An Examination of Micro-Teaching Practices Based on the Process-Genre Based Writing Approach in the Context of Pre-Service Turkish Language Teachers’ Views

Öz

Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının Yazma Eğitimi dersi kapsamında, tür ve süreç odaklı yazma yaklaşımı temelinde gerçekleştirdikleri mikro öğretim uygulamaları değerlendirilmiştir. Araştırma, temel nitel desenle yapılandırılmış ve 24 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Veriler, odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, mikro öğretim uygulamalarının öğretmen adaylarına mesleki deneyim kazandırma, kuramsal bilgiyi uygulamaya aktarma ve mesleki farkındalık geliştirme gibi çeşitli pedagojik katkılar sunduğunu ortaya koymuştur. Öğretim elemanı rehberliği, akran desteği ve yapılandırıcı geri bildirim gibi unsurlar, süreci destekleyen önemli etkenler olarak öne çıkmıştır. Öte yandan, mikro öğretimle ilk kez karşılaşma, yapay öğrenme ortamı ve süre yetersizliği, süreci sınırlayan başlıca faktörler arasında yer almıştır. Ayrıca bulgular, süreç-tür odaklı yazma yaklaşımının yazma becerilerini geliştirmede çok yönlü katkılar sunduğunu göstermektedir. Bu yaklaşım, adayların yalnızca yazılı ürün oluşturmalarını değil; aynı zamanda metin türü ve yapısı, yazma süreci ve strateji bilgisi gibi alanlarda derinleşmelerini sağlamıştır. Özellikle örnek metin analizleri ve yazma öncesi planlama teknikleri, yaklaşımın en etkili pedagojik bileşenleri olarak öne çıkmıştır. Bununla birlikte, yaklaşımın zaman alıcı yapısı ve kalabalık sınıflarda bireysel takibi zorlaştırması, uygulamada karşılaşılan temel sınırlılıklar arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• öğretmen eğitimi
• mikro öğretim
• süreç-tür odaklı yazma yaklaşımı
• yazma eğitimi

Süreç-Tür Odaklı Yazma Yaklaşımı Temelli Mikro Öğretim Uygulamalarının Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görüşleri Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının Yazma Eğitimi dersi kapsamında, tür ve süreç odaklı yazma yaklaşımı temelinde gerçekleştirdikleri mikro öğretim uygulamaları değerlendirilmiştir. Araştırma, temel nitel desenle yapılandırılmış ve 24 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Veriler, odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, mikro öğretim uygulamalarının öğretmen adaylarına mesleki deneyim kazandırma, kuramsal bilgiyi uygulamaya aktarma ve mesleki farkındalık geliştirme gibi çeşitli pedagojik katkılar sunduğunu ortaya koymuştur. Öğretim elemanı rehberliği, akran desteği ve yapılandırıcı geri bildirim gibi unsurlar, süreci destekleyen önemli etkenler olarak öne çıkmıştır. Öte yandan, mikro öğretimle ilk kez karşılaşma, yapay öğrenme ortamı ve süre yetersizliği, süreci sınırlayan başlıca faktörler arasında yer almıştır. Ayrıca bulgular, süreç-tür odaklı yazma yaklaşımının yazma becerilerini geliştirmede çok yönlü katkılar sunduğunu göstermektedir. Bu yaklaşım, adayların yalnızca yazılı ürün oluşturmalarını değil; aynı zamanda metin türü ve yapısı, yazma süreci ve strateji bilgisi gibi alanlarda derinleşmelerini sağlamıştır. Özellikle örnek metin analizleri ve yazma öncesi planlama teknikleri, yaklaşımın en etkili pedagojik bileşenleri olarak öne çıkmıştır. Bununla birlikte, yaklaşımın zaman alıcı yapısı ve kalabalık sınıflarda bireysel takibi zorlaştırması, uygulamada karşılaşılan temel sınırlılıklar arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• öğretmen eğitimi
• mikro öğretim
• süreç-tür odaklı yazma yaklaşımı
• yazma eğitimi

Kaynakça

1. Akbulut, S. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının süreç-tür odaklı yazma yaklaşımı ile yapılandırılmış çok katmanlı metin yazma süreçlerinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi, Antalya, Türkiye.
