Dijital Çağda Din Eğitimi: Web 2.0 Araçlarının Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Yeterliliklerine Katkısı

Öz

Günümüzde yaşamın her alanına etki eden teknolojik gelişmeler küresel ölçekte değişikliklere sebep olmaktadır. Yaşamın her alanında olduğu gibi teknolojik araçların kullanımı eğitim alanında da hızla yaygınlaşmaktadır. Eğitimde yaşanan dijital dönüşümde öğretmenlerin rolü büyük önem arz etmektedir. 21. yüzyılda öğretmenlerde aranan yeterlilikler arasında teknoloji ve dijital araçlardan eğitim-öğretim ve değerlendirme süreçlerinde yararlanabilme yer almaktadır. Bu bağlamda bu çalışma Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmen adaylarının dijital öğretmen yeterlilik düzeylerini ve Web 2.0 araçlarının kullanımına yönelik aldıkları eğitimin dijital öğretmen yeterliliklerine etkisini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Karabük Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğrencileriyle gerçekleştirilen araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Seçkisiz örnekleme ile belirlenen deney ve kontrol gruplarına araştırma başında uygulanan “Dijital Öğretmen Yeterlilik Ölçeği” ön-test verileriyle katılımcıların dijital öğretmen yeterliliklerinin iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Deney grubuna Web 2.0 araçlarından “Kahoot, Wordwall, Mindmup, Mentimeter”in kullanımına yönelik verilen eğitimin dijital öğretmen yeterlilik ölçeğinden alınan puan ortalamasını artırdığı, deney grubu ve kontrol grubu son-test puan ortalamalarının deney grubu lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı anlaşılmıştır. Deney grubu bağımlı gruplar t-testi sonucuna göre “kaynak geliştirme” alt boyutunda ön-test ve son-test puanları arasındaki fark istatiksel olarak anlamlıdır. Elde edilen bu veriler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmen adaylarının dijital becerilerinin artırılmasında Web araçlarının kullanımına yönelik eğitilmelerinin yararını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Din Eğitimi
• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
• Dijitalleşme
• Dijital Öğretmen Yeterliliği
• Web Araçları

Destekleyen Kurum

Karabük Üniversitesi BAP Koordinatörlüğü

Proje Numarası

KBÜ-BAP-ABP-072

Etik Beyan

Bu çalışma için Karabük Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’ndan 03.01.2025 tarih ve 2025/01(40) sayılı izinle etik onay alınmıştır.

Teşekkür

Araştırmayı destekleyen Karabük Üniversitesi BAP Koordinatörlüğü'ne teşekkürlerimi sunarım.

Religious Education in the Digital Age: The Contribution of Web 2.0 Tools to the Digital Competence of Religious Culture and Ethics Teacher Candidates

Öz

Technological advancements, which influence every aspect of life today, are driving changes on a global scale. Just as in every other area of life, the use of technological tools is rapidly becoming widespread in the field of education. Teachers play a crucial role in the digital transformation taking place in education. Among the competencies sought in teachers in the 21st century is the ability to utilize technology and digital tools in teaching, learning, and assessment processes. In this context, this study aims to determine the digital teaching competency levels of prospective Religious Culture and Ethics teachers and the effect of the training they received on the use of Web 2.0 tools on their digital teaching competencies. In the study conducted with students from the Faculty of Theology at Karabük University, the experimental research model was employed among quantitative research methods. Using random sampling, the “Digital Teacher Competency Scale” pre-test administered to the experimental and control groups at the beginning of the study revealed that participants’ digital teacher competencies were at a good level. It was found that the training provided to the experimental group on the use of Web 2.0 tools—“Kahoot, Wordwall, Mindmup, and Mentimeter”—increased the average score on the digital teacher competency scale, and that the post-test average scores of the experimental and control groups differed significantly in favor of the experimental group. According to the results of the paired t-test for the experimental group, the difference between pre-test and post-test scores in the “resource development” sub-dimension is statistically significant. These findings demonstrate the benefits of training prospective Religious Culture and Ethics teachers in the use of Web tools to enhance their digital skills.

Anahtar Kelimeler

• Religious Education
• Religious Culture and Ethics
• Digitalization
• Digital Teaching Competency
• Web Tools

Destekleyen Kurum

Karabük University Research Project Coordination Office (BAP)

Proje Numarası

KBÜ-BAP-ABP-072

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Ethics Committee for Social and Human Sciences Research at Karabük University, dated 3 January 2025 and numbered 2025/01(40).

Teşekkür

I would like to express my gratitude to the Research Project Coordination Office at Karabük University for supporting this research.

