Gaylân ed-Dımeşkî ve Kelamî Görüşleri / Gaylan ad-Dimashqi and His Theological Views

Öz

Bu çalışmada Gaylân ed-Dımeşkî’nin hayatı ve kelami görüşleri
konu edinilmiştir. O, Ma’bed el-Cüheni’den sonra Kaderiyye’nin ikinci
önemli ismidir. Gaylân’ın Emevi devlet yöneticileriyle olan kişisel
ilişkileri ve yöneticilerin uygulamalarına karşı takındığı tutum dikkat
çekicidir. Kelami konulardaki bazı görüşlerinden dolayı Mutezile’nin
fikir öncüsü kabul edilirken; bazı konularda Mürcî sayılabilecek bir
tutum sergilemiştir. Onun yaşadığı dönemde sistemli bir kelam düşüncesinden
bahsetmek mümkün değildir; ancak siyasal, ekonomik
ve sosyal çalkantıların yoğun olduğu o dönemde Gaylân’ın görüş ve
tavırları, bireysel bir tutum olarak okunabilir.