Sosyal Medyanın Müzakere Süreçlerini Yeniden Yapılandırması Üzerine Sistematik Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, sosyal medyanın müzakere süreçleri üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir çerçevede incelemek amacıyla 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış hakemli ve açık erişimli 34 akademik çalışma üzerinden sistematik literatür taraması yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmada açık kodlama ve tematik analiz teknikleri kullanılarak dört ana tema belirlenmiştir: (i) sosyal medyada bilgi akışı ve zayıf sinyaller, (ii) dijital kimlik ve kimlik müzakereleri, (iii) elektronik müzakere sistemleri ve çevrimiçi iletişim, (iv) aktivizm ve toplumsal hareketlerde sosyal medya stratejileri. Bulgular, sosyal medyanın yalnızca bir iletişim aracı değil; bireysel, kurumsal ve toplumsal düzeylerde müzakere davranışlarını, güç ilişkilerini ve karar alma süreçlerini dönüştüren yapısal bir müzakere alanı hâline geldiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, sosyal medyanın çağdaş müzakere pratiklerindeki rolünü bütüncül bir model üzerinden açıklayarak literatüre kuramsal ve uygulamaya dönük katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal medya
• müzakere süreçleri
• dijital kimlik
• zayıf sinyaller
• elektronik müzakere
• dijital aktivizm

A Systematic Review on How Social Media Reshapes Negotiation Processes

Öz

This study aims to examine the effects of social media on negotiation processes within a multidimensional framework through a systematic literature review of 34 peer-reviewed and open-access academic studies published between 2010 and 2025. Using open coding and thematic analysis techniques, four main themes were identified: (i) information flow and weak signals in social media, (ii) digital identity and identity negotiations, (iii) electronic negotiation systems and online communication, and (iv) social media strategies in activism and social movements. The findings reveal that social media has evolved beyond being merely a communication tool and has become a structural negotiation arena that transforms negotiation behaviors, power relations, and decision-making processes at individual, organizational, and societal levels. By conceptualizing the role of social media in contemporary negotiation practices through an integrative thematic model, this study provides both theoretical and practical contributions to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Social media
• negotiation processes
• digital identity
• weak signals
• electronic negotiation
• digital activism

Kaynakça

1. Adıgüzel, O. H. (2019). Yeni Toplumsal Hareketlerde Yeni Medya Etkisi: Kuzey Ormanları Savunması Örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(3), 1655-1674. https://doi.org/10.19145/e-gifder.582953
2. Algül, F. (2016). Yeni toplumsal hareketler ve sosyal medya: Kuzey ormanları savunması hareketine yönelik bir örnek olay incelemesi. Marmara İletişim Dergisi (22), 139-152. https://dergipark.org.tr/en/pub/maruid/issue/22158/238055
3. Aydın, S. (2017). Müzakereci Demokrasi Modeli’nin kamusal alanı: Nasıl bir iletişim özgürlüğü? The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 7(1), 139–149. https://doi.org/10.7456/10701100/012
4. Bak, S. (2023). Jürgen Habermas’ın iletişimsel eylem kuramı çerçevesinde müzakereci demokrasi. Uluslararası Sosyal Medya ve İletişim Araştırmaları Dergisi. (6), 102-126. https://doi.org/10.29228/smacjournal.67342
5. Balcı, Ş., Karakoç, E., & Öğüt, N. (2020). Sağlık Çalışanları Arasında Sosyal Medya Bağımlılığı: İki Boyutlu Benlik Saygısının Rolü. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (33), 296-317. https://doi.org/10.31123/akil.693279
6. Çat, K. A., Koçak, M. C., & Toprak, Ö. (2021). Sosyal Medya Bağımlılık Düzeyinin Yaşam Memnuniyetine Etkisi Üzerine Saha Araştırması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2021(56), 185-202.https://doi.org/10.47998/ikad.999223
7. Çömlekçi, M. F. (2019). Dı̇jı̇talleşen Dı̇ploması̇ ve Sosyal Medya Kullanımı: Büyükelçı̇lı̇k Facebook Hesapları Üzerı̇ne Bı̇r Araştırma. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 1-13. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/588549
8. Dağtaş, E., & Atik, K. (2024). İnternetin Kamusal Alan/Mekân Olarak Değerlendirilmesi: Quora ve Ekşi Sözlük Örnekleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (47), 170-197. https://doi.org/10.31123/akil.1488688

