Aromaterapi
Öz
Aromaterapi; bitkilerden elde edilen aromatik esansiyel yağların fiziksel ve psikolojik iyilik hali için terapötik kullanımıdır. Aromaterapinin tarihi, arkeolojik araştırmalarda bulunan distilasyon cihazları ile esansiyel yağ ve diğer aromatik bitkilerin kullanımına dayanarak 5000 yıllık geçmişe sahiptir. Ortadoğu ve Eski Mısır’da parfüm ve iyileştirici özelliklerinden faydalanılmıştır. Ayurveda ve Çin Tıbbında da kullanımı oldukça yaygındır. Bitkiler iki çeşit yağ üretir; sabit yağlar ve esansiyel yağlar. Sabit yağlar gliserol esterleri ve yağ asitlerinden oluşur. Esansiyel yağlar tek bir botanik kaynaktan orijin alan uçucu, organik bileşikler karışımıdır. Esansiyel yağlar aslında bitkinin immün sisteminin bir parçasıdır, çevresel tehditlere karşı bir savunma mekanizmasıdır. Bu yağlar çeşitli distilasyon, soğuk sıkma veya ekstraksiyon metotları ile elde edilir. Literatürde kokuların insan beyni ve duyguları üzerine pek çok çalışma mevcuttur. Bu çalışmalar kokuların nörofizyolojik ve otonomik fonksiyonlar üzerinde etkili olduğunu ve bunun da fiziksel ve ruhsal durumumuzu etkilediğini göstermiştir. Ülkemizin coğrafik konumu ve ekolojik özellikleri sayesinde çok sayıda tıbbi ve aromatik bitki türü doğal olarak yetişmektedir. Ancak doğal kaynakların bilinçsiz kullanımı ve tahribatı tıbbi ve aromatik bitkilerin üretiminde sorun yaratmaktadır. Tıbbi ve aromatik bitkilerin üretim, hasat ve ihracat aşamalarında standart ve kalite konusunda sıkıntılar olduğu için üreticilere yönelik eğitimlere ağırlık verilmesi gerekmektedir. Türkiye’ de aromaterapi başlığı altında ayrı bir disiplin olmamakla beraber fitoterapinin altında değerlendirilir. Aromaterapi kişinin rahatsızlığına göre doktorunun uygun gördüğü inhalasyon, dâhilen ve haricen gibi çeşitli uygulamalarla kullanılabilir. Aromaterapide fayda zarar dengesini de kurmakta fayda vardır. Her ne kadar yan etkiler minimal düzeyde tanımlansa da bu tamamen zararsız oldukları anlamına gelmemektedir. O yüzden uygulayıcıların hekim olması ve ürünlerin de mutlaka konusuna hakim eczane ve eczacılar gözetiminde verilmesi önemli bir faktördür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Keville K, Green M. Aromatherapy: A Complete Guide to the Healing Art (2nd ed.). New York: Crossing Press; 2009.
- 2. Köse E, Sarsılmaz M, Ögetürk M. Öğrenme Davranışlarında Gül Esans Yağ Aromasının Rolü: Fırat Tıp Dergisi 2007; 12(3): 159-162.
- 3. Battaglia S. The Complete Guide to Aromatherapy (2nd ed.). Brisbane, Australia: Perfect Potion; 2004.
- 4. Solorzano-Santos F, Miranda-Novales MG. Essential Oils from Aromatic Herbs as Antimicrobial Agents: Current Opinion in Biotechnology 2012; 23(2): 136-141.
- 5. Buchbauer G, Jirovetz L, Jäger W, et al. Fragrance Compounds and Essential Oils with Sedative Effects upon Inhalation: J Pharm Sci 1993; 82(6): 660-4.
- 6. Şentürk N. Dermatolojide Aromaterapi: Türkiye Klinikleri Dermatoloji Dergisi Özel Konular 2013; 6(1): 26-35.
- 7. Lingan K. A Review on Major Constituents of Various Essential Oils and its Application: Translational Medicine 2018; 8(1).
- 8. Geleneksek ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği (2014), T.C. Resmi Gazete, 29158, 27 Ekim 2014.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Geleneksel, Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Tıp
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Tayfun Kanat
Bu kişi benim
0000-0002-5162-6797
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
2 Nisan 2019
Kabul Tarihi
28 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3
Cited By
Türkiye’de aromaterapinin etkisine yönelik yapılan hemşirelik tezlerinin incelenmesi
Turkish Journal of Clinics and Laboratory
https://doi.org/10.18663/tjcl.856492The Effect of Aromatherapy on Sleep and Quality of Life in Menopausal Women with Sleeping Problems: A Non-Randomized, Placebo-Controlled Trial
Complementary Medicine Research
https://doi.org/10.1159/000507751CERRAHİ HASTALARINDA GÖRÜLEN AĞRI, ANKSİYETE VE UYKU SORUNLARINDA AROMATERAPİNİN YERİ
Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.34108/eujhs.1040486KANSER HASTALARININ SEMPTOM YÖNETİMİNDE AROMATERAPİ KULLANIMI
Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi
https://doi.org/10.54803/sauhsd.837654The Harmony between Chemistry and Art: An Example of Artistic Dermocosmetics Chemistry Laboratory Practice
Journal of Chemical Education
https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.2c00843Cerrahi Uygulanan Hastalarda Aromaterapi Uygulamalarının Uyku Kalitesine Etkisi
Artuklu International Journal of Health Sciences
https://doi.org/10.58252/artukluder.1202465