Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Sahabe İle İstişaresi ve Sahabenin Bazı Konularda Hz. Muhammed’e Yaptığı İtirazlar

Öz

Hz. Peygamber (s.a.v.) hayatı boyunca birçok kez sahabe ile istişarede bulunmuş, onların fikir ve düşüncelerini önemsemiştir. O, vahyin nazil olmadığı durumlarda etrafındakilerle fikir alışverişinde bulunmuş ve sunulan teklifleri çoğu kez kabul etmiştir. Allah peygamberini eğitirken kendisi de ashabını eğitmiş, şuranın bir ilke olarak İslam toplumunda ikame edilmesini sağlamıştır. Onun sahabe ile istişaresi farklılık arz etmektedir. Kimi zaman tek bir sahabeye danışmış, kimi zaman bir topluluğun görüşünü almış kimi zaman da sahabenin tümünün görüşüne başvurmaya önem vermiştir. O istişare yaparak sahabesine değer vermiş, onlar da kendisine büyük bir sevgi beslemiştir.

Sahabenin Allah Resulüne itaatleri sonsuz olmakla birlikle bazı durumlarda ona itiraz edebilmiş ve aldığı kararları eleştirebilmişlerdir. Bu durumu anlayabilmek için onların da insan olduklarını, birtakım duygular taşıdıklarını, üzülüp kırılabildiklerini ve dolayısıyla Peygamber de olsa kendisini eleştirebildiklerini unutmamak gerekir. Aslında istişare ve itirazın olması düşünce özgürlüğünün olduğunun en açık iki kanıtıdır. Hz. Peygamberin hayatında da bu iki kavramı bariz bir şekilde görmekteyiz.

İstişare kavramı ve kapsamı üzerine birçok araştırma ve çalışma yapıldığı için biz bu çalışmada kavramsal tahlile girmedik bunun yerine konuyu istişarenin faydaları ekseninde ve Hz. Peygamber örnekliğinde, özellikle de İslam tarihi kaynaklarını esas alarak ele aldık. Yine aynı şekilde sahabenin Hz. Peygambere olan itirazları da çalışmanın ana temaları arasında yer almıştır.