Students’ Views on The Guidance and Psychological Counseling Practices in School Course

Öz

This study aims to explore the views of fourth-year undergraduate students in a GPC program regarding the “School-Based GPC Practices” course. The study was conducted using the qualitative research design of phenomenology. The study group consisted of fourth-year students enrolled in the “School-Based GPC Practices I and II” courses during the 2022–2023 academic year in the fall and spring semesters at the Faculty of Education of a foundation university. The fall semester group included 35 students (30 female, 5 male), while the spring semester group consisted of 11 students (8 female, 3 male). A purposive sampling method was employed in the selection of participants. The findings indicate that students’ views on the School-Based GPC Practices course centered around course planning, implementation, and evaluation processes. The participants emphasized the multi-component nature of the course, the importance of collaboration with various stakeholders, and the value of diverse experiences across different types of schools. Additionally, the cooperation between mentor counselors and university supervisors, integration of students into the school climate, and the suitability of physical spaces for observation and support of school-based processes were found to enhance the effectiveness of the course and student motivation.

Anahtar Kelimeler

• School-Based GPC Practices
• Faculty of Education
• Guidance and Psychological Counseling

Okullarda RPD Uygulamaları Dersine Yönelik Öğrenci Görüşleri

Öz

Bu çalışma rehberlik ve psikolojik danışmanlık programı dördüncü sınıf öğrencilerinin Okullarda RPD Uygulamaları dersine ilişkin görüşlerini belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu bir vakıf üniversitesinin Eğitim Fakültesinde 2022-2023 akademik yılı güz ve bahar döneminde Rehberlik ve Psikolojik Danışma programına devam eden ve Okullarda RPD Uygulamaları I ve II derslerini alan dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu güz döneminde 30 kadın, 5 Erkek olmak üzere toplam 35 öğrenciden, bahar döneminde ise 8 kadın 3 erkek olmak üzere toplam 11 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu oluştururken amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları Okullarda RPD dersine ilişkin öğrenci görüşlerinin dersin planlanması, uygulama süreci ve değerlendirme süreçleri çerçevesinde toplandığını göstermektedir. Okullarda RPD uygulamaları dersine ilişkin görüşler dersin doğasının çok bileşenli olduğunu, farklı paydaşlarla işbirliği, planlama ve takip süreçlerinin önemini, farklı okul ve türlerindeki deneyimlerin olumlu yanlarını göstermektedir. Bunun yanında uygulama rehber öğretmenleri ve uygulama akademisyenlerinin işbirliği, okullarda öğrencilerin okul iklimine dahil edilmesi ve fiziksel mekanların gözlem yapmayı ve okuldaki süreçleri destekleyen nitelikte olması gibi koşulların uygulama verimini ve öğrenci motivasyonunu artırdığı görülmektedir. Okullarda RPD Uygulamaları dersi öğrencilerin kariyer gelişimlerini ve kariyer planlarını şekillendirmede etkili derslerden birisi olabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Okullarda RPD Uygulamaları
• Eğitim Fakültesi
• Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık

Kaynakça

1. American School Counselor Association (2012). The ASCA national model: A framework for school counseling programs (3rd ed.). ASCA. https://doi.org/10.4135/9781506382289.n5
2. Altıntaş, S. Ve Görgen İ.(2014). Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic,Volume 9/8 Summer 2014, p. 197-208, Volume 9/8 Summer 2014, p. 197-208
3. Atıcı, M. ve Çam, S. (2013). Students’ views on the course of counseling and guidance practice at schools. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(39), 106-119. https://doi.org/10.17066/pdrd.64077
4. Atıcı, M., & Ulusoy, Y. (2010). Psikolojik danışman adaylarının grup rehberliği etkinliğini yürütürken kullandıkları psikolojik danışma becerilerinin, bu becerileri kullanmaya ilişkin yeterlik algılarının ve grup yönetimini sağlama yöntemlerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 62–81. https://dergipark.org.tr/en/pub/cusosbil/article/60158
5. Atıcı, M., Özyürek, R. & Çam, S. (2005). Okul danışmanlığı uygulamalarının yetkinlik beklentisi algıları ve mesleki benlik saygısı üzerindeki etkilerinin boylamsal olarak incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(24), 7–26. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/article/229859
6. Avcı, E. K., & İbret, B. Ü. (2016). Öğretmenlik uygulaması-II dersine ilişkin okul öncesi öğretmen adaylarının görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2519-2536.
7. Aytaçlı, B. (2012). İlköğretim matematik öğretmenliği lisans programında yer alan okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
8. Ayvacı, H. Ş., Özbek, D. & Bülbül, S. (2019). Bir öğretmenlik uygulaması sürecinin farklı katılımcılar tarafından değerlendirilmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 57-66. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-487564

