YÜKSEK YAĞLI DİYETLE BESLENEN SIÇANLARDA GUNDELIA TOURNEFORTII L. BİTKİ EKSTRESİNİN HEMATOLOJİK PARAMETRELER ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Bu çalışma yüksek yağlı diyetle indüklenmiş sıçanlarda Gundelia tournefortii L. (Kenger) bitki ekstrelerinin hematolojik parametreler üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla canlı ağırlıkları 150-200 gr olan toplam 24 adet Wistar-albino ırkı erkek sıçan, her grupta 6 sıçan olacak şekilde toplam 4 gruba ayrıldı. Gruplar  ''Normal Kontrol (NK)'', ''Obez Kontrol (OK)'', ''Obez+Gundelia tournefortii (200mg/kg)(OG1)'' ve ''Obez+ Gundelia tournefortii (400mg/kg)(OG2)'' olacak şekilde oluşturuldu. 12 hafta boyunca devam eden uygulama sonunda sıçanlar sakrifiye edilerek, kan örnekleri alındı. Tam kanda total lökosit (WBC), Eritrosit (RBC), Hemoglobin (HGB), Hematokrit (HCT), Ortalama Alyuvar Hacmi (MCV), Ortalama Alyuvar Hemoglobin Konsantrasyonu (MCHC), Ortalama Alyuvar Hemoglobini (MCH), Trombosit (PLT), Trombosit Dağılım Genişliği (PDW), Büyük Hücreli Trombosit Oranı (PLCR), Prokalsitonin (PCT), Eritrosit Dağılım Genişliği (RDW) ve Ortalama Trombosit Hacmi (MPV) ölçümleri yapıldı. Analiz sonuçlarına göre; PDW, HCT ve WBC parametre değerleri için OK grubu ile kıyaslandığında hem OG1 hem de OG2 gruplarında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiş iken PLCR ve MPV parametre değerleri için ise OK grubu ile kıyaslandığında OG1 grubunda istatiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Bu parametreler dışında WBC, RBC, HGB, MCV, MCH, MCHC, RDW, PLT, PCT ve RDW parametre değerleri için OG1 ve OG2 gruplarında hem NK hem de OK gruplarıyla yapılan karşılaştırmalarda dalgalanmalar görülmesine rağmen, bu değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Sonuç olarak; Gundelia tournefortii bitki ekstresinin, yüksek yağlı diyet ile obezite oluşturulan sıçanlarda ortaya çıkan hiperkolesterolemik şartlarda hematolojik değerler üzerinde olumsuz sayılabilecek bazı etkilere karşı etkili olabileceği söylenilebilir. 

Anahtar Kelimeler

• Obezite,Gundelia tournefortii L.,Hematolojik Parametreler

Kaynakça

1. Abdel-Halim, R.E. 2005. Obesity: 1000 years ago. Lancet. 366: 16-22.
2. Altunkaynak, M.E., Özbek, E., Altunkaynak, B.Z., Can, İ., Ünal, D., Ünal, B. 2008. The effects of high-fatdiet on the renal structure and morphometric parametric of kidneys in rats. J. Anat. 212: 845-852.
3. Al-Younis, N.K., Argushy, Z.M. 2009. Antibacterial evaluation of some medicinal plants from kurdistan region. J Duhok Univ. 12(1): 256-261.
4. Arslan, P., Dağ, A., Türkmen, Eg. 2012. Her Yönüyle Obezite; Önleme Ve Tedaviyöntemleri. İstanbul: Ofset Matbacılık.
5. Asadi-Samani, M., Rafieian-Kopaei, M., Azimi, N. (2013). Gundelia: A systematic review of medicinal and molecular perspective. Pakistan journal of biological sciences: PJBS 16 (21), 1238-1247.
6. Asgary S., Movahedian, A.A., Badiei, A., Naderi, G.A., Amini, F., Hamidzadeh, Z. 2008. Effect of Gundelia tournefortii L on some cardiovascular risk factors in animal model. J of Medical Plants. (28):112-119.
7. Bagchi, D., Preuss, H.G. 2007. Obesity: Epidemiology, Pathophysiology and Prevention. CRC Pres.
8. Björntorp P. 2001. Do stress reactions cause abdominal obesity and comorbidities? Obes Rev 2: 73-86.

