Klinik Örneklerden İzole Edilen Staphylococcus aureus Suşlarının Antibiyotiklere Direnç Oranlarının Araştırılması

Öz

Amaç: Hastane ve toplum kökenli enfeksiyonların en önemli etkenleri arasında yer alan Staphylococcus aureus (S. aureus) deri-yumuşak doku enfeksiyonları başta olmak üzere osteomyelit, septik artrit, endokardit, pnömoni ve bakteriyemiye neden olabilmekte ve antibiyotiğe direnç bakımından en inatçı patojenlerden biridir. Bu çalışmada klinik örneklerden S. aureus izolatlarının antibiyotik direnç profillerinin belirlenerek ampirik tedavi ve antibiyotik kullanım politikalarına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: S. aureus izolatlarının bakteri tanımlanmasında konvansiyonel yöntemler ve otomatize yöntemler antibiyotik duyarlılık testi için ise yalnızca otomatize yöntemler kullanılmıştır. Antibiyotik duyarlılık testleri EUCAST kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 513 S. aureus izolatının %34,1’i yara, %29,2’si kan, %15’i balgam ve %21,7’si diğer örneklerden elde edilmiş ve izolatların %25,5’i Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) olarak saptanmıştır. Metisilin direnci 2020 yılında 2018 yılına göre artmış, 2021 yılında ise 2020 yılına göre azalmıştır. MRSA izolatlarında 2020, 2021 yıllarında ko-trimoksazol ve 2021 yılında levofloksasin direncinin diğer yıllara göre azaldığı görülmüştür. MSSA ve MRSA'da linezolid, vankomisin, teikoplanin, tigesiklin, daptomisine ve ek olarak MSSA'larda gentamisin'e karşı direnç gelişmediği saptanmıştır. Sonuç: Günümüzde en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olan antibiyotik direncini kontrol altına almak için her hastanenin ampirik tedavide ampirik tedavide her hastanenin antibiyotik direnç profillerini belli aralıklarla takip etmesi, uygunsuz antibiyotik kullanımının engellenmesi ve enfeksiyon kontrol önlemlerine uyulması bu bakterilerin direnç oranlarının azalmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Antibiyotik Direnci
• Staphylococcus aureus
• MSSA
• MRSA

Investigation of Antibiotic Resistance Rates of Staphylococcus aureus Strains İsolated From Clinical Samples

Öz

Aim: Staphylococcus aureus (S. aureus) is among the most important causes of hospital-acquired and community-acquired infections, can cause osteomyelitis, septic arthritis, endocarditis, pneumonia and bacteremia, skin-soft tissue infections, and especially it is one of the most persistent pathogens in terms of antibiotic resistance. This study aimed to contribute to empirical treatment and antibiotic use policies by determining the antibiotic resistance profiles of S. aureus isolates from clinical samples. Material and Method: Conventional and automated methods were used for bacterial identification of S. aureus isolates and only automated methods were used for antibiotic susceptibility testing. Antibiotic susceptibility tests were evaluated according to EUCAST criteria. Results: Of the total 513 S. aureus isolates, 34,1% were obtained from wounds, 29,2% from blood, 15% from sputum and 21,7% from other samples, and 25,5% of the isolates were found to be Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA). Methicillin resistance increased in 2020 compared to 2018 and decreased in 2021 compared to 2020. In MRSA isolates, co-trimoxazole resistance in 2020, 2021 and levofloxacin resistance in 2021 decreased compared to other years. Resistance to linezolid, vancomycin, teicoplanin, tigecycline, tigecycline, daptomycin in MSSA and MRSA and gentamicin in MSSA was not developed. Conclusion: In order to control antibiotic resistance, which is one of the most important public health problems today, monitoring the antibiotic resistance profiles of each hospital in empirical treatment at certain intervals, preventing inappropriate antibiotic use and complying with infection control measures will contribute to the decrease in the resistance rates of these bacteria.