9. Freelon, Deen and McIlwain, Charlton D. and Clark, Meredith, Beyond the Hashtags: #Ferguson, #Blacklivesmatter, and the Online Struggle for Offline Justice (February 29, 2016). Center for Media & Social Impact, American University, Forthcoming, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2747066 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2747066
10. Göksu, V. (2024). Kamusal Alan ve Kamuoyu İle İlişkisi Bağlamında Sosyal Medyanın Demokrasiye Etkileri Ve E-Demokrasi Kavramı. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5(3), 529-547. https://doi.org/10.58702/teyd.1519916 Gümüş, S. (2023). Sosyal Medyanın Kamusal Alan Temsiliyeti Üzerine Bir Tartışma. 4. BOYUT Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi (22), 21-48. https://doi.org/10.26650/4boyut.2023.1264171
11. Halpern, D., & Gibbs, J. (2013). Social media as a catalyst for online deliberation? Exploring the affordances of Facebook and YouTube for political expression. Computers in Human Behavior, 29(3), 1159–1168. https://doi.org/10.1016/j.chb.2012.10.008
12. Hatta, T., & OHBUCHI, K. I. (2003). An experimental study of electronic negotiation: Content analysis of verbal interactions focusing on the effects of correctability and exitability. Psychologia, 46(2), 129-139. https://doi.org/10.2117/psysoc.2003.129
13. Jones, L. K. (2019). #BlackLivesMatter: An Analysis of the Movement as Social Drama. Humanity & Society, 44(1), 92-110. https://doi.org/10.1177/0160597619832049
14. Karaca, M. (2025). Dijital Aktivizm Bağlamında Yeni Toplumsal Hareketler: Ulusal Alan Yazın Üzerinden Sistematik Literatür Taraması. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, (10), 93–117. https://doi.org/10.5281/zenodo.17208127
15. Kavut, S. (2020). Kimliğin Dönüşümü: Dijital Kimlikler. Selçuk İletişim, 13(2), 987-1008. https://doi.org/10.18094/josc.691445
16. Kaya, S. (2021). Sosyal Medya Kullanıcılarının Dijital Kimlik İnşası Sürecinde Kültürel Faaliyet ve Sanat ile İlgili Paylaşımlarının Rolü. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(4), 1403-1419. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tojdac/issue/64720/963589
17. Kitchenham, B. (2004). Procedures for performing systematic reviews (Technical Report TR/SE-0401). Keele University. Erişim: 18.11.2025 https://www.inf.ufsc.br/~aldo.vw/kitchenham.pdf
18. Kolb D. M. (2009). Too Bad for the Women or Does It Have to Be? Gender and Negotiation Research over the Past Twenty‐Five Years. Negotiation Journal, 25(4): 515–531. https://doi.org/10.1111/j.1571-9979.2009.00242.x
19. Kurtoğlu, E., & Aydın, H. (2023). Sosyal Medya Bağımlılığının ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusunun Tüketim Davranışlarına Etkileri Üzerine Bir Araştırma. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 18(72), 356-379. https://doi.org/10.19168/jyasar.1281329
20. Loader, B. D., & Mercea, D. (2011). Networkıng Democracy? Social Media İnnovations And Participatory Politics. Information, Communication & Society, 14(6), 757–769. https://doi.org/10.1080/1369118X.2011.592648
21. Manikarnika, M. Y. (2017). Social media impact on Telangana movement. International Journal of Media, Journalism and Mass Communications, 3(3). 38-40. https://doi.org/10.20431/2454-9479.0303006
