İmmün Sistem ve Barsak Mikrobiyotası
Öz
Çevremizdeki tüm kalıtsal nesnenin belirlenmesi demek olan metagenomik (çevresel tümkalıt) alanındaki yeni bulgular bizim dünya görüşümüzü değiştirmekle kalmadı. Artık kendi vücudumuzu minicanlıları da içeren karışık hücresel bilesimi olarak görüyoruz. Ayrıca, bagisiklik sistemimizi hem sağlıkta hem de hastalık durumlarındaki rolünü yeniden düşünmek zorundayız. Simdi iyice anladık ki, yaşamımız, vücudumuzun çeşitli bölgelerine konuşlanmış ve adina mikrobiyota denilen mikrop topluluklarıyla olan karşılıklı işbirliğine, ortak yasama (simbiyoz) bağlı. Biz, konak (ev sahibi) olarak, doğumdan önce ve sonra vücudumuz katılan ortakçı minicanlıları tanır, onlara yerlerini gösterir, sınırlarını belirtiriz. Vücudumuzdaki bakteri, fungus ve diğer tek hücreli mikrobiyotanın içerdiği tüm genetik madde demek olan mikrobiom, bizim işlevlerimizi etkiler. Tüm hayvanlarda ve bitkilerde mikrobiomun içeriği ve işlevi çok önemli. Bu yüzden bir canlının kendi hücreliyle birlikte taşıdığı mikrobiom, o çevre için benzersiz/biricik bir öge sayılır ki biz buna holobiont diyoruz. Holobiont (konak ve konakçıları), kendi içinde iletişimi ve herkese yarar sağlayan işbirliğini sürdürebilmek için, miyomlarca yıllık birlikte evrilmenin şekillendirdiği /orya çıkardığı araçları kullanır. Normal koşullarda, mikrobiyota, hastalık yapıcı (patojen) minicanlıların vücuda yerleşmeni engeller. Ancak, her ilişkide olabileceği gibi, yanlışlıklar olabilir, isler ters gidebilir. Ya konağın bagisiklik sistemindeki bir aksaklık, ya da minicanlının, kalıtımındaki sik görülen değişiklikler, konak-konakçılar (ortakçılar) arasındaki devingen/haraketli dengeyi bozabilir. Boyle bir dengesizlik (dysbiosis) durumunda mikrobiyotadaki bircok minicanlı hastalık yapıcı etkide bulunabilir ki bunun sonucunda, yangısal (infl ammatory) hastalıklar, aşırı şişmanlık, ya da seker hastaligi oryaya çıkabilir. Bir konağın bağırsak dışındaki mikrobiyotası da önemlidir ama biz bu kısa derlemede, göreceli öneminden ötürü, sağlıktahastalıkta, bağırsak mikrobiyotası ile bagisiklik dizgesi arasındaki ilişkiye odaklanacağız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Margulis L. Symbiotic theory of the origin of eukaryotic organelles; criteria for proof. Symp Soc Exp Biol. 1975;(29):21-38.
- 2. Carroll SB, Stephen Jay Gould (1941-2002): a wonderful life. Dev Cell. 2002 Jul;3(1):21
- 3. Blaser M, Bork P, Fraser C, Knight R and Wang J. The microbiome explored: recent insights and future challenges. Nature Reviews Microbiology 2013;11:213-17
- 4. Steven RG, Pop M, Robert, DeBoy T et al. Metagenomic Analysis of the Human Distal Gut Microbiome. Science, 2006;312:1355-59
- 5. Alkan, ŞŞ, Bağışıklık Nedir? (2018 de yayinlanacak)
- 6. Sender R, Fuchs S, Milo R. Are We Really Vastly Outnumbered? Revisiting the Ratio of Bacterial to Host Cells in Humans. Cell. 2016 164(3):337-40.
- 7. Funkhouser LJ, Bordenstein SR. Mom knows best: the universality of maternal microbial transmission. PLoS Biol. 2013;11:e1001631
- 8. Vyas U, Ranganathan N. Probiotics, prebiotics, and synbiotics: gut and beyond. Gastroenterol Res Pract. 2012;2012:872716
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Şefik Şanal Alkan
*
Bu kişi benim
Switzerland
Yayımlanma Tarihi
15 Kasım 2017
Gönderilme Tarihi
14 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
30 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 1