Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Uygulamalarında Enfeksiyon Kontrol Önlemleri, Hijyen ve Çalışan/Hasta Güvenliği

Öz

Amaç: Geleneksel ve tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamaları, ilgili alanda sertifikası bulunan hekim ve/veya diş hekimi sorumluluğunda ve Sağlık bakanlığınca yetkilendirilmiş merkezlerde yapılması gerekmektedir. Eğitimler esnasında standart enfeksiyon kontrol önlemleri/hijyen ve enfeksiyonlarla alakalı temas bilgisi verilmekte birlikte yetersiz olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada GETAT uygulayan hekimlere klinikte enfeksiyon kontrol önlemleri/hijyen kurallarının önemini hatırlatma ve vurgulama amacıyla onların bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. 

Yöntem: Çalışma, demografik bilgiler ve literatürden destek alınarak hazırlanan GETAT kliniğinde hijyen uygulamalarını sorgulayan dijital anket ile hekimlere ulaşılmış, onların konu ile alakalı bilgi tutum ve davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Edinilen veriler istatistiksel olarak irdelenmiştir.

Bulgular: Toplam 103 katılımcının % 54.4 erkek, % 46.6 Pratisyen hekim, % 9.7 aile hekimi olup %38.8’sinin hekimlik tecrübesi 20 yıl ve üzerindedir. Hekimlerim %95.0’i en az bir GETAT sertifikasına sahip olup en çok alınan sertifika %64.3 oranında hacamat(kupa), %45.9 akupunktur, %34.7 ozon tedavisi, %33.7 sülük tedavisi olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %92.8’si hepatit B aşısı, %49.5’u tetanoz aşısı, %22.7’u da grip aşılarını yaptırmış olup %54.5’inin AntiHBs titresi 10 IU’nun üzerindedir. Hekimlerin % 65.7'ü Kesici delici aletleri özel atık torbalarında, %11.8'u ise kırmızı renkli tıbbi atık poşetlerinde biriktirmekte ya da zararsız hale getirmektedir. Katılımcıların %57.0’sı “delici kesici olmayan aletleri” kırmızı renkli tıbbi atık poşetlerine, %28.0 tüm atıklarla aynı poşete atmaktadır. Hekimlerin %72.5’ü GETAT uygulamalarında enfeksiyon kontrol önlemleri/hijyen konusundaki bilgi düzeyini yeterli bildirmiş, %86.2’si GETAT’ta yeterli hijyen kuralları uygulanmazsa Hepatit, HIV’in bulaşmasına neden olabileceğini düşünmektedir. GETAT uygulamalarından önce hastaların Hepatit B, C ve HIV test durumlarını soranlar %65.6 iken, %71,6’ü Hepatit B, C yada HIV (+) bir hastaya GETAT uygulamasında yaklaşımının değişebileceğini ifade etmiştir. Hastaya temas eden tüm malzemelerin tek kullanımlık olduğunu belirtenlerin oranı %73 iken %37.6’sının enfeksiyon hastalıklarına karşı sürekli koruyucu ekipman kullandıklarını; %61.3’ü ise klinikte eldivensiz çalışmadığını belirtmişlerdir. Hekimlerin %21’i GETAT uygulamalarının enfektif komplikasyonları olabileceğini ifade etmiş, %50.5’i delici kesici alet yaralanmalarında uygulanacak bir enfeksiyon kontrol prosedürü varlığını bildirirken, %35.6’sı son 5 yılda klinik içinde delici kesici alet yaralanmasına(iğne batması vs.) 1-3 kere maruz kaldığını bildirmiştir. Katılımcıların yarısından fazlası(%54.5) “GETAT uygulamaları ve hijyen” konusunda, ek bir eğitime gereksinim duyduklarını belirtmiştir.

Sonuç: Hijyen, tıbbi atık ve kan yolu ile bulaşan enfeksiyonlardan korunmada ilave eğitimin anlamlı olacağı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel ve tamamlayıcı Tıp,GETAT,Hijyen,Hepatit,HIV

Infection Control Measures, Hygiene and Employee / Patient Safety in Traditional and Complementary Medicine (T&CM) Applications

Öz

Aim: Traditional and complementary medicine (T&CM) applications should be performed under the responsibility of the physician and / or dentist who is certified in the relevant field and in the centers authorized by the Ministry of Health. During the trainings, standard infection control measures / hygiene and contact information related to infections are given and thought to be inadequate. In this study, it was aimed to determine the knowledge, attitudes and behaviors of  T&CM physicians in order to remind and emphasize the importance of infection control measures / hygiene rules in the clinic.

Method: The study was conducted with a digital questionnaire questioning hygiene practices in T&CM clinic which was prepared with the support of demographic information and literature, and their attitudes and behaviors related to the subject were determined. The data obtained were analyzed statistically.

