Araştırma Makalesi

Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci

Sayı: 22 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci

Öz

Din, üzerinde oldukça fazla durulan konulardan biridir. İnsanlık tarihine bakıldığında insanoğlunun hiçbir zaman ve zeminde din olgusundan soyut bir hayat yaşadığı görülmemektedir. Dinlerde inanç, ibadet ve semboller ciddi önem taşımaktadırlar. İnsanlar inançlarına göre ibadet etme davranışlarına sahiptirler. Bu dışa vurum da onların ibadetlerini yapabilecekleri belirli/belirsiz bir yeri gerektirmektedir. Din mensuplarınca genellikle kutsal olarak kabul edilen bu yerlere “mabet” denilmektedir. Mabetler, ait oldukları dinlerin inanç ve sistemlerine göre farklı yapılardan oluşmaktadır. Ayrıca zaman ve mekâna göre mabet şekillerinde ve mabede yüklenen mânâlarda da farklılıklar bulunabilmektedir. Yaşayan dinlerin bazılarında kimi ibadetler mabedin mevcudiyetine dayandırılmakta (Yahudilikte hac, kurban ibadetleri gibi), bazılarında bir mabette yapılan ibadet bireysel olarak yapılan ibadetten daha üstün kabul edilmekte (İslâmda cemaatle kılınan namaz gibi) ve topluluk halinde yerine getirilmeleri tavsiye edilmektedir. Dinlerin yeryüzündeki varoluşlarını ve nesiller boyu devamlılıklarını sağlayan önemli unsurlardan biri sembollerdir. Bu sembollerden bazıları aktif olarak sahip oldukları mânâyı muhafaza ederken (Yahudilikte menora, Hıristiyanlıkta vaftiz, İslamda ezan gibi) bazıları zamanla anlamlarını yitirebilmekte (Hıristiyanlıkta sünnet gibi) bazıları ise mevcudiyetleri olmadığı halde anlamlarını muhafaza etmeye (Yahudilikte Mabet gibi) çalışmaktadır. Zamanla asimile olmamak ve geçmişi yaşatmak adına kavramların dahi günümüzde aktif kullanıldığı Yahudilik için de semboller oldukça önemlidir. Çalışmamızda ele aldığımız Bet ha-Mikdaş (Süleyman Mabedi/ Beytü’l-Makdis), Yahudiliğin dört temel esasından biridir ve mabet anlayışına tekabül eden oldukça önemli bir semboldür. Yahudilikte MS 70’ten itibaren Mabet’in yıkılmasıyla dinî bir yaşamın devamlılığı açısından Mabet’in mevcudiyetinin gerekliliği, Yahudilerin ibadetlerini de etkilemiştir. Çalışmanın amacı, Yahudilerin mabet konusunda geçmiş yaşantılarını ve günümüz söylem ve eylemlerini ortaya koymaktır. Mabet eksenli bu çalışmada, Semitik dinler için (Yahudilik, Hıristiyanlık, İslam) kutsal olan Kudüs’ün Yahudilik nezdindeki yeri ve günümüzdeki durumu da incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bize çalışmalarımızı sunabileceğimiz böyle bir imkan tanıdığınızdan dolayı teşekkürlerimi iletiyorum.

Kaynakça

  1. Adam, Baki (ed.). Dinler Tarihi. Ankara: Grafiker Yayınları, 3. Basım, 2016.
  2. Alalu, Suzan vd. Yahudilikte Kavram ve Değerler. İstanbul: Gözlem Yayıncılık. 1. Basım, 1996.
  3. Atasağun, Galip. “Yahudilikte Dînî Sembol ve Kavramlar”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/11 (Aralık 2001), 125-156.
  4. Aydın, Fuat. Yahudilik: Tarih, İnanç, İbadet, Kültür. İstanbul: Mahya Yayıncılık, 3. Basım, 2018.
  5. Baktemur, Hatice Kübra. Modern Dönem Yahudilikte III. Mabet Hareketi: Mabet Enstitüsü Örneği. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2020.
  6. Baktemur, Hatice Kübra. “Modern Dönem Yahudilikte Süleyman Mabedi’ni Yeniden İnşa Girişimi: III. Mabet Hareketi’nin Doğuşu”. Oksident 2/2 (Aralık 2020), 221- 257. https://doi.org/10.5281/zenodo.4394492.
  7. Besalel, Yusuf. “Mişkan”, Yahudilik Ansiklopedisi. 2/412. İstanbul: Gözlem Yayınları, 1. Baskı, Ekim 2001.
  8. Başlamışlı, Macide. “İngiliz Raporlarına Göre Filistin’deki İngiliz İdareleri ve İsrail Devleti’ni Oluşturan Süreçteki Rolleri”. Asia Minor Studies 6/12 (Temmuz 2018), 15-52.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dinler Tarihi, Yahudilik Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2024

Kabul Tarihi

2 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Demir, A. (2024). Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 22, 37-54. https://doi.org/10.59536/buiifd.1552315
AMA
1.Demir A. Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci. BÜİİFD. 2024;(22):37-54. doi:10.59536/buiifd.1552315
Chicago
Demir, Ayşegül. 2024. “Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci”. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, sy 22: 37-54. https://doi.org/10.59536/buiifd.1552315.
EndNote
Demir A (01 Aralık 2024) Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 22 37–54.
IEEE
[1]A. Demir, “Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci”, BÜİİFD, sy 22, ss. 37–54, Ara. 2024, doi: 10.59536/buiifd.1552315.
ISNAD
Demir, Ayşegül. “Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci”. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi. 22 (01 Aralık 2024): 37-54. https://doi.org/10.59536/buiifd.1552315.
JAMA
1.Demir A. Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci. BÜİİFD. 2024;:37–54.
MLA
Demir, Ayşegül. “Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci”. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, sy 22, Aralık 2024, ss. 37-54, doi:10.59536/buiifd.1552315.
Vancouver
1.Ayşegül Demir. Yahudilikte Bet ha-Mikdaş’ın Tarihsel Süreci. BÜİİFD. 01 Aralık 2024;(22):37-54. doi:10.59536/buiifd.1552315

Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 (CC BY-NC) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. 

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

20847