Sık Kullanılan Edatlar Bağlamında Mehmet Akif Ersoy’un Mealinin Kur’ân Tercüme Tekniklerine Katkıları
Öz
Mehmet Akif Ersoy’un Kur’an Tercüme Teknikleri Açısından Sık Kullanılan Edatların Meallerine Katkıları
Murat SARIGÜL
Dr., Kafkas Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Tefsir Anabilim Dalı
Professor, Kafkas University, Faculty of Theology, Department of Tafsır
Kars, Turkey
mrtsrgl24@hotmail.com
orcid.org/0000-0002-2576-6227
Öz
Türkçe ilk Kur’ân tercümeleri, H.V/M.XI. yüzyıla kadar uzanmaktadır. XX. yüzyıldan başlamak üzere basım yayın ve iletişim vasıtalarının gelişmesinin de tesiri altında, meallerin sayısında zaman içerisinde bariz bir artış olduğu gözlenmiştir. Bireysel teşebbüslerle yapılan meallerin yanı sıra resmi kurumların öncülüğü neticesinde telif edilen mealler de olmuştur. Bunlar içerisinde en çok bilinenlerin başında, T.B.M.M. inisiyatifi ile istiklâl şairi Mehmet Akif Ersoy’a tevdi edilen meal çalışması gelmektedir. Türk Edebiyatına vukûfiyeti ve yüksek beyan gücü bu güzide hizmetin ifâsında Akif’in tercih edilmesinde etkili olmuştur.
Bu makalede, Kur’an tercüme tekniklerinde özellikle Arapçadaki edatların bu meale nasıl yansıtıldığı, otuza yakın mealle yapılacak bir kıyaslama yöntemi ile ortaya konularak, Mehmet Akif’in meal çalışmalarına sağladığı katkı gösterilmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda son zamanlarda sayıları artan meallerde, Arapçadaki edatların Türkçeye çevirisinde ne ölçüde bir yetkinlik ve çeşitlilik sunulduğuna dikkat çekilecek, ayrıca vaaz, hutbe ve dînî yayınlarda sıkça kullanılan ayet meallerindeki kimi eksikliklere temas edilerek, yer yer öneriler sunulacaktır.
Anahtar: Mehmet Akif Ersoy, Kur’an Tercüme Teknikleri, Mealler, Edatlar, Gramer.
Contributions of Mehmet Akif Ersoy to the Meanings of Frequently Used Prepositions In Terms Of Qur'an Translation Techniques
Abstract
The first Quranic translations in Turkish date back to the 19th century. Starting from the 19th century, it was observed that there was a significant increase in the number of translations over time, under the influence of the development of printing and communication means. In addition to the works made with individual undertakings, there have also been royalties due to the initiation of official institutions. One of the most well-known among these is the meaning study, which was handed over to the independence poet Mehmet Akif Ersoy by the Grand National Assembly of Turkey. His insight in Turkish literature and high expression power were effective in choosing Akif in the performance of this distinguished service.
In this article, in the Qur'an translation techniques, especially how the prepositions in Arabic are reflected to this meaning will be put forward with a comparison method that will be done in thirty meanings approximately and it will be tried to show the contribution of Mehmet Akif to the meaning studies. In this context, it will be pointed out to what extent competence and diversity has been presented in the translation of the prepositions in Arabic into Turkish in the increasing numbers of meanings recently. In addition, some deficiencies in the meanings of verses that are frequently used in sermons and religious publications will be touched upon and some suggestions will be presented.
Keywords: Mehmet Akif Ersoy, Qur'an Translation Techniques, Meanings, Prepositions, Grammar.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atay, Falih Rıfkı, Çankaya, Ankara: Bateş Atatürk Dizisi, 1961.
- Cündioğlu, Dücâne, Bir Kur’an Şâiri, İstanbul: Kapı Yayınları, 2011.
- Dikici, Ali, İbadet Dilinin Türkçeleştirilmesi bağlamında Türkçe Ezan Denemesi ve Buna Gösterilen Tepkiler, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 10 (Ocak 2006) 77-104.
- Düzdağ, M. Ertuğrul, Mehmet Akif Ersoy’un Mısır Hayatı ve Kur’an Meâli, İstanbul: Şûle Yayınları, 2015.
- Edib, Eşref, Mehmed Âkif-Hayatı Eserleri ve Yetmiş Muharririn Yazıları, Haz. Fahrettin Gün, İstanbul: Beyan Yayınları, 2011.
- Ersoy, Mehmet Akif, Kur’ân Mealî, Haz. Recep Şentürk-Âsım Cüneyd Köksal, 1. baskı. İstanbul: Mahya Yayınları, 2012.
- Kadiroğlu, Abdülkerim ve Nuran, Mehmet Akif Ersoy’un Makaleleri, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1990.
- Tansel, F. Abdullah Mehmet Âkif Ersoy, 2. baskı. İstanbul: İrfan Yayınevi, 1973.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
13 Eylül 2019
Kabul Tarihi
16 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 14
