Yaşlılarda Solunum Yolu Enfeksiyonu Gelişiminde Rol Oynayan Faktörler

Öz

Amaç Yaşlanma ile çeşitli sistemlerde oluşan fizyolojik değişiklikler ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarında gelişebilen sorunlar nedeniyle, yaşlı bireyler, akciğer enfeksiyonları gelişimi için risk taşımaktadır. Özellikle kış aylarında kapalı ortamlarda ve diğer bireylerle yakın temas halinde olabilmeleri nedeniyle solunum damlacıkları yoluyla bulaşan viral solunumsal enfeksiyonlar açısından risktedirler. Çalışmamızda yaşlılarda solunum yolu enfeksiyonlarının gelişiminde rol oynayan kişisel özellikler, alışkanlıklar ve yaşam koşullarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem Çalışma grubu, hastanemizin göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran solunum semptomları olan (hasta grubu) ve olmayan (kontrol grubu) 65 yaş üzeri yaşlılardan oluşturuldu. Planlanan influenza sezonu dönemlerinde, solunum semptomları ile başvuran 65 hasta ve 65 semptomsuz yaşlının, sosyodemografik özellikleri, tıbbi geçmişi, yaşam koşulları ve hijyen alışkanlıkları sorgulanmış ve standart anket formuna işlenmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular Ortalama yaşı 73,59 olan çalışma evreninde olguların yaş ortalaması kontrol grubuna göre daha yüksekti. Akut solunum yolu enfeksiyonu (ASYE) gelişiminde etkili olabilecek faktörler analiz edilerek anlamlı bulunanlar lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. ASYE gelişiminde, ileri yaşın risk oranı 1,069 kat olmasına rağmen kronik solunum yolu hastalığının riski 10,308 kat etkili bulunmuştur. Lojistik regresyonda etkili bulunan diğer faktörler için risk oranları, gelir yetersizliği için 3,269, ve şehir/ilçe yaşamının 3,170, ve evde okul çağında çocuk varlığının 3,709 olduğu ve kalabalıkta yapılan hobiler için ise risk oranı 4,124 olarak saptanmıştır. Sonuç Yaşlılarda ASYE gelişiminde, yaş dışında eşlik eden kronik solunum yolu hastalığı olması ve bazı sosyodemografik özelliklerin de rol oynayabileceği saptandı. Ayrıca yaşam tarzı, beslenme ve hijyen alışkanlıklarının da solunum enfeksiyonu gelişiminde farklı boyutta etkiler oluşturabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Enfeksiyonlar
• Solunum yolu
• Risk faktörleri
• yaşlı

FACTORS PLAYING A ROLE IN THE DEVELOPMENT OF RESPIRATORY TRACT INFECTIONS IN THE ELDERLY

Öz

Objective Elderly are at risk for pulmonary infections, due to physiological changes with aging and problems that may develop in immune system functions. Especially in winter, they spend most of their time in closed environments and in close contact with other individuals, posing a risk for viral respiratory infections transmitted through respiratory droplets. We aimed to evaluate the personal characteristics, habits and living conditions that play a role in the development of respiratory infections in the elderly. Methods The study group consisted of elderly people over 65 years of age with (patient group) and without (control group) respiratory symptoms who applied to the chest outpatient clinic of our hospital. During the planned influenza season, participants were questioned about their sociodemographic characteristics, medical history, living conditions and hygiene habits and recorded on a standard questionnaire form. Descriptive statistics, chi-square, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used for data analyse. Results The mean age of whole study population was 73.59 years, and the age of the cases group was older than the controls. Factors that may be effective in the development of acute respiratory tract infection(ARTI) were analyzed and those found to be significant were evaluated using logistic regression analysis. Factors found to be effective in the development of ARTI, advanced age (OR.1.069), chronic respiratory disease (OR 10.308) insufficient income (OR 3.269), city/town living (OR 3.170), having school-age children at home (OR 3.709), hobbies done in a crowded place (OR 4.124). Conclusion In addition to age, the presence of chronic respiratory diseases and some socio-demographic characteristics may play a role in the development of ARTI in elderly. It was also concluded that lifestyle, diet and hygiene habits may have different effects on the development of ARTIs

