TOPLUM ECZACILARININ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLARA YÖNELİK BİLGİ VE FARKINDALIK DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: EDİRNE İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Amaç: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), morbiditeye neden olabilen ve toplum sağlığını etkileyen enfeksiyonlardır. Toplum eczacıları, bireylerin sağlık sistemine kolay erişebilen sağlık profesyonelleri arasında yer almakta ve cinsel sağlık danışmanlığında önemli rol üstlenmektedir. Bu çalışmada Edirne ilinde görev yapan toplum eczacılarının CYBH’ye ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu düzeylerin cinsiyet ile mezuniyet yılına göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Edirne ilinde görev yapan 50 toplum eczacısı dahil edilmiştir. Veriler literatür doğrultusunda geliştirilen ve yüz yüze uygulanan yapılandırılmış anket formu ile toplanmıştır. Anketin ikinci bölümünde yer alan 28 maddelik 5’li Likert tipi ölçek ile katılımcıların CYBH konusundaki bilgi düzeyi değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmış, normallik dağılımı çarpıklık ve basıklık değerleri ile incelenmiş ve gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların CYBH’ye ilişkin bilgi düzeyi puan ortalaması 106.18±9.21 olarak bulunmuştur. Erkek katılımcıların ortalama puanı 107.38±10.87, kadın katılımcıların ortalama puanı ise 104.88±6.99 olup cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Mezuniyet yılına göre yapılan değerlendirmede, 2005 yılı öncesinde mezun olanların bilgi düzeyi puanı 102.52±8.39 iken, 2005 yılı ve sonrasında mezun olanların puanı 109.30±8.86 olarak belirlenmiş ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Toplum eczacılarının CYBH konusunda genel olarak belirli bir bilgi düzeyine sahip olduğu, ancak bazı konularda bilgi eksikliklerinin bulunduğu görülmüştür. Ayrıca 2005 yılı ve sonrasında mezun olan eczacıların daha yüksek bilgi düzeyine sahip olması, eczacılık eğitiminde yapılan müfredat değişikliklerinin mesleki bilgi düzeyine olumlu katkı sağlamış olabileceğini düşündürmektedir.

Evaluation of Community Pharmacists’ Knowledge and Awareness Levels Regarding Sexually Transmitted Diseases: The Case of Edirne Province

Öz

Objective: Sexually transmitted infections (STIs) represent a significant public health problem due to their associated morbidity and potential impact on community health. Community pharmacists are among the most accessible healthcare professionals and play an important role in providing counselling and guidance on sexual health. The aim of this study was to evaluate the level of knowledge and awareness regarding STIs among community pharmacists working in Edirne Province and to determine whether these levels differ according to gender and year of graduation. Materials and Methods: A total of 50 community pharmacists working in Edirne Province were included. Data were collected through a structured questionnaire developed based on the literature and administered face-to-face. Knowledge levels regarding STIs were assessed using a 28-item, 5-point Likert-type scale. Data were analyzed using SPSS version 25.0. Normality, skewness, and kurtosis values were examined, and comparisons between groups were performed using the independent samples t-test. Results: The mean STI knowledge score of the participants was 106.18 ± 9.21. The mean score was 107.38 ± 10.87 for male participants and 104.88 ± 6.99 for female participants, with no statistically significant difference between genders (p > 0.05). Pharmacists who graduated before 2005 had a mean score of 102.52 ± 8.39, whereas those who graduated in 2005 or later had a higher mean score of 109.30 ± 8.86, indicating a statistically significant difference (p < 0.05). Conclusion: Community pharmacists demonstrated a generally adequate level of knowledge regarding STIs; however, some knowledge gaps were identified. Higher knowledge levels among pharmacists graduating after 2005 may reflect the positive impact of curricular changes in pharmacy education.