22. Nadkarni, A., & Hofmann, S. G. (2012). Why Do People Use Facebook?, Personality And İndividual Differences, 52(3), 243–249. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.11.007
23. Pang, L. (2017). Retheorizing the Social: The Use of Social Media in Hong Kong’s Umbrella Movement. Social Text, 35 (3 (132)): 71–94. https://doi.org/10.1215/01642472-3968810
24. Parthasarathi, P., & Kumari, G. (2021). The role and impact of social media on online social movements: An analysis of “ALS Ice Bucket Challenge” in India. Journal of Media Research, 14(1), 102–119. https://doi.org/10.24193/jmr.39.7
25. Sarıoğlu, E. B. (2020). Sosyal Medyada Adalet Kavramı: Kadına ve Çocuğa Yönelik Şiddetin Sosyal Medyadaki Yansımaları. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(45), 291-317. https://doi.org/10.17498/kdeniz.664868
26. Saul, P. (2006). Seeing the future in weak signals. Journal of Futures Studies, 10(3), 93-102 https://jfsdigital.org/wp-content/uploads/2014/01/103-E02.pdf
27. Sebenius, J.K., Cook, B., Lax, D., Fortgang, R., Silberberg, I. and Levy, P. (2021). Dealmaking Disrupted: The Unexplored Power of Social Media in Negotiation. Negotiation Journal, 37, 97-141. https://doi.org/10.1111/nejo.12354
28. Stohl, C., Etter, M., Banghart, S. (2017). Social Media Policies: Implications for Contemporary Notions of Corporate Social Responsibility. Journal of Business Ethics, vol. 142, 413–436 https://doi.org/10.1007/s10551-015-2743-9
29. Sutrisno, S., Purnomo, S. H., & Purba, J. H. V. (2023). Optimizing Business Management Strategies in the Social Media Era: Facing New Year Challenges with Digital-Based Excellence. Journal of Contemporary Administration and Management, 1(3), 251–257. https://doi.org/10.61100/adman.v1i3.90
30. Şener, E. (2018), Bilgi Yönetim Süreci ve Stratejik Öngörü Kesişiminde Bir Yaklaşım: Ufuk Taraması, BMIJ, (2018), 6(4): 920-934. http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v6i4.278
31. Terzioğlu, D. (2024). Kamuyu Güçlendirici Karşı Hegemonik Eylemlilik Mekânı Olarak Sosyal Medya; Sosyal Medyada Katılıma Dair Bibliometrik Bir Analiz. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi (17), 38-49. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akmyosb/issue/85726/1480085
32. Tuna, C. P., & Türkölmez, O. (2023). Yeni Toplumsal Hareketler ve Dijital Aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240. https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396
33. Turetsky, K.M., Curley, J.P., Carter, A.B., & Purdie-Greenaway, V. (2023) Explaining the gender gap in negotiation performance: Social network ties outweigh internal barriers. Journal of Social Issues, 79, 50–78. https://doi.org/10.1111/josi.12536
34. Yau, A., Marder, B., & O'Donohoe, S. (2020). The role of social media in negotiating identity during the process of acculturation. Information Technology & People, 33(2), 554–575. https://doi.org/10.1108/ITP-09-2017-0305
35. Yavuz, N. (2022). Sosyal Bilimlerde Sistematik Literatür Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (51), 347-360. https://doi.org/10.30794/pausbed.1134606
36. Yenice, A., Pirtini, S., & Ataman, G. (2018). Sosyal Medyada Kriz Yönetimi ve Kurum İtibarı ile İlişkisi Üzerine Bir Model Uygulaması. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(3), 1-20.https://dergipark.org.tr/tr/pub/klujfeas/issue/39222/397970