Results: A total of 103 participants were 54.4% male, 46.6% general practitioner, 9.7% family physician and 38.8% had a professional experience of 20 years or more. 95.0% of physicians have at least one T&CM  certificate and the most obtained certificate was determined as 64.3% hijama (cupping therapy), 45.9% acupuncture, 34.7% ozone treatment and 33.7% leech treatment. 92.8% of the participants had hepatitis B vaccine, 49.5% had tetanus vaccine and 22.7% had flu vaccines. AntiHBs titers against Hepatitis B of 54.5% were over 10 IU. 65.7% of physicians accumulate or render cutter drill tools in special waste bags and 11.8% in red medical waste bags. 57.0% of the participants put “non-penetrating tools” in red medical waste bags and 28.0% in the same bag with all wastes. While 51.5% of the physicians strongly recommend T&CM applications to others, 72.5% found that the level of knowledge on infection control measures / hygiene in T&CM applications was sufficient. 86.2% of physicians think that if adequate hygiene rules are not applied in T&CM , It may cause hepatitis and HIV transmission. While 65.6% of the patients were asked about their Hepatitis B, C and HIV test status before T&CM administration, 71.6% of them stated that their approach to T&CM application could be changed to a Hepatitis B, C or HIV (+) patient. While 73% stated that all materials in contact with the patient were disposable and 37,6% used continuous protective equipment against infectious diseases; 61,3% reported that they did not work in the clinic without gloves. 21% of physicians stated that T&CM may have infective complications. While 50.5% of the physicians said that we have an infection control procedure to be used in stab wounds, 35.6% reported that they had been exposed to Sharp penetrating stab injuries 1-3 times in the last 5 years. More than half of the participants (54.5%) stated that they needed additional hygiene training on T&CM practices.

Conclusion: It was determined that additional training would be meaningful in the prevention of hygiene, medical waste and bloodborne infections. 

Anahtar Kelimeler

• Traditional and Complementary Medicine,T&CM,Hygiene,Hepatitis,HIV

Kaynakça

1. 1. https://www.who.int/traditional-complementary-integrative-medicine/about/en/ Erişim tarihi: 16 Eylül 2019
2. 2.https://getatportal.saglik.gov.tr/TR,24683/geleneksel-ve-tamamlayici-tip-nedir.html Erişim tarihi: 16 Eylül 2019
3. 3. Ray SC, Thomas DL. Hepatitis C. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, eds. Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed. Philadelphia, PA: Churchill Livingstone Elsevier, 2015: 1904-27.
4. 4. El-Ghitany EM, Wahab MA, Wahab EWA, Hassouna S, Farghaly AG. A comprehensive hepatitis C virus risk factors meta-analysis (1989-2013); Do they differ in Egypt? Liver Int; 2014. Article in Press.
5. 5. Madani TA. Hepatitis C virus infections reported in Saudi Arabia over 11 years of surveillance. Ann Saudi Med 2007;27:191-4.
6. 6. Narendranathan M. Leeches and hepatitis B. Lancet 1992;339:1362.
7. 7. Nehili M, Ilk C, Mehlhorn H, Ruhnau K, Dick W, Njayou M. Experiments on the possible role of leeches as vectors of animal and human pathogens: A light and electron microscopy study. Parasitol Res 1994;80:277-90.
8. 8. Karmochkine, M., Carrat, F., Dos Santos, O., Cacoub, P., & Raguin, G. (2006). A case-control study of risk factors for hepatitis C infection in patients with unexplained routes of infection. J Viral Hepat, Vol.13, No.11, pp. 775-782, ISSN 1352-0504

9. 9. Karaca, C., Cakaloğlu, Y., Demir, K., Ozdil, S., Kaymakoğlu, S., Badur, S., & Okten, A. (2006). Risk factors for the transmission of hepatitis C virus infection in the Turkish population. Dig Dis Sci, Vol.51, No.2, pp. 365-369, ISSN 0163-2116
10. 10. Walsh, B., Maguire, H., & Carrington, D. (1999). Outbreak of hepatitis B in an acupuncture clinic. Commun Dis Public Health, Vol.2, No.2, pp. 137-140, ISSN 1462-1843
11. 11. Wiwanitkit, V., HIV infection after Chinese traditional acupuncture treatment. Complement Ther Med, 2003;11(4): 272, ISSN 0965-2299
12. 12. Woo, P.C., Lin, A.W., Lau, S.K. and Yuen, K.Y. Acupuncture transmitted infections. British Medical Journal, 2010;340, 1147-1152.
13. 13. CDC. Guidance for Evaluating health-care personnel for hepatitis B virus protection and for administering postexposure management. MMWR 2013;62:10.
14. 14. U.S. Public Health Service. Updated U.S. Public Health Service Guidelines for the management of occupational exposures to HBV, HCV, and HIV and recommendations for postexposure prophylaxis. MMWR Recomm Rep 2001;50(RR-11):1-52.
15. 15. Güneş A. E., Akupunktur tedavisi sırasında doktorun aldığı mikrobiyolojik risklerin analizi: tek merkezli çalışma. Uluslararası geleneksel ve tamamlayıcı tıp kongresi 19 - 22 Nisan 2018 / İstanbul
16. 16. Piro S, Sammud M, Badi A et al. (2001). Hospital – acquired malaria transmitted by contamined gloves. Journal of Hospital Infection 47(2):156-158.