Discussions on the Relationship Between Technology and Bioethics: An Analysis of the Film I Am Mother from the Perspective of Medical Ethics

Öz

Objective: The technology, especially in the fields of health and medicine, have also become a source of ethical concern. This article aims to clarify the ethical principles and ethical dilemmas that, in the film I Am Mother, lead viewers to reflect on reproduction, mother–infant attachment, eugenics, and the right to life in the future visualized in the film. Methods: A descriptive analysis method was used in the study. The analysis was conducted through the themes of universal ethical principles and the principles of medical ethics. When all images and dialogues were examined, the presence of the universal ethical principles of beneficence, nonmaleficence, justice, equality, and autonomy, as well as the medical ethics principles of honesty and respect for human dignity, was identified. Results: Overall, I Am Mother offers a provocative bioethical reflection by prompting thought on these ethical principles in the context of artificial intelligence governance, human identity, and survival. It also raises the question of whether emotional manipulation, deception, and the imposition of an artificial environment constitute harm, despite an intended protective rationale. Conclusion: The film critically illustrates how autonomy may be nurtured or weakened in relationships involving advanced artificial intelligence. At a time when technology increasingly intersects with human life and moral structure, films provide examples of contemporary challenges in the field of bioethics. In this way, they contribute to decision-making processes in matters where ethical dilemmas may arise.

Anahtar Kelimeler

• Cinema
• Bioethics
• Qualitative
• Dilemma

Teknoloji ve Biyoetik Arasındaki İlişki Üzerine Tartışmalar: Tıp Etiği Perspektifinden "Ben Anneyim" Filminin Analizi

Öz

Amaç: Teknoloji, özellikle sağlık ve tıp alanlarında, etik kaygıların da kaynağı haline gelmiştir. Bu makale, "Ben Anneyim" filminde izleyicileri üreme, anne-bebek bağlanması, öjenik ve filmde görselleştirilen gelecekteki yaşam hakkı üzerine düşünmeye sevk eden etik ilkeleri ve etik ikilemleri açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Yöntemler: Çalışmada betimleyici analiz yöntemi kullanılmıştır. Analiz, evrensel etik ilkeler ve tıp etiği ilkeleri temaları üzerinden yapılmıştır. Tüm görüntüler ve diyaloglar incelendiğinde, iyilikseverlik, zarar vermeme, adalet, eşitlik ve özerklik gibi evrensel etik ilkelerinin yanı sıra dürüstlük ve insan onuruna saygı gibi tıp etiği ilkelerinin varlığı tespit edilmiştir. Sonuçlar: Genel olarak, "Ben Anneyim" filmi, yapay zeka yönetimi, insan kimliği ve hayatta kalma bağlamında bu etik ilkeler üzerine düşünmeye sevk ederek kışkırtıcı bir biyoetik yansıma sunmaktadır. Ayrıca, amaçlanan koruyucu gerekçeye rağmen, duygusal manipülasyon, aldatma ve yapay bir ortamın dayatılmasının zarar oluşturup oluşturmadığı sorusunu da gündeme getirmektedir. Sonuç: Film, gelişmiş yapay zekâ içeren ilişkilerde özerkliğin nasıl beslenebileceğini veya zayıflatılabileceğini eleştirel bir şekilde göstermektedir. Teknolojinin insan yaşamı ve ahlaki yapıyla giderek daha fazla kesiştiği bir dönemde, filmler biyoetik alanındaki çağdaş zorluklara örnekler sunmaktadır. Bu şekilde, etik ikilemlerin ortaya çıkabileceği konularda karar alma süreçlerine katkıda bulunurlar.

Anahtar Kelimeler

• Sinema
• Biyoetik
• Kalitatif
• İkilem

Kaynakça

1. 1. Gül Ş, Şahinoğlu S. Biyoetik dersinde kullanılan filmlerin etik farkındalık geliştirme üzerine etkisi: Dallas Buyers Club filminin analizi üzerinden bir değerlendirme. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2020;10(3), 502-509. https://doi.org/10.31020/mutftd.776047
2. 2. Karagöz N, Levent AF. “Öğretmen” Filminin Öğretmenlik Meslek Etiği Bağlamında İncelenmesi. İş Ahlakı Dergisi. 2025;18(1), 01-34. https://doi.org/10.12711/tjbe/m4204
3. 3. Livingston P. Theses on cinema as philosophy. The Journal of Aesthetics and Art Criticism. 2006;64(1), 11-18. https://doi.org/10.1111/j.0021-8529.2006.00225.x
4. 4. Hayran O. Yeni tıp teknolojilerinin kullanımı ve etik sorunlar. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research. 2019;3(2), 54-60. https://doi.org/10.34084/bshr.539032
5. 5. Moor JH. Why we need better ethics for emerging technologies. Ethics and Information Technology. 2005;7(3), 111-119. https://doi.org/10.1007/s10676-006-0008-0
6. 6. Namaz Y. Eğitim ve eğitimci temalı filmlerin bibliyografisi ve eğitim temalı üç filmin analizi. Erciyes İletişim Dergisi. 2023;10(1), 369-394. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1163325
7. 7. Öztoprak ÜY, Ersoy M, Karahancı ON, et al. Helsinki Bildirgesi'nin Biyoetik ve Biyopolitikalar Bağlamında İzini Sürmek. Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi. 2016;7(1), 110-118. https://doi.org/10.5799/jcei.328703
8. 8. Özçelik İ, Can A. Tekillik ve Yapay Zekâ Teknofobisi: “I Am Mother (2019)” Filmi Üzerine Bir İnceleme. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;16(2), 31-43.