Anahtar Kelimeler

• Antibiotic Resistance
• Staphylococcus aureus
• MSSA
• MRSA

Kaynakça

1. 1. Aksaray S, Arıcı N. Klinik örneklerden izole edilen Staphylococcus aureus suşlarının metisilin direncinin belirlenmesi ve antibiyotik duyarlılıklarının araştırılması. ANKEM Derg. 2019;33(2):70-76. doi:10.5222/ankem.2019.1922.
2. 2. Sevgican E, Sınırtaş M, Özakın C, ve ark. Staphylococcus türlerinde metisilin direncinin farklı yöntemlerle saptanması. İnfeksiyon Dergisi. 2009;23(2):63-68.
3. 3. Duran H, Çeken N, Atik TK. Çeşitli klinik örneklerden izole edilen Staphylococcus aureus suşlarının antibiyotik direnç oranları. Turk Mikrobiyol Cem Derg. 2021;51(3):233-238. doi:10.5222/TMCD.2021.72687.
4. 4. The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing: Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters Version 11.0, valid from 2021-01-01. https://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/Breakpoint_tables/v_11.0_Breakpoint_Tables.pdf. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
5. 5. Şanlı K, Kömürcü SZM, Kansak N, ve ark. Staphylococcus aureus’ un onbeş yılda metisilin direnç ve antibiyogram direnç profilinin ve görülme sıklığının değişimi. Turk Mikrobiyol Cem Derg. 2021;51(1):15-22. doi:10.5222/TMCD.2021.04706.
6. 6. Özel Y, Büyükzengin KB, Yavuz MT. Klinik örneklerden izole edilen metisiline dirençli ve duyarlı Staphylococcus aureus suşlarının antibiyotik direnç profilinin araştırılması. ANKEM Derg. 2017;31(2):41-47. doi:10.5222/ankem.2017.041.
7. 7. Coşkun M, Uslu H, Uyanik M, ve ark. Metisilin dirençli Staphylococcus aureus suşlarinda in vitro seftarolin etkinliğinin araştirilmasi. Ankem Derg. 2017;31(1):14-22. doi:10.5222/ankem.2017.014.
8. 8. Telli M, Okulu Y, Pat Y. Staphylococcus aureus suşlarında metisiline direnç oranındaki değişim: Metisiline direnç azalıyor mu? ANKEM Derg. 2018;32(3):103-108. doi: 10.5222/ankem.2018.1816.