Kaynakça

1. Akbaş, Seda - Yünkül, Eyup. “Sınıf Öğretmenlerinin Web 2.0 Araçları Kullanımı Yetkinliklerinin Öğretmen Görüşleri Doğrultusunda İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13/1 (2024), 93-110. https://doi.org/10.33206/mjss.1287016
2. Arslan, Serpil. İlkokullarda ve Ortaokullarda Görev Yapan Öğretmenlerin Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
3. Ata, Figen. Üniversite Öğrencilerinin Web 2.0 Teknolojilerini Kullanım Durumları İle Bilgi Okuryazarlığı Öz-Yeterlik Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
4. Baloğlu, Özge Özçelik. “Teknolojik Bir Dönüşüm Olarak Dijitalleşme Kavramı ve Etkileri”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 13/2 (2023), 1189-1210. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1276723
5. Beyaz Özbey, İlknur. “Dijitalleşme, Sosyal Medya Ve Risk Toplumu”. İmgelem 6/10 (2022), 141-158. https://doi.org/10.53791/imgelem.1053815
6. Beydoğan, Hacı Ömer. “Dijitalleşme Sürecinde Okul Temeli Program Geliştirme”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 6/Özel Sayı (25 Nisan 2022), 41-58.
7. Bişirici, Ali - Gülbahar, Bahadır. “Ortaokul Öğretmenlerinin Dijital Yeterlikleri İle Bilgi ve İletişim Teknolojilerine İlişkin Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Pearson Journal Of Social Sciences & Humanities 8/23 (2023), 102-122. https://doi.org/10.5281/ZENODO.7777463
8. Büyüköztürk, Şener vd. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 34. Baskı., 2023. Calvani, Antonio vd. “Digital Competence In K-12. Theoretical Models, Assessment Tools and Empirical Research”. Analisi 40 (2010), 157-171.