2. Anılan, H. (2005). Yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde kelime ağı oluşturma yönteminin etkililiği. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye.
3. Aslan, S. (2024). Sınıf öğretmeni adaylarının süreç-tür temelli yazma yaklaşımı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 10(2), 295-324. https://doi.org/10.31464/jlere.1489504
4. Aydın, İ. S. (2013). The effect of micro-teaching technique on Turkish teacher candidates’ perceptions of efficacy in lesson planning, implementation, and evaluation. Electronic Journal of Social Sciences, 12(43), 67-81. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/70424
5. Babacan, T., & Şaşmaz-Ören, F. (2017). Teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının teknoloji kullanım algıları üzerine etkisi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 193-214. https://doi.org/10.17943/etku.300412
6. Badger, R., & White, G. (2000). A process genre approach to teaching writing. ELT Journal, 54(2), 153-160. https://doi.org/10.1093/elt/54.2.153
7. Benton-Kupper, J. (2001). The microteaching experience: Student perspectives. Education, 121(4).
8. Bilen, K. (2015). Effect of micro teaching technique on teacher candidates’ beliefs regarding mathematics teaching. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 609-616. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.590

9. Bulut, K. (2015). Mikro öğretim tekniğinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma beceri ve kaygılarına etkisi. Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
10. Chow, T. V. F. (2007). The effects of the process-genre approach to writing instruction on the expository essays of ESL students in a Malaysian secondary school. Sains Malaysia University, Penang, Malaysia.
11. Clift, J. C., Batten, H., Burke, G., & Malley, J. (1976). Structure of the skill acquisition phase of a microteaching programme. British Journal of Educational Psychology, 46(2), 190-197. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1976.tb02311.x
12. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri. (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal.
13. Çakır, Ö. (2010). Materyal geliştirmede mikro-öğretim: öğretmen adaylarının yöntem ve geribildirimler üzerine görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (5), 55-73. https://doi.org/10.14520/adyusbd.97
14. Çakır, Ö., & Aksan, Y. (1992). Yabancı dil öğretmeni yetiştirmede mikroöğretimin rolü: Bir model. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(7), 313-320. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/88272
15. Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1–44. https://doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000
16. Duban, N., & Kurtdede-Fidan, N. (2015). Öğretmen adaylarının mikro-öğretim uygulamalarına bakışı. Journal of International Social Research, 8(41), 949-960.
17. Fan, J., Lu, X., & Zhang, Q. (2024). The impact of teacher and peer support on preservice EFL teachers’ work engagement in their teaching practicum: the mediating role of teacher L2 grit and Language teaching enjoyment. Behavioral Sciences, 14(9), 785. https://doi.org/10.3390/bs14090785
18. Flower, L., & Hayes, J. R. (1981). A cognitive process theory of writing. College Composition and Communication, 32(4), 365-387. https://doi.org/10.2307/356600
19. Ghufron, M. A. (2016). Process-Genre Approach, Product Approach, and Students’ Self-Esteem in Teaching Writing. Indonesian EFL Journal: Journal of ELT, Linguistics, and Literature, 2(1), 37-54. Erişim adresi: http://ejournal.kopertais4.or.id/index.php/efi
20. Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş. (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev.). Ankara: Anı.
21. Göçer, A. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının gerçekleştirdikleri mikro-öğretim uygulamalarının kendi görüşlerine göre değerlendirilmesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(40), 21-39. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/erusosbilder/issue/23618/251576
22. Göçer, A., & Kurt, A. (2022). Yazma eğitiminde süreç-tür odakli yazma yaklaşiminin kullanimi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 335-360. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1117059
23. Graham, S., & Perin, D. (2007). Writing next: Effective strategies to improve writing of adolescent middle and high school- A report to Carnegie Corporation of New York. Washington, DC: Alliance for Excellent Education.