9. Başkent Üniversitesi. (2022). Okullarda RPD Uygulamaları dersi yönergesi. https://egitim.baskent.edu.tr/kw/upload/700/dosyalar/B.%C3%9C.RPDProgram%C4%B1.OkulUygulamalar%C4%B1K%C4%B1lavuzu.%C5%9Eubat2022-Son%20pdf.pdf
10. Bay, D. N., Şeker, P. T. ve Alisinanoğlu, F. (2020). Öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 4(1), 1-20. https://doi.org/10.34056/aujef.625497
11. Bayrak-Özmutlu, E. (2022). Kuram ve uygulama arasındaki ilişki: Öğretmen adaylarının inançları temelinde bir inceleme. Journal of Qualitative Research in Education, 30, 223–249. https://doi.org/10.14689/enad.30.10
12. Belser, C. T., Wheeler, N. J., Bierbrauer, S. L., Solomon, C. S., Harris, S., Crunk, A. E., & Lambie, G. W. (2018). The experiences of counselors-in-training in a school-based counseling practicum. Journal of Counselor Preparation and Supervision, 11(2). https://research.library.kutztown.edu/jcps/vol11/iss2/8
13. Bernard, J. M., & Goodyear, R. K. (2021). Fundamentals of clinical supervision (6th ed.). Pearson.
14. Borders, L. D., Glosoff, H. L., Welfare, L. E., Hays, D. G., DeKruyf, L., Fernando, D. M., & Page, B. (2014). Best practices in clinical supervision: Evolution of a counseling specialty. The Clinical Supervisor, 33(1), 26–44. https://doi.org/10.1080/07325223.2014.905225
15. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE.
16. Çakmak, M., & Çelik, Ö. C. (2022). Öğretmenlik uygulaması bağlamında “uygulama öğretmeni” ve “danışmanlık süreci” temalı araştırmalar üzerinde bir içerik analizi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), 7–25.
17. Çelik, Y. & Gül, İ. (2018) Öğretmen adaylarının görüşlerine göre öğretmenlik uygulaması dersinin değerlendirilmesi. Asya Öğretim Dergisi, 6(2), 81-103. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/602307
18. Çetintaş, B., & Genç, A. (2005). Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 75–84.
19. Ecer, M. (2024). İlahiyat fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin beklentileri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (35), 160-177. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1387964
20. Ekin, A., & Susam, E. (2023). Evaluation of the teaching practice course according to the opinions of the teacher candidates (Example of Dicle University). Inonu University Journal of the Graduate School of Education, 10(19), 55-71. https://doi.org/10.29129/inujgse.1075315
21. Elo, S. & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
22. Erden, S. & Arabacı, R. (2024). Rehber öğretmenlerin öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(5 Issue 8), 111–120. https://doi.org/10.9761/jasss_348
23. Erkan, S. (2022). Psikolojik danışma ve rehberlikte program geliştirme. Pegem Akademi Yayıncılık.
24. Görgen, İ., Çokçalışkan, H. & Korkut, Ü. (2012) öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim üyeleri açısından işlevselliği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 56-72. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/217235
25. Güllü, A. (2024). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin okullarda karşılaştıkları sorunlar. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 6(2), 131-154. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4023875
26. Joe, J. R., Martin, J., Kelchner, V., & Borland, J. R. (2021). Experiences of school counselors-in-training in a school-based clinical practicum. Journal of School Counseling, 19(10). https://eric.ed.gov/?id=EJ1295027
27. Karaoğlu, S. (2024). Okul Öncesi Öğretmen Adayları Perspektifinden Öğretmenlik Uygulaması Dersinin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(22), 160-173. https://doi.org/10.29129/inujgse.1529845
28. Kasap, S., Demir, M. Ş., & Ünsal, F. (2022). İngilizce öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulama sürecine ilişkin düşünceleri. Journal of Computer and Education Research, 10(20), 656-671. https://doi.org/10.18009/jcer.1165204
29. Kocayanak, D. (2025). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Uygulaması Derslerinden ve Paydaşlarından Beklentileri. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 9(2), 150-166. https://doi.org/10.32960/uead.1745563
30. Koc, C., & Yildiz, H. (2012). Öğretmenlik uygulamasının yansıtıcıları: Günlükler [The reflectors of teaching experiences: Diaries]. TED Eğitim ve Bilim, 37(164), 223–236. https://doi.org/10.15390/ES.2012.1039
31. Korkut, F. (2007). Counselor education, program accreditation and counselor credentialing in Turkey. International Journal of Advancement Counseling, 29, 11–20. https://doi.org/10.1007/s10447-006-9021-6
32. Korkut-Owen, F., Özyürek, R., & Owen, D. W. (Eds.). (2015). Gelişen psikolojik danışma ve rehberlik: Meslekleşme sürecindeki ilerlemeler (Vol. 3). Nobel Akademik Yayıncılık.
33. Luke, M., & Bernard, J. M. (2006). The school counseling supervision model: An extension of the discrimination model. Counselor Education and Supervision, 45(4), 282–295. https://doi.org/10.1002/j.1556-6978.2006.tb00004.x
34. Maxwell, J. A. (2013). Qualitative research design: An interactive approach (3rd ed.). SAGE.