9. 9. Özcan M. Preimplantasyon ve Prenatal Genetik Testlerde Etik Konular. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics, Law and History-Special Topics. 2017;3(3), 127-132.
10. 10. Bredenoord A, Dondorp W, Pennings G, et al. Preimplantation genetic diagnosis for mitochondrial DNA disorders: ethical guidance for clinical practice. European Journal of Human Genetics. 2009;17(12), 1550. https://doi.org/10.1038/ejhg.2009.88.
11. 11. Üstün Ç, Demirci N. Biyoteknoloji, tıp ve etik. Ege Tıp Dergisi. 2016;55(3), 158-162. https://doi.org/10.19161/etd.344217
12. 12. Mill JS. Faydacılık. Çev., Selin Aktuyun. İstanbul: Alfa Yayınları; 2017.
13. 13. Doğan M. Sinemada yapay zekâ: Robotlarda bilinç, duygular ve etik. Kültür ve İletişim. 2023;26(52), 318-343. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.1316168
14. 14. Khoerunnisa F. Love and belonging needs of the main character in I Am Mother film [undergraduate thesis]. Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta; 2024.
15. 15. Takala T. What is wrong with global bioethics? On the limitations of the four principles approach. Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics. 2001;10(1), 72-77. https://doi.org/10.1017/s0963180101001098
16. 16. Men M. Kültürel imgelemde yaratıcı ve yok edici gücün iktidarı: "I Am Mother" (2019) filminde toplumsal cinsiyet ve öjenik politikalar. İçinde: Engin E, Beycan Ekitli G, ed. Anneler ve Kızları. Ege Üniversitesi Basım ve Yayınevi; 2022:162-176.
17. 17. Yılmaz F. Kant'ın ahlak anlayışında amaçlar krallığı: Özerklik ve evrensel ahlak ilkelerinin rolü. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2024;28(3), 590-602. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1478079
18. 18. Tauber A. Patient autonomy and the ethics of responsibility. Choice Reviews Online. 2006;44(2), 44–0961. https://doi.org/10.5860/choice.44-0961
19. 19. Gómez-Vírseda C, Usanos RA. Relational autonomy: lessons from COVID-19 and twentieth-century philosophy. Medicine, Health Care and Philosophy. 2021;24(4), 493–505. https://doi.org/10.1007/s11019-021-10035-2
20. 20. Zapata Muriel FA, Montoya Zapata S, Montoya-Zapata D. Ethical dilemmas posed by the rise of artificial intelligence: a view from transhumanism. Región Científica. 2024. https://doi.org/10.58763/rc2024225
21. 21. Kurtdaş MÇ. Yapay zekâ konulu filmler üzerinden geleceğin toplumuna bir bakış: Sosyolojik bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (AÜSBD). 2025;25(4), 477–496. https://doi.org/10.18037/ausbd.1747808
22. 22. Kirman A, Livet P, Teschl M. Rationality and emotions. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 2010;365(1538), 215-219. https://doi.org/10.1098/rstb.2009.0194
23. 23. Karadağlı F. Profesyonel hemşirelikte etik. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2016;6(3), 197-200. https://izlik.org/JA57GU85WX
24. 24. Parse RR. Human dignity. Nurs Sci Q. 2010;23(3):257-262. https://doi.org/10.1177/0894318410371841
25. 25. Hill TE. Kantian perspectives on the rational basis of human dignity. Cambridge University; 2014:215-221. doi:10.1017/cbo9780511979033.027
26. 26. Andorno R. Human dignity and human rights as a common ground for a global bioethics. J Med Philos. 2009;34(3):223-240. https://doi.org/10.1093/jmp/jhp023
27. 27. Bagherian S, Sharif F, Zarshenas L, et al. Cancer patients' perspectives on dignity in care. Nurs Ethics. 2019;27(1):127-140. https://doi.org/10.1177/0969733019845126
28. 28. Supardi M, Khoirunnisa F. When AI becomes human: Love and belonging needs in I Am Mother (2019) film. CALL. 2024;6(2):63-78. https://doi.org/10.15575/call.v6i2.35262
29. 29. Turan T, Turan G, Küçüksille E. Yapay zekâ etiği: Toplum üzerine etkisi. MAKUFEBED. 2022;13(2):292-299. doi:10.29048/makufebed.1058538
30. 30. Öztürk Dilek G. Yapay zekanın etik gerçekliği. AUSBD. 2019;2(4):47-59. https://izlik.org/JA34KD95MU