ve ark. Health literacy the solid facts. Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, Tsouros AD, editors. WHO Regional Office for Europe. Copenhagen, Denmark, WHO Regional Office for Europe, 2013.
  7. Mantwill S, Diviani N. Health literacy and health disparities: A global perspective. In: Okan O, Bauer U, Levin-Zamir D, Pinheiro P, Sørensen K, editors. International Handbook Research , practice and policy across the lifespan. 1st ed., Bristol, Policy Press, 2019, s. 139–52.
  8. Nutbeam D.Health Promotion Glossary. Health Promot International 1998;13(4): 349-364. doi: 10.1093/heapro/13.4.349

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2021

Kabul Tarihi

17 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sezgin, Ö., & Uskun, E. (2021). Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 5(3), 236-247. https://doi.org/10.34084/bshr.1008163
AMA
1.Sezgin Ö, Uskun E. Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2021;5(3):236-247. doi:10.34084/bshr.1008163
Chicago
Sezgin, Öznur, ve Ersin Uskun. 2021. “Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 5 (3): 236-47. https://doi.org/10.34084/bshr.1008163.
EndNote
Sezgin Ö, Uskun E (01 Aralık 2021) Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 5 3 236–247.
IEEE
[1]Ö. Sezgin ve E. Uskun, “Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi”, J Biotechnol and Strategic Health Res, c. 5, sy 3, ss. 236–247, Ara. 2021, doi: 10.34084/bshr.1008163.
ISNAD
Sezgin, Öznur - Uskun, Ersin. “Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 5/3 (01 Aralık 2021): 236-247. https://doi.org/10.34084/bshr.1008163.
JAMA
1.Sezgin Ö, Uskun E. Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2021;5:236–247.
MLA
Sezgin, Öznur, ve Ersin Uskun. “Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, c. 5, sy 3, Aralık 2021, ss. 236-47, doi:10.34084/bshr.1008163.
Vancouver
1.Öznur Sezgin, Ersin Uskun. Bir Sanayi Sitesinde Küçük Ölçekli İşyerlerinde Çalışanların Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi. J Biotechnol and Strategic Health Res. 01 Aralık 2021;5(3):236-47. doi:10.34084/bshr.1008163

Cited By