Yeni Başlayanlar için Müziksel Okuma Eğitiminde Bilgisayarlı Görünün Kullanılması ve Etkililiğinin Sınanması

Yıl 2026, Sayı: Advanced Online Publication, 1 - 17, 03.03.2026

Ferhat Kadir Pala , Zeynep Yadigaroğlu

https://doi.org/10.48174/buaad.1864562

https://izlik.org/JA64YA67AU

Öz

Müzik eğitimi, yeni başlayanlar için ilk etapta anlaması zor olan; dizek, perde, porte, aralık, anahtar, hız işaretleri, suslar, ölçüler ve elbette notalar gibi birçok sembolü ve farklı kavramı içinde barındırmaktadır. Çok çeşitli sembollerin kullanıldığı parçaların ayrıca ritmik, melodik ve armonik yapısı da yeni başlayanlar için zorluklara neden olmaktadır. Bu noktadan hareketle bu araştırmada, yeni başlayanlar için müziksel okuma çalışmalarını kolaylaştıracak Türkçe müzik terminolojisine uygun bir bilgisayarlı görü uygulaması geliştirilmiş ve etkililiğini sınanmıştır. Böylece müziğe yeni başlayanların kendi kendilerine ve kendi hızlarında çalışmaları, içsel güdülenmelerinin artırılması, müziksel sembollerin daha hızlı ve kayıpsız öğrenilebilmeleri sağlanmıştır. Tek grup ön test son test deneysel desenin kullanıldığı çalışmada, çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Aksaray il merkezinde faaliyet gösteren Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı Piri Mehmet Paşa Ortaokulu’nda öğrenimine devam etmekte olan 7. sınıf öğrencileri (n20) oluşturmaktadır. İki aşamalı olarak tasarlanan araştırmanın ilk aşamasında araştırmacılar tarafından bilgisayarlı görü uygulaması geliştirilmiştir. İkinci aşamada ise geliştirilen uygulamanın testi yapılarak, etkililiği sınanmıştır. Uygulama sürecinde, geliştirilen bilgisayarlı görü uygulaması kullanılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, öğrencilerin görsel ve işitsel hafızalarının güçlendiği; nota isimlerini aklında tutan öğrencilerin kağıtlarına hatırladıkları nota adlarını yazarak daha iyi sonuç aldıkları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

müziksel okuma , bilgisayarlı görü , müzik eğitimi

Etik Beyan

Çalışma, Aksaray Üniversitesi araştırma ekibi üniversite etik kurulu tarafından onaylanmıştır (Onay Numarası/ID: 2022-08-28).

Destekleyen Kurum

Aksaray Üniversitesi

Proje Numarası

2024-011

Using Computer Vision in Sight-Reading Education for Beginners and Testing Its Effectiveness

https://izlik.org/JA64YA67AU

Öz

Music education involves many symbols and different concepts that are difficult for beginners to understand at first. These include notes, clefs, intervals, keys, tempo markings, rests, measures, etc., and of course, musical notation. The rhythmic, melodic, and harmonic structure of pieces that use such a variety of symbols also causes difficulties for beginners. Based on this, this study developed and tested the effectiveness of a computer vision application suitable for Turkish music terminology to facilitate sight reading exercises for beginners. This enabled beginners to work independently and at their own pace, increased their intrinsic motivation, and allowed them to learn musical symbols more quickly and without loss. In this study, which used a single-group pretest-posttest experimental design, the study group consisted of 7th-grade students (n=20) continuing their education at Piri Mehmet Paşa Middle School, affiliated with the Ministry of National Education and operating in the Aksaray city center during the 2024-2025 academic year. The researchers developed a computer vision application in the first phase of the two-phase study. In the second phase, the developed application was tested. Data was collected through observation and interviews. The computer vision application developed was used during the application process. Analysis of the data revealed that visual and auditory memory was strengthened; students who remembered note names achieved better results by writing down what they remembered on their papers.