9. 9. Çikman A, Gündem NS, Karakeçili F, ve ark. Yoğun bakim Ünitesinde yatan hastalarin çeşitli klinik örneklerinden izole edilen mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarliliklari. ANKEM Derg. 2012;26(3):131-6. doi:10.5222/ankem.2012.131.
10. 10. Orhan Z. Metisiline dirençli Staphylococcus aureus tedavisinde kullanılan antibiyotiklerin genotipik direnç mekanizmaları. aktd. Eylül 2021;30(3):177-184. doi:10.17827/aktd.889472.
11. 11. Namıduru M, Karaoğlan İ. Cerrahi yoğun bakım ünitesinde hastane infeksiyonu etkeni olan Staphylococcus aureus suşlarının antibiyotik dirençleri. Van Tıp Derg. 2003;10(3):72-75. 12. European Centre for Disease Prevention and Control. Antimicrobial resistance in the EU/EEA (EARS-Net) - Annual Epidemiological Report 2022. Stockholm: ECDC; 2023.
12. 13. Dinç F, Dinç FT, Akca B, ve ark. Kandan izole edilen metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) suşlarının CLSI ve EUCAST kriterlerine göre vankomisin, tigesiklin, linezolid ve daptomisin in vitro duyarlılık sonuçları. Türk Mikrobiyol Cem Derg. 2011;41(3):120-126. doi:10.5222/TMCD.2011.120.
13. 14. Arabacı Ç, Uzun B. Staphylococcus aureus izolatlarının çeşitli antibiyotiklere duyarlılıklarının değerlendirilmesi. Klimik Derg. 2021;34(1):69-71. doi:10.36519/kd.2021.12.
14. 15. Sen P, Demirdal T, Özdemir R, et al. Antimicrobial resistance in staphylococci: A 6-year-evaluation. Medeniyet Med J. 2017; 32(4):205-211. doi: 10.5222/MMJ.2017.205.
15. 16. Tanrıverdi ES, Duman Y, Tekerekoğlu MS. Bir üniversite hastanesi’nde 2018-2019 yıllarında izole edilen Staphylococcus aureus izolatlarının incelenmesi. Fırat Tıp Dergisi. 2020;25(4):184-188. 17. Kula-Atik T, Uzun B. Kan kültürlerinden izole edilen Staphylococcus aureus suşlarının metisiline ve diğer antimikrobiyal ajanlara direnç durumlarının değerlendirilmesi. Klimik Derg. 2020;33(2):132-136. doi: 10.5152/kd.2020.28.
16. 18. Yüksekkaya Ş, Opuş A, Güvenç Hİ, ve ark. 2009-2013 Yillari arasinda Konya Eğitim ve Araştirma Hastanesi’nde kan kültüründen izole edilen Staphylococcus aureus suşlarinin antimikrobiyal ajanlara duyarliliklarinin değerlendirilmesi. Ankem Derg. 2017;31(1):1-6. doi:10.5222/ankem.2017.001.
17. 19. Yıldız Ö, Çoban AY, Şener AG, et al. Antimicrobial susceptibility and resistance mechanisms of methicillin resistant Staphylococcus aureus isolated from 12 hospitals in Turkey. Ann Clin Microbiol Antimicrob. 2014(16);13:44. doi:10.1186/s12941-014-0044-2. 20. Kangül H, Atmaca S, Uzuner N, ve ark. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde yatan hastalardan 2018, 2019 ve 2020 yıllarında izole edilen metisiline dirençli Staphylococcus aureus suşlarının çeşitli antibiyotiklere karşı direnç oranları. ANKEM Derg. 2021;35(2):38-44 doi: 10.5222/ankem.2021.038.
18. 21. Central Asian and European Surveillance of Antimicrobial Resistance Annual Report 2019 https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/mikrobiyoloji-referans-laboratuvarlari-ve-biyolojik-urunler-db/Dokumanlar/Raporlar/CAESAR_Annual_Report_2019.pdf. Erişim tarihi:1 Ocak 2024.
19. 22. Ulusal antimikrobiyal direnç sürveyans sistemi 2016 yıllık raporu. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/mikrobiyoloji-referans-laboratuvarlari-ve-biyolojik-urunler-db/Dokumanlar/Raporlar/UAMDSS_2016_Rapor.pdf. Erişim tarihi: 1 Ocak 2024. 23. Shariati A, Dadashi M, Chegini Z, et al. The global prevalence of daptomycin, tigecycline, quinupristin/dalfopristin, and linezolid resistant Staphylococcus aureus and coagulase–negative staphylococci strains: a systematic review and meta-analysis. Antimicrob Resist Infect Control. 2020 Apr 22;9(1):56. doi:10.1186/s13756-020-00714-9.
20. 24. Hanci H, Uyanik MH, Bilici D, ve ark. Klinik örneklerden izole edilen metisiline dirençli stafilokok suşlarinda daptomisin etkinliğinin araştirilmasi. ANKEM Derg. 2013;27(2):64-69. doi:10.5222/ankem.2013.064.
21. 25. Oksuz L, Gurler N. Susceptibility of clinical methicillin-resistant staphylococci isolates to new antibiotics. J Infect Dev Ctries. 2013;7(11):825-831. doi:10.3855/jidc.3867.
22. 26. Şanlı K. Hastane kökenli ve toplum kaynaklı ID Staphylococcus aureus suşlarının çeşitli antimikrobiyallere duyarlılıkları. İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Tıp Dergisi. 2020;12(2):188-193.
23. 27. Haznedaroğlu T, Öncül O, Hoşbul T, ve ark. Yatan hastalardan soyutlanan Staphylococcus aureus suşlarında metisilin direnci: Üç yıllık trend. TAF Prev Med Bull. 2010; 9(6):585-590.
24. 28. Yaman G, Çıkman A, Berktaş M, et al. The MLSB, fusidic acid and various antibiotic resistance rates of nosocomial Staphylococcus aureus isolates. ANKEM Derg. 2010;24(3):130-135.
25. 29. Doğan M, Feyzioğlu B, Baykan M. On yıllık dönemde S. aureus suşlarının antibiyotik direnç durumundaki değişim. Abant Med J. 2014;3(3):237-241. doi:10.5505/abantmedj.2014.74946.