Anahtar Kelimeler

• sexually transmitted infections
• sexually transmitted infections
• community pharmacists
• knowledge level
• awareness

Kaynakça

1. 1. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021; 70(4): 1–187. doi:10.15585/mmwr.rr7004a1.
2. 2. Anche L. A brief note on sexually transmitted infection. Reprod Syst Sex Disord. 2021; 9: 254. doi:10.35248/2161-038X.1000254.
3. 3. Kenyon C, Herrmann B, Hughes G, et al. Management of asymptomatic sexually transmitted infections in Europe: towards a differentiated, evidence-based approach. Lancet Reg Health Eur. 2023; 34: 100743. doi:10.1016/j.lanepe.2023.100743.
4. 4. Sales JM. Are sexually transmitted infections increasing in adolescents?. Pediatr Health. 2008;2(5): 545–548. doi:10.2217/17455111.2.5.545.
5. 5. Cannovo N, Bianchini E, Gironacci L, et al. Sexually Transmitted Infections in Adolescents and Young Adults: A Cross Section of Public Health. Int J Environ Res Public Health. 2024 Apr 19; 21(4): 501. doi:10.3390/ijerph21040501.
6. 6. Akın L. Epidemiology of sexually transmitted infection: Review Türkiye'de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların epidemiyolojisi. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2006; 26(6): 655–665.
7. 7. Kuzman M, Znaor A. Public health importance of urogenital infections and sexually transmitted infections. Medicus. 2012; 21(1): 5–14.
8. 8. Williams AJ, Ali TP, Griffith ID, et al. Prevalence and risk factors associated with sexually transmitted infections among adults attending an STI clinic in a small island developing state. BMC Infect Dis. 2025 Jul 17; 25(1): 923. doi:10.1186/s12879-025-11297-4.

9. 9. Samancı Tekin Ç. The role of community pharmacists in public health and public health related problems which they encounter. Istanbul J Pharm. 2020; 50(2): 142–148.
10. 10. Wood H, Gudka S. Pharmacist-led screening in sexually transmitted infections: current perspectives. Integr Pharm Res Pract. 2018 Jun 15; 7: 67–82. doi:10.2147/IPRP.S140426.
11. 11. Mayhew S, Nzambi K, Pépin J, et al. Pharmacists' role in managing sexually transmitted infections: policy issues and options for Ghana. Health Policy Plan. 2001; 16(2): 152–160. doi:10.1093/heapol/16.2.152.
12. 12. Waszkiewicz M, Wnuk K, Świtalski J, et al. Knowledge, attitudes, and beliefs of pharmacists regarding vaccinations against influenza and pneumococci - a systematic review. Hum Vaccin Immunother. 2025; 21(1): 2489889. doi:10.1080/21645515.2025.2489889.
13. 13. Oyekale AS. Assessment of sex-related behaviours, human immunodeficiency virus (HIV) knowledge and sexually transmitted infections (STIs) among men of reproductive age in Cameroon. Int J Environ Res Public Health. 2014 Dec 9; 11(12): 12726–12738. doi:10.3390/ijerph111212726.
14. 14. George D, Mallery M. SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update. Boston: Pearson; 2010.
15. 15. Yarber WL, Parrillo AV. Adolescents and sexually transmitted diseases. J Sch Health. 1992; 62(7): 331–338. doi:10.1111/j.1746-1561.1992.tb01252.x.
16. 16. Akpadjan F, et al. Contribution of pharmacy staff in Cotonou pharmacies to the management of sexually transmitted infections with urethral and/or vaginal discharge. Clin Dermatol J. 2025; 10(1): 000341.
17. 17. Mohiuddin AK. New era of community pharmacists in patient problem solving and preventive care. J Community Health Manag. 2018; 5(4): 167–176.
18. 18. Dyana P, Christasani Y, Wijoyo. Online learning evaluation of drug information service lectures in the Faculty of Pharmacy. Sanata Dharma University. 2023.
19. 19. Niazi M, Abrishami R, Shojaei P, et al. Evaluation of knowledge, attitude, and practice of community pharmacists in Tehran about environmental health issues in pharmacy. J Pharm Care. 2024; 12(3): 158–168.
20. 20. Yılmaz M, Alkan S, Dindar Demiray EK, et al.Türkiye’de cinsel yolla bulaşan hastalıklar ile ilgili yapılan lisansüstü tez çalışmalarının bibliyografik incelenmesi. Aksaray Univ Tip Bilim Derg. 2021; 2(1): 8–11.