9. Buschemeyer, W.C. 3rd, Freedland SJ. Obesity and prostate cancer: Epidemiology and clinical implications. Eur Urol. 2007; 52: 331-343.
10. Challis, B.G,, Yeo, G.S. 2002. Past, present and future strategies to study the genetics of body weight regulation. Brief Funct Genomic Proteomic. 1: 290-304.
11. Claire, B.K., Levenson, J., Scarabin, P.Y., 1993. Longitudinal associations between plasma viscosity and cardiovascular risk factors in a middle-aged French population. Atherosclerosis 104: 173-182.
12. Comba, B., Çınar, A., Comba, A., Gencer, Y.G. 2016. Sıçanlarda ACTH uygulamasının böbrek fonksiyon testleri, elektrolitler ve hematolojik parametreler üzerine etkileri. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 63: 229-233. (Hamdullah mak)
13. Çakılcıoğlu, U., Khatun, S. 2010. Nitrate, moisture and ash contents of edible wild plants. J Cell and Plant Sci. 2(1): 1-5.
14. Çoruh, N., Sağdıçoğlu Celep, A.G., Özgökçe, F. and İşçan, M. (2007). Antioxidant capacities of Gundelia tournefortii L. extracts and inhibition on glutathione-S-transferase activity. Food Chem. 100, 1249–1253
15. Dönmez, N., Atalay, B. 2007. Sıcaklık stresi oluşturulan bireylerlerde antibakteriyal etkili bitki ekstraktının (herbromix ®) bazı hematolojik parametreler üzerine etkisi. Ata Üniv Vet Bil Derg. 2: 82-86.
16. Gupta, R.K., Chandra, A., Verm, A.K., Kumar, S. 2010. Obstructive sleep apnoea: A clinical review. J Ass Physicians India. 58: 438-441.
17. Karaaslan, Ö., Çöteli, E., Karataş, F. (2014). Kenger (Gundelia Tournefortii) Bitkisindeki Vitaminler İle Malondialdehit Ve Glutatyon Miktarlarının Araştırılması. Erzincan University Journal Of Science And Technology, 7(2), 159-168.
18. Karataş, F. 2014. Kenger (gundelia tournefortii) bitkisindeki vitaminler ile malondialdehit ve glutatyon miktarlarının araştırılması. Erzincan University Journal of Science and Technology. 7(2): 159-168.
19. Kennett, G.A., Clifton, P.G. 2010. New approaches to the pharmacological treatment of obesity: Can they break through the efficacy barrier? Pharmacol Biochem Behav 97: 63–83.
20. Kutlutürk, F., Öztürk, B., Yıldırım, B., Özuğurlu, F., Çetin, İ., Etikan, İ., Sazlıdere, H., Tetikçok, R., Akbaş, A., Şahin, İ. Obesity prevalence and its association with metabolic risk factors: Tokat province prevalence study. Int J Med Sci. 2011; 31: 156- 163.
21. Logue, J., Murray, H.M., Welsh, P., Shepherd, J., Packard, C., Macfarlane, P., Cobbe, S., Ford, I., Sattar, N. 2011. Obesity is associated with fatal coronary heart disease independently of traditional risk factors and deprivation. Heart. 97: 564-568.
22. Lowe, G.D.O.1992. Blood viscosity and cardiovascular disease. Thrombosis Haemostasis 67: 494-498.
23. Mahan, L.K., Escott-Stump, S. 1996. Weight management and eating disorders. "Krause's food, nutrition and diet therapy, Ed: Mahan LK, Arlın M, WB Saunders Company, 9th Ed, Philadelphia. 1996; 315.
24. Polat, R., Çakılcıoğlu, U., Ertuğ, F. ve Satıl, F. (2012). An evaluation of ethnobotanical studies in Eastern Anatolia. Biological Diversity and Conservation, 5(2), 23-40.
25. Rodgers, R.J., Tschöp, M.H, Wilding, J.P.H. 2012. Anti-obesity drugs: past, present and future. Dis Model Mech 5: 621- 626.
26. Seidell, J., Rissanen, A., 2004. Prevalence of obesity in adults: the global epidemic. In: Bray GA, Bouchard C (Editors). Handbook of Obesity: Etiology and Pathophysiology New York: Marcel Dekker Inc, 2004: 93–107.
27. Simone, G., Devereux, R.B., Chien, S., Alderman, M.H., Atlas, S.A., Laragh, J.H. 1990. Relation of blood viscosity to demographic and physiologic variables and cardiovascular risk factors in apparently normal adults. Circulation 81: 107-117.
28. Solertes, S.B., Fioravanti, M., Pezza, N., 1997. Hyperviscosity and microproteinuria in central obesity: relevance to cardiovascular risk. Intern J Obesity 21: 417-423.
29. Swinburn, B.A, Caterson, I., Seidell, J.C., James, W.P. 2004. Diet, nutrition and the prevention of excess weight gain and obesity. Public Health Nutr 7: 123-146.
30. Tabibian, M., Nasri, S., Kerishchi, P., Amin, G. 2013. The Effect of Gundelia Tournefortii Hydro-Alcoholic Extract on Sperm Motility and Testosterone Serum Concentration in Mice. Zahedan J Res Med Sci, 15(8); 18-21
31. Tubitak. 2007. Bilim ve Teknik. Obezite. Mart. 1-15.
32. Visscher, T.L., Seidell, J.C., 2001. The public health impact of obesity. Annu Rev Publ Health 222: 355–375.
33. World Health Organization 2000. Obesity: Preventing and managing the global epidemic (WHO Technical Report Series 894). Geneva, Switzerland. 12-13.
34. Yönem, A., Çakır, B., & Özal, Ö. (1999). Genç Obezlerde Kan Viskozitesi ve Viskozitenin Plazma Fibrinojen ve Kolesterol Düzeyi ile İlişkisi. Türkiye Tıp Dergisi, 6(6), 295-8.
35. Zıtsma, J.l., Inge, T.h., Reichard, Kw., 2014. Pediatric and adolescent obesity: Management, options for surgery, and outcomes. J Pediatr Surg., 49(3): 491-4.
36. Zimmerman, M., Hrabosky, JI., Francione, C., Young, D., Chelminski, I., Dalrymple, K., Galione, J.N. 2011. Impact of obesity on the psychometric properties of the diagnostic and statistical manual of mental disorders, fourth edition criteria for major depressive disorder. Compr Psychiat. 52: 146-150.