Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretildiği Birimlerin Web Sitelerinde Kapsayıcı Eğitim

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 127 - 144, 30.12.2025

Fatma Bozkurt , Fatma Gümüşok

Öz

Bu çalışmada YÖK’e bağlı üniversitelerin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğreten birimlerinin web sitelerinin vizyon ve misyon ve hakkımızda kısımlarında kapsayıcıyı eğitime ne kadar yer verildiği incelenmiştir.
YÖK’e bağlı Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretildiği üniversitelerin web sitelerinin vizyon ve misyon ve hakkımızda kısımları kurumların eğitim-öğretim anlayışını, temel değerlerini ve hedeflerini özetleyen kısa politika metinleri niteliğindedir. Dolayısıyla bu içeriklerin analizi, ilgili birimlerin eğitim kurgularında kapsayıcı eğitime ne derece önem verdiklerini dolaylı olarak göstermektedir.
Bu bağlamda araştırmanın amacı YÖK’e bağlı üniversitelerin Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretildiği birimlerinin web sitelerinin eğitim vizyonlarında, misyonlarında ve hakkımızda kısımlarında eşitlik, erişilebilirlik, farklılıklara saygı ve çeşitlilik gibi kapsayıcı eğitim ilkelerinin görünürlüğünü belirlemektir.
Çalışmanın verileri YÖK’e bağlı 40 üniversitenin Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretildiği birimlerinin web sitelerinde yer alan misyon, vizyon ve hakkımızda kısımları incelenerek toplanmıştır.
Üniversitelerin Web sitelerinde belirttikleri vizyon, misyon ve hakkımızda kısımları içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Verilerin analizinde ise sosyal bilimler alanında sıklıkla başvurulan, yazılı dokümanları inceleme ve çözümleme imkânı sağlayan içerik analizi tercih edilmiştir.
Bulgular, incelenen 40 TÖMER’in büyük çoğunluğunda (32 merkezde) kapsayıcı eğitim anlayışına yer verildiğini, yedi merkezde ise kapsayıcılığın sınırlı biçimde ve karışık bölümlerde yer aldığını göstermektedir. Bir merkezde ise bu tür ifadeler bulunmamaktadır. Misyon metinlerinde genellikle “çağdaş eğitim, yenilikçi yöntemler ve insani değerlere saygı” gibi kavramlar öne çıkarken, vizyon metinlerinde “uluslararası öğrencilere eğitim sağlamak, kültürel çeşitliliğe saygı, aile ortamı oluşturmak” gibi ifadeler dikkat çekmektedir. Bu ifadeler pedagojik, kültürel ve sosyal/duygusal kapsayıcılık boyutlarıyla ilişkilendirilmiş, ancak özel gereksinimli öğrenciler, erişilebilirlik ve fırsat eşitliği gibi kapsayıcılığın temel unsurlarına yeterli vurgu yapılmamıştır.
Sonuç olarak, TÖMER’lerin kapsayıcı eğitim anlayışı farkındalık düzeyinde olup, bu yaklaşımın kurumsal strateji ve eğitim süreçlerine bütüncül biçimde entegre edilmesi gerekmektedir. Böylece uluslararası öğrencilerin eğitimde eşit fırsatlara erişimi sağlanacak ve Türkçenin evrensel bir köprü dil olarak işlevi güçlendirilecektir. Araştırma, kapsayıcı eğitim ilkelerinin yalnızca kavramsal düzeyde değil, somut politika ve uygulamalara da yansıtılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kapsayıcı eğitim , Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretim Merkezleri (TÖMER’ler) Web siteleri , Web site analizi

Inclusive Education on the Websites of Units Teaching Turkish as a Foreign Language

Öz

This study examines the extent to which inclusive education is addressed in the vision, mission, and “about us” sections of the websites of units that teach Turkish as a foreign language at the university level (TÖMER Centers). These sections, found on the websites of universities that offer Turkish as a Foreign Language, serve as short policy texts summarizing the institutions’ educational philosophy, core values, and goals. Therefore, analyzing these contents provides an indirect understanding of how much importance these units place on inclusive education in their educational frameworks.
In this context, the aim of the research is to determine the visibility of inclusive education principles—such as equality, accessibility, respect for differences, and diversity—in the educational visions, missions, and “about us” sections of the websites of the TÖMER centers.
The data of the study were obtained by examining the mission, vision, and “about us” sections on the websites of 40 universities affiliated with YÖK that teach Turkish as a Foreign Language. These sections were analyzed using the content analysis method, which is frequently used in the social sciences and allows for the systematic examination and interpretation of written documents.
The findings reveal that a large majority of the 40 TÖMER centers examined (32 centers) incorporate inclusive education to some degree, while seven centers mention inclusivity in a limited and scattered manner. One center does not include such expressions at all. While mission statements generally emphasize concepts such as “contemporary education, innovative methods, and respect for human values,” vision statements highlight themes such as “providing education to international students, respect for cultural diversity, and creating a family-like environment.” These expressions are associated with pedagogical, cultural, and social/emotional dimensions of inclusivity; however, fundamental components of inclusive education—such as support for students with special needs, accessibility, and equal opportunities—are insufficiently emphasized.
In conclusion, the inclusive education approach of TÖMER centers remains largely at the level of awareness, and this approach needs to be integrated into institutional strategies and educational processes in a more holistic manner. Strengthening this integration will enhance equal educational opportunities for international students and reinforce the role of Turkish as a universal bridge language. The study underscores that inclusive education principles should be reflected not only conceptually but also through concrete policies and practices.

