Araştırma Makalesi

Bektaşi Fıkralarını Nazma Çeken Bir Kitabın Hikâyesi: Metin Eloğlu ve Oğuz Tansel’in “Bektaşi Dedikleri” Kitabı

Cilt: 8 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Bektaşi Fıkralarını Nazma Çeken Bir Kitabın Hikâyesi: Metin Eloğlu ve Oğuz Tansel’in “Bektaşi Dedikleri” Kitabı

Öz

Bu çalışmada, Bektaşi fıkralarının nazma çekilmesiyle oluşturulmuş Bektaşi Dedikleri adlı kitabın hazırlanması ve yayımlanması süreçleri ele alınmıştır. Fıkraları nazma çekerek kitabı hazırlayanlar; şair, yazar ve halk bilimi araştırmacısı Oğuz Tansel ile şair, yazar ve ressam Metin Eloğlu’dur. Kitapta ayrıca, Tansel’in hocası ve dostu olan Pertev Naili Boratav’ın kaleme aldığı, sunuş niteliğinde, “Bektaşilik ve Bektaşi Fıkraları Üzerine Birkaç Söz” başlıklı yazı ve ressam Abidin Dino’nun fıkralarla ilgili desenleri yer almaktadır. Çalışmalarına 1962 yazında karar verilen ve başlanan kitabın tamamlanması 1966-1967 yıllarını bulmuş; ancak kitabın yayımlanması 1970 yılında mümkün olabilmiştir. Çalışmada, kitabın öncelikle hazırlanması; ardından da tamamlandıktan sonra yayımlanması sürecinde yaşanan zorluklar mümkün olduğunca ayrıntılı bir şekilde ele alınıp değerlendirilmeye ve kitabın hazırlanıp yayımlanması sürecinin 8 yılı geçmesinin nedenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede gecikmenin nedenleri olarak her iki şairin de diğer çalışmaları, sağlık sorunları, hem kendileri ayrı şehirlerde (İstanbul ve Konya) hem de kitaba katkı sunacak olan Boratav ve Dino başka bir ülkede (Fransa) yaşıyor olmasına karşın ortak bir çalışma yapmaktan kaynaklanan zorluklar, 1966 yılında kitap tamamlanmak üzereyken benzer nitelikli başka bir kitabın yayımlanması ve dönemin siyasi koşulları çerçevesinde yayınevleriyle yaşanan sıkıntılar gibi noktalar tespit edilmiştir. Aslında kitabın, 1960’lı yıllardan bugüne Türkiye’deki kültür, sanat ve edebiyat atmosferi hakkında önemli bilgiler veren hikâyesi; hem Türk halk edebiyatı hem de modern Türk edebiyatı araştırmaları için önem arz etmektedir. Bu bakımdan kitabın hikâyesi hakkındaki tüm bu bilgi, tespit ve değerlendirmeler; bugün ve gelecekte hem sanatçılar hem edebiyat araştırmacıları hem de yayıncılar için yol gösterici niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi.
  2. Ayçiçek, Y. A. (2015). Bektaşi’nin biri / şiirleştirilmiş Bektaşi fıkraları. İstanbul: Demos Yayınları.
  3. Boratav, P. N. (1970). Bektaşilik ve Bektaşi fıkraları üzerine birkaç söz. Metin Eloğlu ve Oğuz Tansel, Bektaşi dedikleri, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, ss. 5-14.
  4. Boratav, P. N. (1983). Bektaşilik ve Bektaşi fıkraları üzerine birkaç söz. Folklor ve edebiyat (1982)-II, İstanbul: Adam Yayınları, ss. 318-327.
  5. Bozyiğit, A. E. (1990). Nasreddin Hoca fıkralarının şiir diliyle anlatımı. I. milletlerarası Nasreddin Hoca sempozyumu bildirileri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, ss. 41-55.
  6. Çakıroğlu, A. (1987). Nasreddin Hoca “şiir diliyle fıkralar”. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  7. Çarboğa, K. (2016). Şiir dilinde Nasreddin Hoca hikâyeleri. Ankara: Elips Yayınları.
  8. Çetin, İ. (1997). Manzum Nasreddin Hoca fıkraları. Uluslararası Nasreddin Hoca bilgi şöleni (sempozyumu) bildirileri, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, ss. 115-122.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alevilik Bektaşilik Araştırmaları , Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çevik, M. (2025). Bektaşi Fıkralarını Nazma Çeken Bir Kitabın Hikâyesi: Metin Eloğlu ve Oğuz Tansel’in “Bektaşi Dedikleri” Kitabı. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 192-213. https://doi.org/10.48174/buaad.1835685