Anahtar Kelimeler

• Infections
• Repiratory tract
• Risk factors
• Aged

Kaynakça

1. 1. Bilir N. Yaşlılık Tanımı, Yaşlılık Kavramı, Epidemiyolojik Özellikler. In: Ertürk A, Bahadır A, Koşar F, eds. Yaşlılık ve Solunum Yolu Hastalıkları. TÜSAD (Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği); 2018:13-32.
2. 2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle Yaşlılar, 2023. Yayınlanma Yılı: 2024. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710
3. 3. Atkinson W, Hamborsky J, McIntyre L, Wolfe C, eds. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases. National center for ımmunization and respiratory diseases.Yayınlanma Yılı:1953. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2024. https://stacks.cdc.gov/view/cdc/78725
4. 4. Nicholson KG, Kent J, Hammersley V, Cancio E. Risk factors for lower respiratory complications of rhinovirus infections in elderly people living in the community: prospective cohort study. BMJ. 1996;313(7065):1119-1123. doi:10.1136/bmj.313.7065.1119
5. 5. Watson A, Wilkinson TMA. Respiratory viral infections in the elderly. Ther Adv Respir Dis. 2021;15. doi:10.1177/1753466621995050
6. 6. Parlakay A, Kara A. Yeni solunum virüsleri. Çocuk Sağlığı ve Hast Derg. 2010;53:59-65.
7. 7. Äijö M, Parkatti T. Independent and combined association of physical activity and cardiac disease on mortality risk in the very old. J Aging Health. 2011;23(1):70-85. doi:10.1177/0898264310386484
8. 8. Zheng Z, Chen H, Yang L. Transfer of promotion effects on elderly health with age: from physical environment to ınterpersonal environment and social participation. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(15):2794. doi:10.3390/ijerph16152794

9. 9. Varghese D, Ishida C, Patel P, et al. [Güncelleme: 12 Şubat 2024]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): Yayınlanma yılı: 2024. Erişim Tarihi: 11 Kasım 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532953/
10. 10. Kumar R, Dar L, Amarchand R, et al. Incidence, risk factors, and viral etiology of community-acquired acute lower respiratory tract infection among older adults in rural North India. J Glob Health. 2021;11:04027. doi:10.7189/jogh.11.04027
11. 11. Hodder SL, Ford AB, FitzGibbon PA, et al. Acute respiratory illness in older community residents. J Am Geriatr Soc. 1995;43(1):24-29. doi:10.1111/j.1532-5415.1995.tb06237.x
12. 12. Graat J. Acute Respiratory infections in elderly people: The role of micronutrients and lifestyle. Yayınlanma Yılı: 2003. https://edepot.wur.nl/43874 Erişim Tarihi: 12 Kasım 2024.
13. 13. Wong C-M, Lai H-K, Ou C-Q, et al. Is Exercise protective against ınfluenza-associated mortality? Montgomery JM, ed. PLoS One. 2008;3(5):e2108. doi:10.1371/journal.pone.0002108
14. 14. Smolderen KG, Vingerhoets AJ, Croon MA, et al. Personality, psychological stress, and self-reported influenza symptomatology. BMC Public Health. 2007;7(1):339. doi:10.1186/1471-2458-7-339
15. 15. Shobugawa Y, Fujiwara T, Tashiro A, et al. Social participation and risk of influenza infection in older adults: a cross-sectional study. BMJ Open. 2018;8(1):e016876. doi:10.1136/bmjopen-2017-016876
16. 16. Warren‐Gash C, Fragaszy E, Hayward AC. Hand hygiene to reduce community transmission of influenza and acute respiratory tract infection: A systematic review. Influenza Other Respi Viruses. 2013;7(5):738-749. doi:10.1111/irv.12015
17. 17. Jefferson T, Del Mar CB, Dooley L, et al. Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses. Cochrane Database Syst Rev. 2020;2020(11). doi:10.1002/14651858.CD006207.pub5
18. 18. Merk H, Kühlmann-Berenzon S, Linde A, et al. Associations of hand-washing frequency with incidence of acute respiratory tract infection and influenza-like illness in adults: a population-based study in Sweden. BMC Infect Dis. 2014;14(1):509. doi:10.1186/1471-2334-14-509
19. 19. Savolainen-Kopra C, Haapakoski J, Peltola PA, et al. Hand washing with soap and water together with behavioural recommendations prevents infections in common work environment: an open cluster-randomized trial. Trials. 2012;13:10. doi:10.1186/1745-6215-13-10
20. 20. Bin Abdulrahman AK, Bin Abdulrahman KA, Almadi MK, et al. Do various personal hygiene habits protect us against influenza-like illness? BMC Public Health. 2019;19(1):1324. doi:10.1186/s12889-019-7726-9