24. Grossman, P. (2010). Learning to practice: The design of clinical experience in teacher preparation. Center for American Progress.
25. Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., & Taşğın, S. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
26. Güven, S., Kahveci, Ö., Öztürk, Y., & Akın, Ö. (2016). Türkiye’de mikro öğretim uygulamalariyla ilgili yapilan çalişmalarin içerik analizi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 2(1), 19-34. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/217959
27. Hall, K. M., Sabey, B. L., & McClellan, M. (2005). Expository text comprehension: Helping primary-grade teachers use expository texts to full advantage. Reading Psychology, 26(3), 211-234. https://doi.org/10.1080/02702710590962550
28. Hamidi, N. B. (2023). Öğretmen adaylarına yönelik yapılan mikro öğretim tekniğine ilişkin çalışmaların meta-tematik analizi. Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye.
29. Huang, Y, & Zhang, L. J. (2020) Does a process-genre approach help improve students’ argumentative writing in English as a foreign language? findings from an intervention study. Reading & Writing Quarterly, 36(4), 339-364. https://doi.org/10.1080/10573569.2019.1649223
30. Hyland, K. (2003). Second language writing. New York: Cambridge University.
31. İpek, O. (2021). Süreç-tür yazma modelinin öğretmen adaylarının ikna edici yazma becerilerini geliştirmeye etkisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu, Türkiye. https://doi.org/10.16916/aded.1151040
32. Karadağ, R., & Akkaya, A. (2013). İlk okuma yazma öğretimi dersinde mikro öğretim uygulamalarına ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 39-59. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59471/854598
33. Karatay, H. (2013). Süreç temelli yazma modelleri: 4+1 planlı yazma ve değerlendirme modeli. M. Özbay (Ed.), Yazma eğitimi içinde (s. 21-48). Ankara: Pegem Akademi.
34. Karatay, H. (2023). Süreç ve tür temelli yazma eğitimi. H. Karatay (Ed.). Süreç ve tür temelli yazma yaklaşımı (s. 1-12). Ankara: Pegem Akademi.
35. Krueger, R. A., & Casey, M. A. (2015). Focus groups: a practical guide for applied research. Thousand Oaks, CA: Sage.
36. Lee, K. C., Goh, H., Chan, J., & Yang, Y. (2009). Effective college writing: A process-genre approach. McGraw-Hill Education.
37. MEB (2017). Türkçe öğretmeni özel alan yeterlikleri. Ankara: MEB Basımevi.
38. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel.
39. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldana, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Los Angeles: Sage.
40. Miller, K., & Hulcup, C. (2025). From theory to practice: addressing the academic writing challenges of international students. Journal of the Australian Library and Information Association, 1-14. https://doi.org/10.1080/24750158.2025.2516803
41. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
42. Mitiku, M., Alemu, M., & Tesfa, A. (2025). The effects of process genre writing instruction on argumentative writing ability and writing self-efficacy. Ethiopian Renaissance Journal of Social Sciences and Humanities, 12(1), 115-133. https://doi.org/10.4314/erjssh.v12i1.6
43. Mukuka, A., & Alex, J. K. (2024). Review of research on microteaching in mathematics teacher education: Promises and challenges. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 20(1), em2381. https://doi.org/10.29333/ejmste/13941
44. Müldür, M., & Şimşek, N. D. (2024). Türkçe öğretiminde mikro öğretim. N. D. Şimşek (Ed.), Türkçe eğitimi alanında uluslararası araştırmalar II içinde (s. 75-98). Konya: Eğitim.
45. Müldür, M., & Çevik, A. (2020). Türkçe eğitiminde ders imecesi modelinin uygulanmasına ilişkin nitel bir araştırma. Turkish Studies, 15(1), 303-324. http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.40484
46. Müldür, M., & Yalçın, A. (2019). Öz düzenlemeye dayalı yazma eğitiminin ortaokul öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerisine, yazmaya yönelik öz düzenleme becerisine ve yazma öz yeterlik algısına etkisi.