Anahtar Kelimeler

Inclusive education , Turkish as a Foreign Language Teaching Centers (TÖMERs) , Turkish as a Foreign Language Teaching Websites , Website analysis

Kaynakça

• Balcı, A. (2020). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama (12. baskı). Pegem Akademi.
• Aydın Güngör, T., & Pehlivan, O. (2021). Kapsayıcı eğitimin Türk eğitim sistemindeki yeri ve önemi. Studies in
• Resaarch and Development, 5(1), 48-71
• Black-Hawkins, K., & Florian, L. (2012). Classroom teachers’ craft knowledge of their inclusive practice.
• Teachers and Teaching: Theory and Practice, 18(5), 567–584. https://doi.org/10.1080/13540602.2012.709732
• Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal Kitabevi.
• Doğan, H. (2008). Örgütlerde vizyon ve misyonların çalışanlarca kabulü: Adnan Menderes Üniversitesi örneği.
• Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(3), 93–110.
• Doğan, S. (2000). İşletmelerde vizyon ve misyon bildirisi geliştirme ve önemi. 8. Ulusal Yönetim ve
• Organizasyon Kongresi Bildirisi, 187–204.
• Doğan, S. (2002). İşletmelerde vizyon ve misyon bildirisi geliştirme ve önemi üzerine bir araştırma. Amme
• İdaresi Dergisi, 35(1), 143–174.
• European Agency for Special Needs and Inclusive Education. (2015). Agency position on inclusive education
• systems. https://www.european-agency.org/resources/publications/agency-position-inclusive-education-systems-flyer
• European Agency for Special Needs and Inclusive Education. (2018). Country policy review and analysis:
• Methodology report – Revised 2018 (S. Symeonidou et al., Eds.). https://www.european-agency.org/resources/publications/country-policy-review-and-analysis- methodology-report-revised-2018
• Florian, L., & Black-Hawkins, K. (2011). Exploring inclusive pedagogy. British Educational Research Journal,
• 37(5), 813–828. https://doi.org/10.1080/01411926.2010.501096
• Gallego-Ortega, A., & Rodríguez-Fuentes, A. (2021). The aim of inclusive education practices in supporting all
• students in the same general curriculum: Barriers and strategies. International Journal of Inclusive Education, 25(3), 234–249. https://doi.org/10.1080/13603116.2019.1660846
• Güven, İ. (2004). Etkili bir öğretim için öğretmenden beklenenler. Milli Eğitim Dergisi, 164, 127–142. http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/milli_egitim_dergisi/164/guven.htm
• Jacob, U. S., & Olisaemeka, A. N. (2016). Inclusive education in the 21st century: Parameters and opportunities
• for learners with special needs. European Scientific Journal, 12(10), 188–200. https://doi.org/10.19044/esj.2016.v12n10p188
• Karadağ, N., & Özdemir, S. (2015). Eğitim fakültelerinin vizyon ve misyonlarına karşılaştırmalı bir bakış.
• Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 255–277. https://doi.org/10.14520/adyusbd.70625
• Ramazanoğlu, F., & Bahçeci, B. (2006). Örgütlerde vizyon ve misyon kavramı. Fırat Üniversitesi Doğu
• Araştırmaları Dergisi, 52–56.
• Salihoğlu, S. (2007). 2006 yılında Türkiye’de üç yazılı basın organında yer alan çocuk haberlerinin içerik
• analizi yöntemi ile değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
• Sarı, T., Nayir, F., & Kahraman, Ü. (2020). A study on inclusive education in Turkey.
• UNESCO. (2001). Salamanca Declaration and Framework for Action on Special Needs Education.
• UNESCO. (2002). Herkes için eğitim (EFA) küresel izleme raporu 2002: Dünya rayında mı? https://www.unesco.org.tr/Content_Files/Content/Sektor/Egitim/EFA%202002.pdf
• UNESCO. (2009). Policy guidelines on inclusion in education. http://unesdoc.unesco.org/images/0017/001778/177849e.pdf
• UNESCO. (2015). Education 2030: Incheon declaration and framework for action. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000245656
• UNESCO. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248254
• UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education – All means all. UNESCO Publishing.
• UNICEF. (2019). Dünya çocuklarının durumu. http://www.sck.gov.tr/wp-content/uploads/2021/07/State-of-The-Worlds-Children-2019.pdf
• UNICEF & MEB. (2018). Kapsayıcı eğitim öğretmen eğitimi modülü projesi. http://corlu.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_11/28084808_OKUL_YYNETYCYLERYNYN_EYYTYMY-YEREL_1.pdf
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Zel, U. (1997). Harekete geçirici liderlik ve AR-GE yönelik liderlik. Verimlilik Dergisi, 97(4).