9. Çetin, Hilal - Arslan, Aysel. “Sınıf Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Öğretimi ve Web 2.0 Araçlarının Kullanımına İlişkin Yeterlikleri”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/3 (31 Aralık 2025), 2375-2402. https://doi.org/10.37217/tebd.1625380
10. Çetin, Mehmet. “Öğretmenlik Mesleği Dünü Bugünü ve Yarını”. Farklı Boyutlarıyla Öğretmenlik. ed. Ekrem Levent İlhan. 25-47. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2022.
11. Darren, George - Mallery, Paul. Darren George - Paul Mallery, IBM SPSS Statistics 25 Step by Step: A Simple Guide and Reference. New York: Rouledge, 15. Baskı., 2018.
12. Ekici, Yakup. Afyonkarahisar ilinde Görev Yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Tutumları ve Bu Tutumları Etkileyen Faktörler. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
13. Erol, Sedat - Aydın, Erkan. “Digital Literacy Status of Turkish Teachers”. International Online Journal of Educational Sciences 13/2 (2021), 620-633.
14. Ferrari, Anusca. Digital Competence in Practice: An Analysis of Frameworks. Luxembourg: Publications Ofiice of the European Union, 2012.
15. Fidan, Mustafa - Cura Yeleğen, Hatice. “Öğretmenlerin Dijital Yeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi ve Dijital Yeterlik Gereksinimleri”. Ege Eğitim Dergisi 23/2 (2022), 150-170. https://doi.org/10.12984/egeefd.1075367
16. Gillpatrick, Tom. “Innovation and the Digital Transformation of Education”. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi 5/3 (2020), 194-202.
17. Gümüş, Muhammed Murat. Öğretmenlerin Dijital Yeterlikleri. Amasya: Amasya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
18. Gür Erdogan, Duygu vd. “The Relationship between Lifelong Learning Trends, Digital Literacy Levels and Usage of Web 2.0 Tools with Social Entrepreneurship”. Croatian Journal of Education 21/1 (2019). https://doi.org/10.15516/cje.v21i1.2989
19. İpek, Yasemin - Öncü, Ali. “4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticilerinin Teknoloji Yeterlilikleri Hakkında Bir Karma Yöntem Araştırması”. Dini Araştırmalar 25/62 (2022), 111-148. https://doi.org/10.15745/da.1104341
20. Kalkan, Faruk - Topcu, Zühal. “Dijitalleşme Sürecinde Okul Yöneticilerinin Rolü: Öğretmenlerin Beklentileri ve Öneriler”. Trakya Eğitim Dergisi 16/1 (2026), 44-80. https://doi.org/10.24315/tred.1529729
21. Karagöz, Yalçın. SPSS AMOS META Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Ankara: Nobel, 2023.
22. Karagöz, Yalçın. SPSS AMOS META Uygulamalı İstatistiksel Analizler. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2019.
23. Karakaş, H. Sekine vd. Belge Yönetimi ve Arşiv Terimleri Sözlüğü. Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, 2009.
24. Karakuş, Gülçin - Ocak, Gürbüz. “Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Öz-yeterlilik Becerilerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/1 (2019), 129-147. https://doi.org/10.32709/akusosbil.466549
25. Kıymet, Çağlar - Çakır, Recep. “Ortaöğretim Öğretmenlerinin Acil DurumUzaktan Öğretimine Yönelik Tutumları, Dijital Yeterlilikleri ve Deneyimlerinin İncelenmesi”. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama 13/1 (2023), 101-133.
26. Kocaman Karoğlu, Aslıhan vd. “Toplum 5.0 Sürecinde Türkiye’de Eğitimde Dijital Dönüşüm”. Üniversite Araştırmaları Dergisi 3/3 (2020), 147-158.
27. Koçoğlu, Bülent - Göküş, Şeref. “İmam-Hatip Lisesi Meslek Derslerinin Öğretiminde Dijital Araçların Rolü”. İlahiyat Akademi 21 (29 Haziran 2025), 233-260. https://doi.org/10.52886/ilak.1638781
28. Kozan, Mehmet - Bulut Özek, Müzeyyen. “BÖTE Bölümü Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeyleri ve Siber Zorbalığa İlişkin Duyarlılıklarının İncelenmesi”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 29/1 (2019), 107-120. https://doi.org/10.18069/firatsbed.538657
29. Köksal, Döne - Canlı, Suzan. “Öğretmenlerin Dijital Yeterliliklerinin İncelenmesi”. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi) 8/1 (2024), 1-21.
30. Kulaca, İlhan vd. “The Effect of Web 2.0 Supported Social Studies on the Digital Literacy Skills of Secondary School Students”. Journal of Theoretical Educational Science 17/3 (2024), 539-562.
31. Latorre, Marino. “WEB 1.0, 2.0, 3.0 ve 4.0’ın Tarihi”. çev. Özgür Yılmaz. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 8/2 (2021), 344-350.
32. Özcan, Mehmet - Keski̇n, Bekir. “Dijitalizasyon Bağlamında Sosyal Dönüşüm”. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 16/29 (2020), 2215-2229. https://doi.org/10.26466/opus.775748
33. Özden, Aybike Tuba. “1.0’dan 5.0’a Dünya: Web, Pazarlama, Endüstri̇ ve Toplum”. Journal of Business in The Digital Age 5/1 (2022), 29-44. https://doi.org/10.46238/jobda.1003371
34. Özden, Mehtap - Örge Yaşar, Funda. “Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Dijital Yeterlikleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 12/3 (2024), 516-529.
35. Öztürk, Ahmet - Akhan, Osman. “The Effect of Using Web 2.0 Tools in Social Studies Education on Middle School Students’ Metacognitive Awareness Levels and Academic Achievement”. SAGE Open 15/3 (2025), 1-23. https://doi.org/10.1177/21582440251360480
36. Pehlivan, Esma vd. “Web 2.0 Araçlarının Eğitim Ortamlarında Kullanılması İle İlgili Öğretmenlerin Görüşleri”. Ulusal Eğitim Dergisi 3/9 (2023), 1602-1620.
37. Sürer, Ali Gökhan. “Eğitimde Dijitalleşme Çağı”. Kapadokya Eğitim Dergisi 1/1 (2020), 28-34.
38. Süzer, Emre. Öğretmenlerin Dijital Yeterlilik Seviyelerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
39. Şahin, Abdullah. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin ve E-Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 10/4 (2021), 3496-3525.
40. Şahin, Abdullah. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin ve E-Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 10/4 (2021), 3496-3525. https://doi.org/10.15869/itobiad.937532
41. Şimşek, Kadir. Eğitimde Dijitalleşme ve Yapay Zeka Kullanımı: Öğretmenlerin Dijital Yeterlilikleri İle Yapay Zeka Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2025.
42. Turan, Emine. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Bilgisayar Teknolojilerini Kullanım Düzeylerine İlişkin Görüşleri”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 1/2 (2012), 23-41.
43. Türkyılmaz, Serap. “Dijital Dönüşüm: Tarihçesi, Tanımı ve İşletmeler Üzerindeki Etkisi”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (2024), 276-297. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1459265
44. Yavuz, Emre - Korkmaz, Mehmet. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Web 2.0 Araçlarından Yararlanma Durumları”. Erciyes Akademi 37/2 (2023), 703-730. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1286096
45. Yılmaz, Ercan vd. “Dijital Öğretmen Yeterlilik Ölçeği Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 (2021), 34-68. https://doi.org/10.14520/adyusbd.950728
46. Yılmaz, Erdi Okan - Toker, Türker. “Covid-19 Salgını Öğretmenleri̇n Dijital Yeterliliklerin Nasıl Etkiledi̇?” Milli Eğitim 51/235 (2022), 2713-1730.
47. Yılmaz, Onur Kemal. “Dijital Yönetim ve Dijital Akıllı Kent Yönetim Uygulamaları”. Dijitalleşme ve Yönetim. ed. Mehmet İnce - Ayşe Alican Şen. Konya: NEU Yayıncılık, 2022.
48. Zizikova, Svetlana vd. “Digital Transformation in Education”. ed. D.V. Rudoy vd. E3S Web of Conferences International Scientific and Practical Conference “Development and Modern Problems of Aquaculture” 381 (2023), 1-7. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202338102036
49. “Digital Competence Framework for Citizens (DigComp) - European Commission”. 2025. Erişim 11 Eylül 2025. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/projects-and-activities/education-and-training/digital-transformation-education/digital-competence-framework-citizens-digcomp_en