Anahtar Kelimeler

sight reading , computational vision , music education

Etik Beyan

The study was approved by the research team’s university ethics committee of Aksaray University (Approval Number/ID: 2022-08-28)

Destekleyen Kurum

Aksaray University

Proje Numarası

2024-011

Kaynakça

• Atasoy, M. (2023). Müzik eğitim teknolojilerinin incelenmesi, müzik öğretmenlerinin teknoloji farkındalıkları ve teknolojiyi kullanma seviyeleri. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Ayhan,A., & Ertekin, B. (2017). Notasyon videoları yoluyla solfej eğitimi çalışmaları üzerine bir değerlendirme: Müzikolaj örneği. Uluslarası Eğitim Teknolojileri Sempozyumu, 34-46.
• Benward, B. & Saker, M. (1977) Music - In Theory and Practice - Volume I.
• Bruner, J. (1996). The culture of education. Cambridge, MA: Harvard University.
• Calvo-Zaragoza, J., Hajič Jr, J. ve Pacha, A. (2020). Understanding optical music recognition. arXiv preprint arXiv:2004.03361.
• Caravello, M. J. (2017). Popular Music's Influence on Student Engagement in Middle School String Programs on Long Island, New York (Doktora tezi). ProQuest Dissertations and Theses Global’dan erişilmiştir.
• Cremata, R. (2010). The use of music technology across the curriculum in music education settings: Case studies of two universities. Boston University.
• Cortez, M. (2017). Tech in the Music Classroom Creates Efficiencies, Improves Accessibility, Ed Tech: Focus on K12, https://edtechmagazine.com/k12/article/2017/08/tech-musicclassroom-creates-efficiencies-improves-accessibility sayfasından erişilmiştir.
• Ercan, N. (2016). Piyano eğitimi alan öğrencilerde görsel eğitimin önemi karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(39), 205-214.
• Güven, G., & Sülün, Y. (2012). Bilgisayar destekli öğretimin 8. sınıf fen ve teknoloji dersindeki akademik başarıya ve öğrencilerin derse karşı tutumlarına etkisi. Journal of Turkish Science Education, 9(1), 68-79.
• Jelen, B. (2013). Türkiye'de müzik öğretmeni yetiştirme sürecinde piyano eğitiminde karşılaşılan sorunlar. Rast Müzikoloji Dergisi, 1(1), 258-285.
• Kalkan, H. (2021). Konservatuvarlarda solfej ve dikte dersleri için örnek bir uygulama önerisi. Uluslararası Müzik ve Sahne Sanatları Dergisi, (5), 40-49.
• Karkın, A. M., & Ercan, B. A. Ş. (2016). Başlangıç solfej ve dikte öğretiminde ezgi kalıpları modelinin uygulanması örneği. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(13), 199-209.
• Kır, F. İ. (2018). Ortaokul müzik öğretmenlerinin blok flüt eğitiminde karşılaştıkları sorunlar. [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Kocakaplan, Y. (2018). Müzik öğretmeni adaylarının mobil cihazlardaki müzik uygulamalarını kullanım durumları. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Kocakaplan, Y. (2025). Türkiye’deki Müzik Öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (Tpab) Öz Yeterliklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi (Bir Delphi Çalışması), [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Lehmann, A. C. &McArthur, V. B. (2002). Sight-reading. R. Parncutt ve G. E. McPherson (Ed.), The science and psychology of music performance: Creative strategies for teaching and learning içinde (s. 135-150). Oxford University Press.
• Levendoğlu, N.O. (2004) Teknoloji destekli çağdaş müzik eğitimi, 1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öğretmeni Yetiştirme Sempozyumu https://www.muzikegitimcileri.net/bilimsel/bildiri/O-Levendoglu.pdf sayfasından erişilmiştir
• Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
• Mishra, P. & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017-1054.
• Nart, S. (2016). Music Software in the Technology Integrated Music Education. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 15(2), 78-84.
• Nielsen, J. (2012). How many test users in a usability study. Nielsen Norman Group, 4(06).
• Özgül, Y. (2019). Deşifre şarkı söyleme eğitimi üzerine genel yaklaşımlar. SED-Sanat Eğitimi Dergisi, 7(2), 135-159.
• Pitts, A. & Kwami, R. M. (2002). Raising students' performance in music composition through the use of ınformation and communications technology (ıct): a survey of secondary schools in England. British Journal of Music Education, 19(1), 61-71.
• Prenksy, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1–6.
• Sloboda, J. A. (1984). The musical mind: The cognitive psychology of music. Oxford University Press.
• Yener, S. (2005). Müzik eğitiminde bilgisayar teknolojisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, I. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi web sayfasından erişilmiştir.
• Zatorre, R. J., & Halpern, A. R. (2005). Mental concerts: musical imagery and auditory cortex. Neuron,47(1), 9-12.