35. Memduhoğlu, H. B., & Suriye, T. A. N. (2024). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamasına yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1–16.
36. Merriam, S. B. & Tisdell, E. J. (2015). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Wiley.
37. Mesleki Yeterlilik Kurumu. (2017). Okul psikolojik danışmanı ulusal standardı (Seviye 7). https://portal.myk.gov.tr/index.php?
38. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_07/06104800_YYretmenlik_UygulamasY_YYnergesi-haziran-2018.pdf
39. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=34760&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
40. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Sınıf rehberlik programı (okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim/lise). https://orgm.meb.gov.tr/www/sinif-rehberlik-programi/icerik/1362
41. Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2066.pdf
42. Nazlı, S. (2011). Kapsamlı gelişimsel rehberlik programı. Anı Yayıncılık.
43. Newman, D. S., Monahan, K. L., Liu, Y., Kostelnik, C. E., Wilson, M., & Thies, L. (2019). The school psychology practicum: An overview of current training and supervision practices in the United States. Trainers of School Psychologists Forum, 36(1), 28–39.
44. Organisation for Economic Co‑operation and Development. (2020). Teachers and school leaders as valued professionals: Status, motivation and satisfaction. OECD Publishing.
45. Özkan, Ö., & Kaya, Ş. Ş. (2015). Bilimsel makalede “sınırlılıklar” neden ve nasıl yazılır. TAF Preventive Medicine Bulletin, 14(6), 496-505. https://doi.org/10.5455/pmb.1-1429055604
46. Özyürek, R. (2009). Okullarda psikolojik danışma ve rehberlik uygulamaları ve öğrencilere sağlanan süpervizyon olanakları: Ulusal bir tarama çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(32), 54–63. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/article/229759
47. Özyürek, R. (2015). Okullarda psikolojik danışma ve rehberlik uygulamaları (2. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
48. Özyürek, R., Çam, S. & Kılıç‑Atıcı, M. (2007). Psikolojik danışman eğitiminde okullardaki rehberlik uygulamalarının önerilen özellikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7, 555–588.
49. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE.
50. Perera-Diltz, D. M., & Mason, K. L. (2012). A national survey of school counselor supervision practices: Administrative, clinical, peer, and technology-mediated supervision. Journal of School Counseling, 10(4), 1–34. https://eric.ed.gov/?id=EJ978860
51. Şimşek, N. (2024, Mayıs). Öğretmenlik uygulaması derslerinin uygulanma sürecine ilişkin gözlemler ve paydaş görüşleri: Çanakkale ili örneği. Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi, 177, Güzelyalı, Çanakkale.
52. Tanhan, A. & Strack, R. W. (2020). Online photovoice to explore and advocate for Muslim biopsychosocial spiritual wellbeing and issues: Ecological systems theory and ally development. Current Psychology, 39(6), 2010-2025. https://doi.org/10.1007/s12144-020-00692-6
53. Tanhan, A., Arslan, G., Yavuz, K. F., Young, J. S., Çiçek, İ., Akkurt, M. N., … Allen, K. (2021). A constructive understanding of mental health facilitators and barriers through Online Photovoice (OPV) during COVID-19. ESAM Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 214-249. https://dergipark.org.tr/en/pub/esamdergisi/issue/64932/956618
54. Topkaya, Y., Tokcan, H., & Kara, C. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersi hakkında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies: International Journal of Social Science, 5(7), 663–678.
55. Tunç, E. & Erdener, M. E. (2024). Öğretmenlik uygulaması dersi penceresinden “Okullarda PDR Uygulama dersi". İçinde M. A. Erdener & F. Sezer (Ed.), Eğitim, şiddet ve psikolojik danışmanlık: Kapsamlı bir değerlendirme (ss.56-76). BİDGE Yayınları.
56. Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 117–140. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227323
57. Ülger, K. (2021). Öğretmenlik uygulamasında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin bir araştırma. Millî Eğitim Dergisi, 50(232), 71-87. https://doi.org/10.37669/milliegitim.726429.
58. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
59. Yıldırım, R. G., Özyılmaz Akamca, G., Ellez, A. M., Karabekmez, S., & Bulut Üner, A. N. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Journal of Higher Education ve Science, 9(2), 306-316. https://doi.org/10.5961/jhes.2019.332.
60. Yücel, A. M., & Mızıkacı, F. (2023). Eğitim fakültelerindeki öğretmenlik uygulaması dersinin öğrenci uygulamaları açısından değerlendirilmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 56(1), 246-281. https://doi.org/10.30964/auebfd.932517
61. Yükseköğretim Kurulu. (2018). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/
62. Zeybek, G., & Karataş, K. (2022). Öğretmenlik deneyimine ilk adım: Öğretmenlik uygulaması sürecinin incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(3), 973-990. https://doi.org/10.33206/mjss.995588