47. İlkoğretim Online, 18(4), 1779-1804. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.639323
48. Otsupius, I. A. (2014). Micro-teaching: A technique for effective teaching. African Research Review, 8(4), 183-197. https://doi.org/10.4314/afrrev.v8i4.15
49. Örmeci, D. N. (2023). The critical analysis of the effectiveness of microteaching applications from the perspective of the students in ELT department. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, Türkiye.
50. Özdemir, S. (2016). Dinleme eğitimi özyeterliğini geliştirmede mikro öğretimin rolü. VIII. Uluslararası Eğitim araştırmaları kongresi kongre tam metin kitabı, 5-8 Mayıs, Çanakkale. Erişim adresi: https://acikerisim.bartin.edu.tr/server/api/core/bitstreams/aa30893d-4fc4-4750-975a-af831d235fbb/content
51. Özdemir, S. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının mikro öğretim uygulamalarında gözlenen planlama ve uygulama sorunları: okuma eğitimi örneklemi. K. İşeri ve B. Çetin (Ed.). Türkçenin eğitimi-öğretiminde kuramsal ve uygulamalı çalışmalar 12 içinde (s. 279-291). Ankara: Türk Dil Kurumu.
52. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.) Ankara: Pegem Akademi.
53. Pekdağ, B., Dolu, G., Ürek, H., & Azizoğlu, N. (2021). Exploring on-campus and in real school classroom microteaching practices: The effect on the professional development of preservice teachers. International Journal of Science and Mathematics Education, 19(6), 1145-1166. https://doi.org/10.1007/s10763-020-10109-2
54. Refnaldi, R. (2013). The process-genre based model for teaching essay writing. International Conference on Languages and Arts, FBS Universitas Negeri Padang, (s. 479-485). Erişim adresi: Erişim adresi: https://ejournal.unp.ac.id/index.php/isla/article/view/4717/3687
55. Saban, A., & Çoklar, A. N. (2013). Pre-Service teachers' opinions about the micro-teaching method in teaching practise classes. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 12(2), 234-240.
56. Seggie, F. N., & Bayyurt, Y. (2015). Nitel araştırma: Yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları. Ankara: Anı.
57. Sucuoğlu, H., & Güven, M. (2021). Mikro öğretimin uygulanması (adımları-ilkeleri). H. H. Şahan ve A. Küçükoğlu (Ed.). Kuramdan uygulamaya mikro öğretim içinde (s. 101-114). Ankara: Pegem Akademi.
58. Tavşanlı, Ö. F., & Kaldırım, A. (2018). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin süreç temelli yazma uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 859-876. https://doi.org/10.16916/aded.436344
59. Tavşanlı, Ö. F., & Kaldırım, A. (2020). Türkiye'de süreç temelli yazma yaklaşımı: Bir tematik analiz çalışması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(1), 108-138. http://dx.doi.org/10.30703/cije.543600
60. Tavşanlı, Ö. F., Bilgin, A., & Yıldırım, K. (2021). Elementary school students’ views on process-based writing modular program intervention and writer identity: Elementary school students’ views on process-based writing. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(3), 2072-2100. Erişim adresi: https://ijci.net/index.php/IJCI/article/view/561
61. Taylor, B. M., & Beach, R. W. (1984). The effects of text structure instruction on middle grade students' comprehension and production of expository text. Reading Research Quarterly, 19(2), 134-146. https://doi.org/10.2307/747358
62. Torun, E. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yapılandırmacılık 5E modeli ders planlarında yöntem tercihleri ve mikro öğretim uygulamasına ilişkin öz değerlendirmeleri. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir
63. Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 25-54. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.856840
64. Yan, G. (2005). A process genre model for teaching writing. English Teaching Forum. 43(3), 18-26.
65. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
66. Yıldız, H. (2024). 7. sınıf öğrencilerinin yazma öz-yeterliklerinin geliştirilmesinde süreç-tür odaklı yazma yaklaşımının kullanımı. Yüksek lisans tezi. Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep, Türkiye.
67. Yükseköğretim Kurulu [YÖK]. (2018). Öğretmen yetiştirme lisans programları. Erişim adresi: https://www.yok.gov.tr/